II SAB/Wa 158/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Jacek Fronczyk, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. z dnia [...] stycznia 2005 r. o udzielenie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. P. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług w wysokości 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskami z dnia 17 stycznia 2005 r. o identycznej treści Stowarzyszenie K. z siedzibą w K. zwróciło się zarówno do Prokuratora Krajowego jak i do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania na adres Stowarzyszenia kserokopii niżej podanych pism lub stanowisk: 1. Ministra Sprawiedliwości Departament Sądów ([...] z dnia [...] grudnia 2003 r.), 2. Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej ([...] z dnia [...] listopada 2003 r.) Dyrektor Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej, pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] poinformował Stowarzyszenie K., że pismo Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej z dnia [...] listopada 2003 r. o numerze [...], skierowane do Dyrektora Departamentu Legislacyjno-Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości, ma charakter wewnętrznej korespondencji między komórkami organizacyjnymi Ministerstwa Sprawiedliwości i nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). Dodatkowo wskazał, że kserokopia przedmiotowego wniosku z dnia 17 stycznia 2005 r. w zakresie dotyczącym udzielenia informacji określonej w pkt. 1, została przekazana z Biura Ministra Departamentowi Sądów Powszechnych Ministerstwa Sprawiedliwości celem rozpoznania. Natomiast Zastępca Dyrektora Departamentu Sądów Powszechnych Ministerstwa Sprawiedliwości pismem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], odpowiadając w zakresie pkt. 1 powyższego wniosku, wskazał, że udostępnienie wnioskodawcy kopii odpowiedzi udzielonej Panu Z.N. nie jest możliwe, bowiem nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dysponentem tego pisma jest wyłącznie jego adresat. W dniu 8 lutego 2005 r. Stowarzyszenie K. z siedzibą w K. złożyło zażalenia, w trybie art. 37 kpa, do Prezesa Rady Ministrów na bezczynność Ministra Sprawiedliwości oraz do Prokuratora Generalnego RP na bezczynność Prokuratora Krajowego w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 17 stycznia 2005 r. o udzieleniu Stowarzyszeniu informacji publicznej w przedmiocie przesłania kserokopii pism i stanowisk dotyczących problematyki publicznej. Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. Dyrektor Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej wyjaśnił wnioskodawcy, że organ pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] poinformował go o braku podstaw prawnych dla uwzględnienia wniosku z dnia 17 stycznia 2005 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie wskazał, że przepisy powołanej ustawy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem pismo, o którego udostępnienie Stowarzyszenie wystąpiło, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, a w szczególności przepisu art. 6 ust. 1. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 17 stycznia 2005 r. dotyczącego nieudostępnienia mu żądanych kserokopii pism lub stanowisk Stowarzyszenie K. zarzuciło organowi naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie lub błędną interpretację, tj. art. 12 ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa przez Ministra Sprawiedliwości polegające m.in. na nieudzielaniu mu wnioskowanej informacji publicznej i niepowiadomieniu o sposobie rozpatrzenia wniosku oraz nakazanie załatwienia wniosku w terminie 3 dni, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów korespondencji oraz dojazdów pełnomocnika strony. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podając, że pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Biuro Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej poinformowało Stowarzyszenie K., że dokument, którego doręczenia się domaga, stanowi wewnętrzną korespondencję pomiędzy Biurem Postępowania Przygotowawczego a Dyrektorem Departamentu Legislacyjno-Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu organ wyjaśnił, że Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2005 r. w części dotyczącej kwestii wymienionej w pkt. 1 i dołączył kserokopię przedmiotowego pisma. Z jego treści wynika, że Zastępca Dyrektora Departamentu Sądów Powszechnych Ministerstwa Sprawiedliwości potwierdził że w dniu [...] grudnia 2003 r. za numerem [...] udzielił odpowiedzi posłowi Z.N., jednak udostępnienie Stowarzyszeniu K. kopii tej odpowiedzi nie jest możliwe, bowiem nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dysponentem tego pisma jest wyłącznie adresat tego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Stąd też zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne w zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy zgodnie z art. 4 ust. 1 mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne; po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu tychże informacji. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W sytuacji, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia. Oceniając w aspekcie przepisów powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej żądanie skarżącego Stowarzyszenia w przedmiocie udostępnienia powyżej wskazanych materiałów, nie można podzielić stanowiska organu, iż nie są one informacjami z zakresu informacji publicznej. Pozostają one bowiem w związku z działalnością organu administracji publicznej i znajdują się w jego posiadaniu, co wypełnia treść art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Uzasadnione jest zatem przyjęcie, iż w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej zarówno ze względu na jej zakres podmiotowy, jak też przedmiotowy. Udostępnienie informacji publicznej realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej, natomiast jedynie w przypadku odmowy jej udostępnienia lub umorzenia postępowania, ustawa przewiduje załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 14 ust. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ powinien udzielić informacji w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem chyba, że środki techniczne którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają mu udostępnienia informacji. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 2 tej ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Stowarzyszenie K. z siedzibą K. przedmiotem skargi uczyniło bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania na adres Stowarzyszenia kserokopii wskazanych powyżej pism lub stanowisk. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz z dnia [...] lutego 2005 r. poinformował Stowarzyszenie, że dokument którego doręczenia się domaga, stanowi wewnętrzną korespondencję pomiędzy Biurem Postępowania Przygotowawczego a Dyrektorem Departamentu Legislacyjno-Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości i nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo wskazał, iż przedmiotowy wniosek w zakresie dotyczącym pkt. 1, tj. przesłania kserokopii pisma Ministerstwa Sprawiedliwości, Departamentu Sądów Powszechnych ([...] z [...] grudnia 2003 r.) został przekazany z Biura Ministra Departamentowi Sądów Powszechnych Ministerstwa Sprawiedliwości. Z kolei pismem z dnia [...] marca 2005 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Sądów Powszechnych Ministerstwa Sprawiedliwości poinformował, że udostępnienie kopii pisma z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] nie jest możliwe, albowiem nie stanowi informacji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2005 r. podlega rozpoznaniu zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko skarżącego Stowarzyszenia, że organ nie udostępnił żądanych informacji i pozostawał w bezczynności, bowiem pisma z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz z dnia [...] marca 2005 r., stanowiące odpowiedź organu na żądanie objęte wnioskiem, nie mogą być uznane za załatwienie sprawy, gdyż nie stanowią czynności materialno-technicznej udostępnienia żądanych informacji, nie zawierają także elementów decyzji administracyjnej, odmawiającej ich udostępnienia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5