VI SA/Wa 499/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-11

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko komornika sądowego, oparta na uznaniu administracyjnym, wymaga szczegółowego uzasadnienia odmowy powołania pozostałych kandydatów, a także czy kryteria wyboru (wykształcenie, egzaminy, staż pracy) zostały zastosowane prawidłowo?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, działając w ramach uznania administracyjnego przy powoływaniu komorników sądowych, ma obowiązek wszechstronnie zebrać i ocenić materiał dowodowy oraz w sposób logiczny i wnikliwy uzasadnić swój wybór, w tym wyjaśnić, dlaczego dany kandydat jest najlepiej przygotowany do pełnienia funkcji. Samo uznanie administracyjne nie zwalnia organu z obowiązku przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na sprawdzeniu, czy organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla wyboru, a także czy uzasadnienie jest wnikliwe i logiczne.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości odmówił powołania na stanowisko komornika sądowego kilku kandydatom, w tym M. M. G. i T. P., powołując na to stanowisko M. B. Kandydaci, którym odmówiono powołania, wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając dowolność decyzji i brak wystarczającego uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście ich doświadczenia zawodowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargi do WSA, domagając się zmiany decyzji lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i dowolności wyboru.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi M. M. G. i T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skarg M. M. G. i T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...],[...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargi M. M. G. złożył do Ministra Sprawiedliwości, za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Również T. P. złożył do Ministra Sprawiedliwości, za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Analogiczne wnioski złożyli ponadto M. B., P. M., K. M. D., S. A. S., M. R. K., E. M. Ł., M. A. W., I. G. P. Minister Sprawiedliwości, dziesięcioma decyzjami z dnia [...] września 2006 r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] powołał M. B. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz odmówił powołania na to stanowisko pozostałych wnioskodawców, w tym M. M. G. i T. P. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Minister powołał art. 62 k.p.a. oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. W uzasadnieniu stwierdził, że wszyscy kandydaci spełnili wymagania formalne wymienione w art. 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882, ze zm.). Wskazał, jakie studia wyższe - prawnicze czy administracyjne - ukończyli poszczególni kandydaci i z jakimi wynikami oraz to, czy kontynuują zdobywanie wiedzy, kiedy i jaki - sędziowski czy komorniczy - egzamin złożyli i z jaką oceną, jak również omówił ich staż pracy, ze szczególnym uwzględnieniem pracy w kancelariach komorniczych oraz na stanowisku asesora komorniczego. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1998 r. w sprawie III RN 179/98, organ stwierdził, że zdanie egzaminu na stanowisko komornika sądowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji było równoznaczne z odbyciem aplikacji i zdaniem egzaminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4 i 5 powołanej ustawy. Podniósł ponadto, że Rada Izby Komorniczej w okręgu Sądu Apelacyjnego w [...] i Krajowa Rada Komornicza w swych opiniach stwierdziły, iż wszyscy kandydaci spełniają warunki formalne niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego, przy czym na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] organy samorządu komorniczego pozytywnie zaopiniowały kandydaturę M. B. Minister wskazał, że jedynie P. M., K. M. D. oraz T. P. wypowiedzieli się co do zebranych przez organ materiałów. P. M. podniósł, że w przeciwieństwie do niego, kandydatka rekomendowana przez samorząd komorniczy nie posiada doświadczenia zawodowego na stanowisku aplikanta i asesora komorniczego, niezbędnego w pracy na stanowisku komornika. K. M. D. wniósł o uwzględnienie jego kwalifikacji do sprawowania funkcji komornika, zaś T. P. podkreślił swoje walory do sprawowania funkcji komornika, w tym znajomość specyfiki przedmiotowego rewiru oraz określił rekomendację udzieloną przez samorząd