II SA/Wa 61/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę - Minister Gospodarki postanowieniem z [...] listopada 2006 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania J.R. od decyzji ostatecznej tego Ministra z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] orzekającej o: 1) przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], 2) przekazaniu wniosku J.R. do Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych jako organu właściwego w sprawie, 3) umorzeniu postępowania w sprawie. Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Minister Gospodarki, po rozpoznaniu wniosku J.R. z dnia 22 czerwca 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym, cyt.: 1. "czy działalnością Głównego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej [...] kierował funkcjonariusz pożarnictwa mianowany na stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej [...] - w rozumieniu przepisu, art. 2 ust. 6 dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321) w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 20, poz. 106), czy też działalnością przedmiotowego Inspektoratu kierował funkcjonariusz pożarnictwa spoza [...]. 2. w przypadku kierowania działalnością Głównego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej [...] przez funkcjonariusza pożarnictwa spoza [...], proszę o informację dokładnie określającą ten organ ochrony przeciwpożarowej, 3. jaki był status prawny osoby każdorazowo zajmującej stanowisko służbowe Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej [...], w strukturze ochrony przeciwpożarowej – w rozumieniu przepisu art.2 ust. 6 dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321) w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 20, poz. 106), w okresie od dnia 31 stycznia 1988 r. do dnia 2 czerwca 1991 r.", odmówił udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. W decyzji organ zawarł pouczenie o możliwości zaskarżenia przedmiotowego orzeczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. J.R. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 267/06 odrzucił skargę jako niedopuszczalną – złożoną przed wyczerpaniem przysługujących stronie środków zaskarżenia. W następstwie powyższego, J.R. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2006 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją, a także wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., po rozpatrzeniu wniosku J.R. z dnia 24 kwietnia 2006 r., postanowił: 1) przywrócić termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Ministra z dnia [...] grudnia 2005 r., 2) przekazać wniosek do Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych jako organu właściwego w sprawie, 3) umorzyć postępowanie w sprawie. Wnioskiem z dnia 28 września 2006 r. J.R. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2006 r., przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją oraz stwierdzenie nieważność zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z listopada 2006 r. (dnia nie podano) Minister Gospodarki, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. została wydana w efekcie złożonego przez J.R. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zawierała pouczenie o prawie złożenia w terminie 30 dni skargi do właściwego sądu administracyjnego. Wnioskodawca nie jest zatem uprawniony do ponownego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która została rozpatrzona przez organ właśnie na podstawie takiego wniosku, bowiem zgodnie z treścią art. 127 k.p.a. stronie przysługuje odwołanie tylko do jednej instancji. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił argumentację świadczącą o prawidłowości decyzji ostatecznej podjętej w dniu 1 czerwca 2006 r. Skargą z dnia 8 grudnia 2006 r. J.R. zaskarżył do Sądu ostateczną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2006 r. Powyższe postanowienie stało się zaś przedmiotem skargi wniesionej w dniu 11 stycznia 2007 r. przez J.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia, ewentualnie jego uchylenia, skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu jego wydanie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 2 - 4 lit. b), art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 2 pkt 2, art. 13, art. 14 ust. 1 i 2, art. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez dowolną interpretację tych przepisów bądź niewłaściwe ich zastosowanie i przez to wadliwe przyjęcie, iż kompetentnym do rozpatrzenia jego sprawy jest Naczelny Dyrektor Archiwów, a nie Minister Gospodarki. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8 , art. 9, art. 11, art. 77, art. 107 z zw. z art. 140, art. 134 k.p.a. poprzez: 1) dowolną interpretację przepisów postępowania i dowolne ich stosowanie, 2) dowolną ocenę zgromadzonych dowodów dokonaną przez organ pierszoinstancyjny, 3) wydanie orzeczenia bez dostatecznego rozpoznania sprawy do końcowego rozstrzygnięcia, 4) zaniechanie obowiązku prawidłowego uzasadniania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7 – 9 i 11 k.p.a., co przejawiało się brakiem wyjaśnienia zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, brakiem wyjaśnienia całokształtu okoliczności toczącej się strawy i wyjątkowo stronniczym prowadzeniem postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 129 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W świetle art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W przypadku decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, powyższa zasada jest realizowana poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy na wniosek strony przez ten sam organ. Organ odwoławczy, do którego wniesiono środek zaskarżenia obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy wniosek odwoławczy jest dopuszczalny i czy wniesiony został z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie z wniosku J.R. z dnia 22 czerwca 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej Minister Gospodarki wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r., a następnie w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydał w dniu [...] czerwca 2006 r. drugą decyzję w toku instancyjnym, rozstrzygającą sprawę, co do istoty. Wniesienie przez J.R. kolejnego wniosku z dnia 28 września 2006 r. o ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy nie mogło wywołać zamierzonego przez stronę skutku, bowiem zamknięta została droga weryfikacji decyzji w administracyjnym trybie zwykłym, a otwarta została droga sądowoadministracyjna, z której strona skorzystała wnosząc do Sądu skargę z dnia 8 grudnia 2006 r. Obowiązkiem organu było wobec powyższego - stosownie do art. 134 k.p.a. - wydanie postanowienia stwierdzającego o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co też Minister Gospodarki uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt I SA 2190/01 (publik. LEX nr 159193) wyraził pogląd, że ponowne rozpoznanie dopuszczalności odwołania przez organ odwoławczy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., tj. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., narusza rażąco zasadę dwuinstancyjności, powoduje bowiem to, że postępowanie administracyjne staje się trójinstancyjne, gdyż odwołanie rozpatrzone zostaje w dwóch instancjach - odwoławczej i z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mamy tutaj do czynienia z wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Choć powyższy wyrok zapadł w odmiennym stanie faktycznym, to jednak teza w nim zawarta, co do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozostaje aktualna w odniesieniu do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Należy jednakże wskazać, że w zaskarżonym postanowieniu wadliwie podano datę wydania orzeczenia, bowiem nie został określony dzień jego wydania. Oznaczenie daty decyzji, odpowiednio postanowienia, jest doniosłe z tego względu, że dla oceny legalności decyzji przez sąd administracyjny miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji (patrz wyrok NSA z dnia 17 listopada 1982 r., I SA/Kr 664/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 106). Przepisy prawa nie wiążą z dniem wydania decyzji pisemnej skutków prawnych, bowiem decyzja taka wywołuje skutki z dniem jej doręczenia. Błędne oznaczenie daty wydania postanowienia może być przedmiotem sprostowania, natomiast brak tej daty nie pozbawia postanowienia charakteru orzeczenia administracyjnej, lecz stanowi wadliwość, która może być usunięta w trybie art. 113. Zatem nie jest to wada, która mogła w sposób istotny wpływać na wynik rozstrzygnięcia. Na marginesie podnieść również należy, iż postanowienie o niedopuszczalności odwołania, wydane w trybie art. 134 k.p.a., ma charakter wyłącznie procesowy. Błędne jest zatem zamieszczanie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej uzasadnienia kwestionowanej przez stronę decyzji, bowiem treść taka dotyczy kwestii merytorycznych, które nie mogą być rozstrzygane w drodze postanowienia wydanego w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.