VI SA/Wa 951/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. w zakresie w jakim nakładają na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000 (tysiąca) złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu; 2. stwierdza, że uchylone decyzje w zakresie opisanym w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. L. kwotę 192 (sto dziewięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. L. prowadzącego firmę pod nazwą B. z siedzibą w K. (w dalszej części zwanego również "skarżącym"), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych na którą składały się dwie kary jednostkowe: w kwocie [...] złotych oraz [...] złotych (za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu): uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych i w tym zakresie umorzył postępowanie w pierwszej instancji (pkt 1 decyzji). Natomiast, co do kary w wysokości [...] złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (pkt 2 decyzji) . W skardze skierowanej do tutejszego Sądu, J. L. zakwestionował ww. decyzję jedynie w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 18 ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. , Nr 204, poz. 2088 ze zm., powoływanej dalej jako u.t.d.) oraz l.p. 2.9 ust. 2, lp.11.1 ust.1 lit d) załącznika do ww. ustawy, oraz art. 3, rozdziału III i rozdział VI załącznika Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r., powoływane dalej jako Rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295). W uzasadnieniu decyzji w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu organ stwierdził, że pomimo iż w skontrolowanym pojeździe marki [...] nr rej. [...] nie było konieczności używania tachografu z uwagi na wyłączenie wynikające z art. 4 pkt 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, zainstalowany w nim tachograf powinien być sprawny technicznie i posiadać ważną legalizację. Tymczasem bezspornym jest, że zainstalowane w pojeździe ww. urządzenie pomiarowe nie było sprawne podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2006 r. gdyż nie można było wysunąć tacki na wykresówkę, co uniemożliwiało włożenie tarczy do tachografu. Ponadto ww. tachograf zgodnie z danymi nań umieszczonymi winien być poddany ponownemu badaniu w celu legalizacji najpóźniej w dniu [...] maja 2005 r. Organ stwierdził ponadto, powołując się na art. 66 § 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, że urządzenia i wyposażenie pojazdu w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie. Obowiązek aktualizowania legalizacji tachografu GITD wywiódł z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki i pracy z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej(...) - Dz. U. z 2005 r. Nr 74 poz. 653. Powołując się na § 2 ww. rozporządzenia wskazał, że urządzenia rejestrujące stosowane w transporcie drogowym podlegają prawnej kontroli metrologicznej. Organ odwoławczy podkreślił, iż tachograf poza rejestrowaniem aktywności kierowcy rejestruje także przebytą przez pojazd drogę jak i jego prędkość, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Z powyższych względów GITD nie uwzględnił argumentacji strony zawartej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, która podnosiła, że skoro ustawodawca nie nakłada obowiązku umieszczania i użytkowania tachografu w pojeździe, który został podany kontroli to karanie skarżącego za posiadanie w tym pojeździe tachografu niesprawnego i bez legalizacji jest niedopuszczalne. W skardze na powyższą decyzję w zakresie, jak już akcentowano, nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu J. L. zarzucił naruszenie art. 92 ust.1, 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji l.p. 11.1. lit. d) załącznika do ww. ustawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący ponowił argumenty podnoszone w toku postępowania odwoławczego i podkreślił, że skoro ustawodawca nie nakłada w rozpatrywanym przypadku obowiązku umieszczania w pojeździe i użytkowania tachografu a jednocześnie nie sankcjonuje umieszczania nieczynnego tachografu w takim pojeździe to karanie za taką czynność jest niedopuszczalne. Zdaniem J. L. nie naruszył przepisów ustawy o transporcie drogowym a zatem nie może być ukarany w oparciu o tę ustawę. Strona podkreśliła, że organ w uzasadnieniu decyzji powołał się m.in. na art. 66 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym ale nie uwzględnił, że tachograf nie został wymieniony w wykazie przedmiotów wyposażenia i części związanych z bezpieczeństwem użytkowania pojazdów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, a procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez J. L. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy ponownie uwypuklić, iż przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w części nakładającej na skarżącego J. L. karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Jako podstawę prawną całościowego rozstrzygnięcia (a zatem również w zakresie kary w kwocie [...] złotych) GITD podał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 18 ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., powoływanej dalej jako u.t.d.) oraz l.p. 2.9 ust.2, lp.11.1 ust.1 lit. d) załącznika do ww. ustawy, oraz art. 3, rozdziału III i rozdział VI załącznika Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r., powoływane dalej jako Rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295) Przy czym odnośnie naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu za co została nałożona zakwestionowana obecnie kara pieniężna w wysokości [...] złotych organ odwołał się w uzasadnieniu decyzji do przepisów art. 3 ust.1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, lit. a i b ust. 3 rozdziału VI załącznika nr I ww. rozporządzenia, § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym tachografów samochodowych, § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych (...) – Dz. U. z 2005 r. Nr 74, poz. 653, art. 66 § 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 92 ust.1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o transporcie drogowym oraz l.p. 11.1. ust.1 lit. d) załącznika do ww. ustawy (vide: uzasadnienie decyzji str. 3-5). Dokonując interpretacji wskazanych wyżej przepisów organ wywiódł, że pomimo braku konieczności używania tachografu zainstalowany tachograf powinien być sprawny i posiadający ważną legalizację. W ocenie Sądu, wywiedziony przez organ wniosek nie jest prawidłowy a zastosowanie l.p. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do ustawy o transporcie drogowym jako podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej jest wadliwie, gdyż sankcja określona w tym przepisie nie dotyczy sytuacji, gdy nie ma obowiązku instalowania w pojeździe i używania tachografu. Jak wynika z protokołu kontroli pojazdu marki [...] nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] marca 2006 r. ma autostradzie [...] w M., skontrolowany pojazd konstrukcyjnie jest przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób razem z kierowcą i jest do tego przeznaczony. Powyższe ustalenie ma potwierdzenie w treści okazanego w toku kontroli dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu seria [...], którego kopię dołączono do protokołu kontroli. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo uznał, iż w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 2 rozporządzenia rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, gdyż kontrola miała miejsce w dniu [...] marca 2006 r. a rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji (....) (Dz. Urz. UE L102 z 11 kwietnia 2006 r.) ingerujące w treść ww. rozporządzeń weszło w życie - w zakresie odnoszącym się przedmiotu niniejszej sprawy - w dniu 11 kwietnia 2007 r. Odnotowania wymaga, że formułując podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ nie wskazał jednoznacznie jakie przepisy naruszył skarżący. GITD podał jedynie ogólnie, iż przedsiębiorca naruszył art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.), co sugeruje, że – zdaniem organu – J. L. naruszył obowiązki lub warunki wynikające z tejże ustawy. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji odwołano się (opisowo) zarówno do pkt 5, 7, 8 ust.1 powołanego art. 92 wskazując na naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, przepisów wiążących Polskę umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych (v. str. 4 decyzji). Jednakże, w ocenie Sądu, stwierdzona wadliwość decyzji w tym zakresie (art. 107 § 3 k.p.a.) nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy ponieważ skarżący nie naruszył zarówno przepisów ustawy o transporcie drogowym jak również pozostałych przepisów wskazanych w decyzji. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że w ocenie organu, obowiązek posiadania sprawnego tachografu wynika z art. 66 ust. 2 (a nie § 2 - jak nieprawidłowo powołuje organ) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Natomiast konieczność legalizacji ww. urządzenia pomiarowego ma swoje źródło w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 r. a w szczególności wynika z § 2 tego aktu. Odpierając omówioną argumentację jako wadliwą należy podnieść, iż w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna w wysokości określonej w l.p. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do u.t.d. tj. w kwocie [...] złotych została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie miał ważnej legalizacji. W tym stanie rzeczy, wywód organu odnoszący się do konieczności posiadania w pojeździe sprawnie działającego urządzenia rejestrującego nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Tym bardziej, że żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie sankcjonuje sytuacji posiadania w pojeździe, który nie musi być wyposażony w tachograf, niesprawnego urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju. Dokonując interpretacji powołanych w decyzji przepisów i w konsekwencji nakładając na skarżącego karę pieniężną umknęło organowi, że l.p. 11 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wyszczególnia naruszenia (a zatem dotyczy) wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju (v. tytuł podrozdziału l.p.11). Tymczasem, co ustalono ponad wszelką wątpliwość, skontrolowany pojazd nie musiał mieć zainstalowanego tachografu, gdyż przedmiotowe urządzenie nie musiało być w nim stosowane a więc używane. Stąd, zdaniem Sądu, prawnie irrelewantne było ustalenie, że w skontrolowanym pojeździe był zamontowany tachograf, który nie miał ważnej legalizacji (oraz był niesprawny). Celem przepisów dotyczących obowiązku stosowania tachografów jest niewątpliwie poprawa stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednakże, co należy podkreślić, ustawodawca który z jednej strony nałożył na przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe szereg obowiązków w tym zakresie, jednocześnie dopuścił zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe a zatem wskazał, iż w pewnych sytuacjach nie ma zamiaru penalizować określonych rozwiązań. Z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, albowiem – jak już wspomniano - skarżący był zwolniony od stosowania (używania) w skontrolowanym pojeździe omawianego urządzenia rejestrującego. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, dokonana przez organ interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z l.p. 11.1 pkt 1 lit. d) załącznika do u.t.d. Ponieważ stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić - zarówno zaskarżoną jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji - w zakresie nałożenia na skarżącego J. L. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracji będzie obowiązany uwzględnić pogląd prawny zaprezentowany w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania obejmujących: wpis sądowy w wysokości [...] zł oraz koszt dojazdu skarżącego do Sądu na rozprawę, która odbyła się w dniu 7 września 2007 r. (92 zł za bilet PKP, II-giej klasy relacji K.-W.-K.) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.