jako krzywdzącą dla pozostałych kandydatów, posiadających niezbędne w zawodzie komornika sądowego doświadczenie zawodowe. Organ stwierdził, że z przedstawionych przez kandydatów opinii z dotychczasowych miejsc pracy z których wynikało, iż dysponują dużą wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym i posiadają dobre opinie. W takiej sytuacji, gdy spełniających warunki formalne kandydatów na stanowisko komornika było wielu, o obsadzie wolnego stanowiska komornika sądowego decydować powinien optymalny interes społeczny i słuszny interes stron. Opinie samorządu komorniczego, pomimo ich niewiążącego charakteru, Minister przyjął za w pełni uzasadnione uznając, że najwłaściwszym spośród kandydatów na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] była M. B. Wskazał przy tym na fakt, że ukończyła ona studia prawnicze z wynikiem bardzo dobrym, z takim samym wynikiem zdała egzamin sędziowski, obejmujący znacznie szerszy zakres wiedzy prawniczej aniżeli egzamin komorniczy. Ponadto posiada odpowiednie doświadczenie w pracy komorniczej, pracując w kancelarii komorniczej od [...] r., przy czym od [...] r. - na stanowisku asesora komorniczego. Wymienione wyżej względy zadecydowały o treści rozstrzygnięcia. M. M. G. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, że uznaniowość decyzji o powołaniu komornika nie może oznaczać dowolności tej decyzji. Ponadto decyzja taka wymaga uzasadnienia także negatywnej części rozstrzygnięcia, to jest odmowy powołania innych kandydatów na to stanowisko. Tymczasem kwestionowana decyzja nie spełniała tego warunku. Kwestionował, by M. B. jako jedyna spośród kandydatów dawała najwyższe gwarancje należytego wykonywania obowiązków komornika sądowego, ponieważ jej doświadczenie w tym zawodzie nie mogło być ocenione jako odpowiednie i przewyższające wszystkich innych kandydatów. W jego ocenie przeciwko ustaleniom organu w tym zakresie przemawiał przede wszystkim krótki czas przepracowany przez M. B. na stanowisku asesora komorniczego, jak również fakt, że nie zdała ona egzaminu komorniczego, a jedynie sędziowski. Podkreślił specyfikę aplikacji i asesury komorniczej, wyrażającą się w przygotowaniu do pracy w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym, przeciwstawiając jej odpowiednio aplikację i asesurę sądową. Przedstawił także swoje doświadczenie naukowe i zawodowe. Wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przy uwzględnieniu podniesionych przez niego argumentów. Również T. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Argumentował, że decyzja została podjęta bez wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, jedynie na podstawie opinii Rady Izby Komorniczej w [...] oraz powielającej ją opinii Krajowej Rady Komorniczej. Porównał doświadczenie zawodowe swoje i M. B. zdobyte na stanowisku asesora komorniczego wskazując, że dysponuje on wielokrotnie dłuższym stażem. Zarzucił również, że przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono tej okoliczności jak również tego, że niektórzy kandydaci dysponują znacznie większym doświadczeniem zawodowym niż pozostali, wobec czego zrównanie ich w tej kwestii było bezpodstawne. Ponadto w jego ocenie przy podejmowaniu tej decyzji nie został uwzględniony optymalny interes społeczny, ponieważ na stanowisko komornika powołano osobę z najmniejszym doświadczeniem zawodowym na stanowisku asesora komorniczego. Nieuwzględnienie znaczących różnic w stażu pracy na stanowisku asesora komorniczego naruszyło interes kandydatów. Nie kwestionując znacznie szerszego zakresu wiedzy prawniczej wymaganego na egzaminie sędziowskim niż na egzaminie komorniczym, podniósł jednak, że w przeciwieństwie do sędziowskiego, egzamin komorniczy nastawiony jest na problemy egzekucyjne. Uznanie stanowisk organów samorządu komorniczego za w pełni uzasadnione, stanowiło według niego obrazę przepisów prawa i zasad współżycia społecznego. Organy samorządu, wskazując na cechy M. B., które zadecydowały o zarekomendowaniu jej na stanowisko komornika, nie porównały ich z analogicznymi cechami innych kandydatów. Z tego wywodził, że dowód z opinii organów samorządu komorniczego należało odrzucić. Ponadto podniósł, że organ nie ustosunkował się do treści przedstawionych przez niego opinii i zaświadczeń załączonych do wniosku, jak również pominął jego stanowisko, wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2006 r. Wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przy uwzględnieniu podniesionych przez niego argumentów i złożonego materiału dowodowego. Ustosunkowując się do analogicznego wniosku M. M. G., T. P. postulował o zastosowanie przy ponownym podejmowaniu decyzji przez organ zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa poprzez utrzymanie podobnych rozstrzygnięć przy podobnym stanie faktycznym. Wskazał przy tym, że jego kwalifikacje w wykształceniu znacznie przewyższają kwalifikacje nie tylko M. B., ale i M. M. G. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Sprawiedliwości, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...],[...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej powołania M. B. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] i odmowie powołania na to stanowisko M. M. G., S. A. S., M. R. K., T. P., E. M. Ł. i M. A. W., natomiast w części dotyczącej wniosków P. M., K. M. D. oraz I. G. P. decyzję uchylił i w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji umorzył. Powołał się przy tym na art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 11 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Organ powtórzył tezy z uzasadnienia pierwszej decyzji, zaznaczając fakt zajęcia przez T. P. stanowiska co do wydanych przez organy samorządu opinii. Minister wskazał ponadto, że po doręczeniu decyzji z dnia [...] września 2006 r., P. M., K. M. D. i I. G. P. złożyli wnioski o powołanie na stanowiska komorników sądowych innych rewirów. Wezwani w trybie art. 11 ust. 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, P. M. i K. M. D. oświadczyli, że popierają swe wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego - odpowiednio - rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...]-[...] w [...] i przy Sądzie Rejonowym w [...]. W wyznaczonym terminie I. G. P. nie złożył stosownego oświadczenia co do tego, który wniosek popiera. Wobec tego postępowanie wywołane wnioskami tych trzech osób o powołanie na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] zostało umorzone na podstawie art. 11 ust. 6 i 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Organ przytoczył opinię M. B. w sprawie wniosków T. P. i M. M. G. Odnotował także stanowisko T. P. w kwestii wniosku M. M. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Sprawiedliwości podniósł, że z uwagi na udział wielu stron, postępowanie w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego prowadzone było w trybie art. 62 k.p.a. i miało na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji. Oprócz spełnienia przez kandydatów warunków formalnych, określonych w art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, badaniu podlegały dodatkowe kwalifikacje i okoliczności, które w konkretnej sprawie przesądziły o wyborze właściwego kandydata. Ustosunkowując się do argumentów podniesionych przez T. P. i M. M. G. we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że były one znane organowi administracyjnemu przed podjęciem decyzji i zostały rozważone przy jej podejmowaniu. Po ponownej analizie tych argumentów organ stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Podniósł przy tym, że pierwsza decyzja została podjęta zgodnie z przepisami prawa, po wyczerpującym i wszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Powtórzył, że wszyscy kandydaci spełnili wymogi formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika, a ponadto posiadali dobre opinie z dotychczasowych miejsc pracy. Powołując się na treść art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, Minister stwierdził, że opinie samorządu komorniczego nie są dla niego wiążące. Pierwszą decyzję organ wydał w oparciu o analizę całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, ocenę przymiotów kandydatów oraz przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu stron. Wybór M. B. podyktowany był tym, że jako jedyna spośród kandydatów ukończyła z wynikiem bardzo dobrym wyższe studia prawnicze, które w zawodzie komornika są znacznie bardziej przydatne niż studia administracyjne. Ponadto jako jedyna ukończyła aplikację sądową, uzyskując ocenę bardzo dobrą z egzaminu sędziowskiego, obejmującego znacznie szerszy zakres materiału, niż egzamin komorniczy. Spośród innych kandydatów ocenę bardzo dobrą z egzaminu komorniczego uzyskała jedynie M. A. W., która ukończyła - także z