II GZ 129/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 415/07 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi C. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 415/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 września 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Prawidłowo zawiadomiony skarżący nie stawił się na rozprawie. Pismem z dnia 18 maja 2007 r. C. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o wydanie wyroku. W wykonaniu zarządzenia z dnia 23 maja 2007 r. wydano skarżącemu odpis sentencji wyroku, który został mu doręczony w dniu 4 czerwca 2007 r. 11 czerwca 2007 r. C. R. złożył wniosek o nadesłanie mu uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2007 r. Sąd podał, iż przyczyną takiego rozstrzygnięcia była okoliczność, że skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednakże uczynił to w dniu 11 czerwca 2007 r., czyli po upływie terminu wskazanego w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W dniu 9 lipca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo, w którym skarżący wniósł, obok zażalenia na postanowienie z dnia 21 czerwca 2007 r., o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2007 r., o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem oraz o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn odmiennych niż powołane przez skarżącego. Uszło uwagi Sądu pierwszej instancji, że skarżący wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Rozpoznanie takiego wniosku powinno wyprzedzać odniesienie się do wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Obowiązkiem sądu jest zapewnienie stronie możności obrony jej praw. Zaniechanie czynności niezbędnych do wykonania tej powinności może stanowić podstawę uznania, że zachodzi przesłanka nieważności postępowania wymieniona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W sytuacji gdy strona składa wniosek wszczynający postępowanie incydentalne, domagając się równocześnie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ewentualna zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznaczałaby konieczność udziału ustanowionego pełnomocnika w tym postępowaniu wpadkowym, pod warunkiem udzielenia pełnomocnictwa (art. 244 § 2 p.p.s.a.). Zaniechanie rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika możliwość taką wyłącza ze skutkiem ewentualności ograniczenia stronie możność obrony jej praw i tym samym może prowadzić do nieważności postępowania w części obejmującej postępowanie incydentalne. Z wymienionych powodów uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano wniosek do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.