II OZ 354/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 544/07 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 7 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W dniu 30 stycznia 2008 r. E. K. złożył osobiście przez siebie sporządzoną skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną E. K. wskazując, iż zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W dniu 27 lutego 2008 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podnosząc, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zdaniem skarżącego Sąd naruszył przepis art. 140 § 1 p.p.s.a. albowiem nie pouczył strony, że skargę kasacyjną może wnieść tylko profesjonalny pełnomocnik i że może ona wystąpić z wnioskiem o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 31 grudnia 2007 r. wraz z pouczeniem, w którym określono w jaki sposób i kto może wywieść skargę kasacyjną. Wbrew twierdzeniom skarżącego, został on szczegółowo pouczony o sposobie wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie powoływanie się na brak świadomości prawnej skarżącego nie stanowi nadzwyczajnej przeszkody uniemożliwiającej właściwe wniesienie skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie E. K. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego nie można się zgodzić z argumentacją zawartą w uzasadnieniu tego postanowienia, bowiem skarżący jest w podeszłym wieku, a przede wszystkim jest człowiekiem niedowidzącym. Co do pouczenia zaś, nie ma pewnych dokumentów na to, że wraz z wyrokiem zostało doręczone pouczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił w przekonywujący sposób, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. Przede wszystkim należy wskazać, iż w piśmie przesłanym do skarżącego wraz z odpisem wyroku z uzasadnieniem skarżący został pouczony o sposobie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym o przymusie jej sporządzenia przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k-34), pouczenie wraz z odpisem wyroku i uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 grudnia 2007 r. Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych w zażaleniu należy wskazać, iż podeszły wiek nie jest okolicznością przesądzającą automatycznie o braku możliwości dochowywania ustawowych terminów procesowych. Natomiast jeżeli skarżący miał problemy z odczytaniem pisma Sądu zawierającego pouczenie mógł zwrócić się o pomoc do osoby trzeciej. W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. odmówił E. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.