wynikiem bardzo dobrym - studia administracyjne. Natomiast E. M. Ł., która też ukończyła studia administracyjne z oceną bardzo dobrą, z egzaminu komorniczego otrzymała wyłącznie ocenę dobrą, osiągając tym samym wynik lepszy niż M. R. K., który ukończył studia prawnicze z oceną dobrą. M. M. G. wyższe studia administracyjne ukończył z oceną jedynie dostateczną plus, a z egzaminu komorniczego uzyskał ocenę zaledwie dostateczną. T. P. i S. A. S. z ukończonych studiów prawniczych oraz egzaminu komorniczego uzyskali oceny dobre. Najkrótszy staż pracy na stanowisku asesora miał S. A. S. oraz M. B., która miała przy tym najkrótszy staż pracy w kancelarii komorniczej. Najdłuższy staż na stanowisku asesora komorniczego miał M. M. G., który dodatkowo przez ponad 6 lat pełnił obowiązki zastępcy komornika sądowego innego rewiru oraz T. P. Organ powtórzył jednak, że obowiązujące przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie zawierają przepisu uzależniającego możliwości powołania kandydata na stanowisko komornika od jego uprzedniego stażu na stanowisku asesora komorniczego. Oceniając doświadczenie zdobyte na stanowisku asesora jako niewątpliwie przydatne, odmówił mu jednak decydującego znaczenia. W ocenie organu M. B. wyróżniała się spośród kandydatów poziomem ciągle pogłębianej wiedzy prawniczej, posiadając jednocześnie niezbędne doświadczenie w pracy na stanowisku asesora komorniczego. W powyższych okolicznościach Minister nie stwierdził podstaw do zmiany kwestionowanej decyzji w tym zakresie. Na opisaną wyżej decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli niezależnie od siebie T. P. i M. M. G. M. M. G. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji oraz zmiany decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. poprzez powołanie go na stanowisko komornika sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił dowolność oceny przy wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego, a co za tym idzie naruszenie interesu prawnego poprzez błędne przyjęcie, że M. B. dawała najpełniejszą gwarancję należytego sprawowania urzędu komornika sądowego. W uzasadnieniu powtórzył argumentację przytoczoną już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na poparcie swych tez wskazał decyzje Ministra Sprawiedliwości, przy wydawaniu których uwzględniono przede wszystkim doświadczenie zawodowe kandydatów na stanowisko komornika sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o ich oddalenie, argumentując jak w decyzji. Ponadto wskazał, że odwoływanie się do treści innych decyzji Ministra, bez oceny zebranego w sprawach materiału dowodowego, nie może stanowić o prawidłowości decyzji wydanej w niniejszym postępowaniu. W swojej skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości T. P. domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, wynikających z art. 7, 8 i 11 k.p.a. W kwestii naruszenia zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a., skarżący podniósł, że w sytuacji, gdy w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika sądowego wszyscy kandydaci spełniali warunki formalne, Minister Sprawiedliwości powinien był kierować się czynnikami, które uwzględniał w analogicznym stanie faktycznym we wcześniejszych decyzjach, to jest doświadczeniem zawodowym kandydata zdobytym w trakcie pracy w kancelarii komorniczej oraz na stanowisku asesora komorniczego. Powołał jako przykład decyzje Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...],[...],[...] oraz z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. Podkreślił, że w sprawach będących przedmiotem ww. decyzji, w przypadku spełnienia przez kandydatów wszystkich wymogów formalnych, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia miało zdobyte przez kandydatów doświadczenie. Dlatego też - w przekonaniu skarżącego - niedostateczne uwzględnienie tej okoliczności przy podejmowaniu decyzji stanowiło naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez zasadniczą zmianę praktyki. Istotą tego naruszenia jest to, że organ orzekający oparł się na kryteriach innych, niż w analogicznych stanach faktycznych. Naruszenie art. 7, 8 i 11 k.p.a. uzasadnił tym, że organ w decyzjach nie omówił szczegółowo okoliczności ustalonych na podstawie poszczególnych dowodów, nie wskazał przyczyn, dla których istotnym dowodom odmówił wiarygodności, oraz nie ustosunkował się do twierdzeń stron