I SA/Bd 498/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Asesor sądowy Mirella Łent Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi Wiktora K. i Aliny A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2007 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] 2006r. nadanym 30 grudnia 2006r. Wiktor K. i Alina A. zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w wysokości 6.148,80zł. Do wniosku załączyli korektę zeznania podatkowego za ten rok podatkowy. Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. nr [...] organ podatkowy odmówił Wiktorowi K. i Alinie A. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Organ I instancji podał, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatnicy złożyli po upływie terminu przewidzianego w art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), czyli po upływie 5 lat od złożenia zeznania (02 kwietnia 2001r. – data złożenia zeznania), w związku z tym prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło. Na postanowienie organu I instancji podatnicy złożyli zażalenie, w którym wskazali, iż nie zgadzają się z odmową wszczęcia postępowania, gdyż z informacji uzyskiwanych w urzędach skarbowych w latach poprzednich wynikało, że korekty zeznań rocznych można dokonywać w ciągu pięciu lat od upływu danego roku podatkowego. W przypadku natomiast, gdyby podatnik miał obowiązek dodatkowo zapłacić podatek, to wówczas termin nie upłynąłby. Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa, w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i b), po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji). Przewidziany w tym przepisie termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty powoduje, że wniosek złożony po upływie tego terminu jest bezskuteczny, tj. nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Organ zaznaczył, że zeznanie podatkowe PIT-36 za 2000 r. podatnicy złożyli w Urzędzie Skarbowym w T. w dniu [...] 2001 r., w związku z powyższym termin pięciu lat od dnia jego złożenia minął w dniu [...] 2006 r. Jednocześnie ze względu na zapis art. 12 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa, termin ten w niniejszej sprawie przypadał na dzień 03 kwietnia 2006 r. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty z dnia [...] 2006 r. został złożony w dniu [..] 2007 r., a zatem po upływie pięciu lat od dnia złożenia zeznania za 2000 r. Skoro przedmiotowy wniosek podatnicy złożyli z uchybieniem terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to organ podatkowy I instancji słusznie odmówił wszczęcia postępowania w trybie art. 165a tej ustawy. Wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty stanowi bowiem przyczynę dla której postępowanie nie może być wszczęte. Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii dokonywania korekt w terminie pięciu lat od końca roku podatkowego, w którym złożono zeznanie, organ wskazał, że przepisy art. 81 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowią, iż podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty. Przepis art. 70 § 1 stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Upływ pięciu lat skutkuje tym, iż z upływem tego terminu wygasają uprawnienia i obowiązki związane ze zobowiązaniem podatkowym, a tym samym okres, w którym mogą być wykonywane uprawnienia objęte przedawnieniem. Dla skutecznego żądania stwierdzenia nadpłaty konieczne jest z kolei złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowaną deklaracją, w ściśle określonym w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej terminie. Wygaśnięcie prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty nie jest zatem tożsame z przedawnieniem zobowiązania i problematyką korekty zeznań podatkowych. Na postanowienie organu II instancji podatnicy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wskazali, że w grudniu 2006 r. złożyli korektę zeznania rocznego oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Nie zgodzili się z odmową wszczęcia postępowania związanego z przedmiotowym wnioskiem. Podnieśli, że z informacji uzyskiwanych z urzędów skarbowych w latach poprzednich wynika, że korekty zeznań rocznych można dokonać w ciągu pięciu lat od końca roku podatkowego. Wskazali, że korekta zeznania rocznego za 2000 r. dotyczyła tylko uwzględnienia w rozliczeniu rocznym zapłaconych kwot na ubezpieczenie zdrowotne. Zaznaczyli, że z samego zeznania podatkowego wynika, iż otrzymali dochody na podstawie umowy o pracę i tym samym składki na ubezpieczenie zdrowotne były odprowadzone. Z treści zeznania wynika, że nieprawidłowość wystąpiła i organ mógł wszcząć postępowanie. Dodali, że w przypadku, gdyby zaszła konieczność zapłacenia zaległości przez podatnika, to termin do uiszczenia nie upłynąłby. Jest to przykład nierównego traktowania stron. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia organu I i II instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu podatkowego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodna z prawem jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. Bezsporne w sprawie jest, że podatnicy złożyli w dniu [...] 2001r. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2000r. Instytucja stwierdzenia nadpłaty jest uregulowana w rozdziale 9 działu III Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) ww. ustawy uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku przysługuje podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, jeżeli w zeznaniach (deklaracjach), o których mowa w art. 73 § 2, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej. W tym przypadku podatnicy równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty są obowiązani złożyć skorygowane zeznanie (deklarację) – art. 75 § 3 ww. ustawy. Nie budzi wątpliwości, że zeznanie podatkowe za 2000r. złożone przez skarżących jest tym zeznaniem, o którym mowa w art. 73 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Stosownie do tego przepisu nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego – dla podatników podatku dochodowego. Zgodnie z art. 79 § 2 pkt 2 ww. ustawy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i b) oraz w pkt 2 lit. a) i b) – po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji). Powyższy przepis wprowadza instytucję wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Termin ten wynosi 5 lat, jest to termin prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu. Na podstawie art. 12 § 4 ww. ustawy "Terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień. Jeżeli jednak ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 12 § 5). Termin uważa się za zachowany (art. 12 § 6 pkt 1 i 2), jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia, do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wobec złożenia zeznania w dniu [...] 2001r., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. wygasło z upływem [...] 2006r. ([...] 2006r. – dzień ustawowo wolny od pracy). W takim przypadku niewątpliwie ma zastosowanie art. 165a Ordynacji podatkowej, na podstawie którego "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostanie wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania" ( Ordynacja podatkowa – komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo LexisNexis, W-wa 2007, s. 376). W doktrynie wskazuje się, że powyższy przepis ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Jest on podyktowany ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie (art. 208 Ordynacji podatkowej), mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie (Ordynacja podatkowa – komentarz, C. Kosikowski, L.Etel, R. Dowgier, P.Pietrasz, S. Presnarowicz, 2006, s. 612). Mając zatem na uwadze regulację prawną, jak również okoliczność złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie 5 lat od złożenia zeznania podatkowego, zasadnie organ podatkowy II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania. Prawdą jest, że odmiennie zostały uregulowane w Ordynacji podatkowej terminy przedawnienia zobowiązania podatkowego. Stosownie do art. 70 § 1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z powyższego zatem wynika, że ustawodawca określił odmiennie, inaczej bieg terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, od terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Nie ma podstaw do stosowania - w przedmiocie oceny złożonego przez skarżących wniosku o stwierdzenie nadpłaty – przepisów regulujących termin odnoszący się do innej instytucji w prawie podatkowym, tj. termin przedawnienia zobowiązań podatkowych. W związku z tym, w pełni zasadne było zastosowanie przez organ przepisu art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej i stwierdzenie, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony z przekroczeniem terminu, konsekwencją czego była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a tej ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.