postępowania istotnych dla sposobu załatwienia sprawy. Organ nie odniósł się bowiem do dokumentów załączonych przez skarżącego do wniosku o powołanie na stanowisko komornika, co uzasadnia twierdzenie, że organ nie zapoznał się z całym materiałem dowodowym w sprawie, lub też celowo go pominął. Minister Sprawiedliwości nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego w trakcie postępowania argumentów w kwestii znaczenia doświadczenia zawodowego kandydatów oraz co do wartości dowodowej opinii o nich, wyrażonej przez organy samorządu komorniczego. Zaznaczył także, że o wyborze kandydata na stanowisko komornika powinny decydować wszystkie okoliczności, a nie tylko oceny uzyskane przez niego z egzaminów - w trakcie studiów czy z egzaminu zawodowego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o ich oddalenie, argumentując jak w decyzji. Ponadto wskazał, że odwoływanie się do treści innych decyzji Ministra, bez oceny zebranego w sprawach materiału dowodowego, nie może stanowić o prawidłowości decyzji wydanej w niniejszym postępowaniu. Sąd zarządził na zasadzie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączenie spraw o sygn. akt VI SA/Wa 499/07 i sygn. akt VI SA/Wa 500/07 w celu ich łącznego rozpoznania a także rozstrzygnięcia gdyż pozostają one ze sobą w związku i będą rozpoznawane pod sygnaturą akt VI SA/Wa 499/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżone decyzje z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną w części dotyczącej zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Minister Sprawiedliwości wydając decyzję o powołaniu na stanowisko komornika działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Decyzje wydane w granicach tzw. uznania administracyjnego nie są wyłączone spod obowiązku ich uzasadniania na zasadach ogólnych określonych w k.p.a. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy (wybór jednego z kandydatów) i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego wyboru. Decyzje uznaniowe wymagają więc również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 77 k.p.a.), rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa mogących mieć zastosowanie w sprawie. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe. Zdaniem Sądu, takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca. W sytuacji, gdy o jedno stanowisko ubiega się kilku kandydatów, którzy spełniają warunki formalne do objęcia stanowiska komornika sądowego, organ dokonując wyboru musi właściwie i czytelnie wskazać okoliczności uzasadniające dokonany wybór. Wybór taki nie może być dowolny. Mając na względzie taki zakres kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż decyzja nie nosi znamion wadliwości, które mogłyby w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkować uwzględnieniem skargi. Z zebranego materiału wynika, że wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...] złożyło 10 osób. Bezspornym jest również, że wszyscy kandydaci spełniali wymogi formalne przewidziane w art. 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.). Art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy zatem do uprawnień Ministra Sprawiedliwości, który jak wskazano wyżej działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, dokonując oceny wszystkich kandydatów. Kandydaci, zgodnie z art. 12 zd. 2 ww. ustawy, przedstawili dla poparcia swojej kandydatury opinie świadectwa i zaświadczenia stanowiące o poziomie posiadanych kwalifikacji zawodowych. Skarżący M. M. G. i T. P. prezentują jedynie odmienną niż przyjęta przez organ, ocenę ich kandydatur w porównaniu z oceną kandydatury M. B. Zdaniem Sądu organ poczynił prawidłowe ustalenia co do faktów dotyczących powołanej na stanowisko komornika M. B. Jak wynika z ustaleń Ministerstwa Sprawiedliwości M. B. wyróżnia się spośród kandydatów poziomem wiedzy prawniczej, którą nadal pogłębia, posiada także niezbędne (ponad roczne) doświadczenie w pracy na stanowisku asesora komorniczego, a ponadto posiada rekomendację samorządu komorniczego do objęcia przedmiotowej funkcji. Wymieniona ukończyła na Uniwersytecie [...] w [...] z wynikiem bardzo dobrym wyższe studia prawnicze uzyskując tytuł magistra. Jest na III roku studiów doktoranckich w Katedrze Postępowania Cywilnego tej uczelni. Od września 2002 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...]-[...] w [...]. Odbyła aplikację sądową. W dniach [...],[...] i [...] września 2005 r. zdała egzamin sędziowski na ocenę bardzo dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Skarżący M. M. G. ukończył na Uniwersytecie [...] z wynikiem plus dostatecznym najpierw studia wyższe zawodowe administracyjne, uzyskując tytuł licencjata, a następnie wyższe studia administracyjne, uzyskując tytuł magistra. W dniu [...] lipca 1992 r. rozpoczął pracę w kancelarii komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. W 1994 r. zdał egzamin komorniczy z wynikiem dostatecznym. Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 1998 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Od [...] października 2000 r. pełni obowiązki zastępcy komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Skarżący T. P. ukończył na Uniwersytecie [...] z wynikiem dobrym wyższe studia prawnicze uzyskując tytuł magistra. Od maja 1999 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] października i [...] listopada 2001 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Również w dalszej części uzasadnienia decyzji Minister Sprawiedliwości porównuje osiągnięcia zawodowe i naukowe uczestniczki - M. B. i skarżących M. M. G. i T. P. Organ podkreśla między innymi, że uczestniczka jako jedyna spośród kandydatów ukończyła z wynikiem bardzo dobrym wyższe studia prawnicze, bardziej przydatne w zawodzie komornika sądowego niż studia administracyjne. W odróżnieniu od pozostałych kandydatów, którzy odbyli aplikacje komornicze, ukończyła aplikację sądową, również - zgodnie z przepisami ustawy o komornikach sądowych i egzekucji - uprawniającą do ubiegania się o stanowisko komornika sądowego. Ponadto z egzaminu sędziowskiego, obejmującego szerszy zakres wiedzy niż egzamin komorniczy uzyskała ocenę bardzo dobrą. Skarżący T. P. ukończył wyższe studia prawnicze z oceną dobrą i taką samą ocenę otrzymał z egzaminu komorniczego. Skarżący M. M. G. ukończył natomiast studia administracyjne z wynikiem dostateczny plus, a z egzaminu komorniczego otrzymał ocenę dostateczną. M. B. ma natomiast najkrótszy staż asesora komorniczego 1 rok i 2 m-ce. Spośród kandydatów najdłuższy staż na stanowisku asesora komorniczego posiadał skarżący M. M. G. - 8 lat, który także od 6 lat pełnił obowiązki zastępcy komornika sądowego innego rewiru, także skarżący T. P. posiadał prawie 5-letni staż pracy. Minister Sprawiedliwości odnosząc się do kwestii stażu na stanowisku asesora komorniczego, prawidłowo zdaniem Sądu zauważył, że przepisy prawne - ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie uzależniają możliwości powołania na stanowisko komornika od długości stażu na stanowisko asesora komorniczego. Również prawidłowo, zdaniem Sądu, Minister podniósł, że doświadczenie zdobyte na stanowisku asesora komorniczego jest niewątpliwie przydatne w pracy na stanowisku komornika, ale nie może stanowić przesłanki decydującej o wyborze na to stanowisko. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż kryterium doboru był rodzaj odbytej aplikacji, jak i kwalifikacje z uwzględnieniem doświadczenia i praktyki zawodowej, a także osiągnięcia naukowe. Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i w sposób właściwy zastosował przepisy prawa należycie uzasadniając treść rozstrzygnięcia. Swoją ocenę uzasadnił w sposób prawidłowy wskazując, iż postępowanie z udziałem kilku zainteresowanych powołaniem na stanowisko komornika - spośród osób spełniających kryteria ustawowe miało na celu wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji i za takiego kandydata Minister uznał M. B. i powołał ją na stanowisko komornika przedmiotowego rewiru. W powyższym rozstrzygnięciu nie ma cech dowolności i zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego jest również zarzutem chybionym. Nie ma też, jak z powyższego wynika podstaw, by przypisywać organowi naruszenie reguł procedury administracyjnej w tym art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 k.p.a. W materiale dowodowym sprawy nie znajduje również uzasadnienia zarzut dowolności wyboru kandydata na komornika, Minister prawidłowo zdaniem Sądu zweryfikował osiągnięcia naukowe i zawodowe kandydatów, wyjaśnił dlaczego staż na stanowisku komorniczym nie może być decydującym kryterium, oraz uzasadnił wybór M. B. na stanowisko komornicze. Dlatego też zdaniem składu orzekającego zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło