IV SA/Wa 2413/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Asesor WSA Aneta Opyrchał, Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy specjalne zezwolenie połowowe wydane w dniu [...] stycznia 2006 r. uprawniające Z. I. i M. C. do połowów określonych gatunków organizmów morskich w określonych ilościach. Zezwolenie to nie uprawniało do połowów dorszy i łososi. Zezwolenie wydano na podstawie art. 5 i 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.). Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. IV SA/Wa 583/06 w Warszawie uchylił decyzję z [...] lutego 2006 r. zalecając organowi ustalenie, wszystkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a nie tylko przy pomocy dziennika połowowego, czy skarżący prowadzili w roku 2005 połowy łososia oraz dorsza. Sąd wyraził ponadto pogląd, że prowadzenie połowów tych gatunków ryb nie może oznaczać jedynie złowienia tych gatunków. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie utrzymał w mocy wydane przez siebie specjalne zezwolenie połowowe. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonywanie rybołówstwa wymaga specjalnego zezwolenia połowowego, które jest wydawane armatorowi na statek rybacki. Specjalne zezwolenie połowowe zawiera m.in. kwotę połowową, jeżeli jest wymagana, ustalaną przez podział ogólnej kwoty połowowej. Ogólna kwota połowowa została ustalona rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2006 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2158). Skarżący, w ocenie organu, nie spełnili warunków przyznania kwot połowowych dorsza i łososia, gdyż niezbędnym warunkiem przyznania takich kwot było prowadzenie połowów w roku 2005 (§ 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia, a także art. 2 punkt 3 ustawy o rybołówstwie definiujący pojęcie "historyczne prawa połowowe"). Skarżący zobowiązani więc zostali, w myśl art. 2 punkt 3 ustawy i przywołanych przepisów rozporządzenia, do udokumentowania połowów, a tego, w opinii organu, nie uczynili. Z dziennika połowowego wynika, że w 2005 r. armatorzy nie prowadzili ukierunkowanych połowów dorsza i łososia. W roku tym ich statek wypływał na połów 16 razy, z czego 8 razy poławiał (złowił ryby), ale nigdy ukierunkowanym połowem nie był dorsz ani łosoś. Żadne inne dowody, jak zeznania świadków, opinie biegłych czy oględziny, nie istnieją. Ponadto skarżący, w ocenie organu, niejako potwierdzili, że nie odłowili przyznanych limitów dorsza i łososia, ale wyniknęło to - jak wskazuje stanowisko skarżących - z zagubienia dokumentów kutra, wyprzedania sprzętu rybackiego przez poprzedniego współwłaściciela statku, dewastacji jednostki rybackiej, [...], zmiany współwłaściciela, zakupu nowego sprzętu. Organ tym okolicznościom jednak nie dał wiary i ocenił, że na nich spoczywa ciężar ich udowodnienia oraz udowodnienia, że prowadzili połowy dorsza i łososia w 2005 r. Ponadto organ wskazał, że w projekcie rozporządzenia w sprawie wykorzystania ogólnej kwoty połowowej na rok 2007 nie ma już wymogu, aby efektywnie prowadzono ukierunkowane połowy danego gatunku, a jedynie, aby strona dysponowała w roku 2005 jako roku bazowym specjalnym zezwoleniem połowowym na dany gatunek. Skarżący będą więc mogli, w ocenie organu, skutecznie wystąpić o zezwolenie połowowe na dorsza i łososia na rok 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] września 2006 r. skarżący wskazali na powyższy wyrok tego Sądu. Ocenili, że w wyroku tym Sąd przesądził, iż ich zezwolenie połowowe z [...] stycznia 2006 r. zostało uchylone. Ponadto, w ich ocenie, dowiedli w oświadczeniu złożonym w Inspektoracie Rybołówstwa Morskiego w D., że prowadzili ukierunkowane połowy dorsza i łososia. Stwierdzili, że prowadzili w roku 2005 ukierunkowane połowy dorsza i łososia netami stawnymi, a nie ma różnicy w połowach tą metodą dorsza, łososia oraz troci na łodziach tej wielkości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ powtórzył swoje stanowisko, że warunkiem uzyskania w roku 2006 kwot połowowych dorsza było posiadanie kwoty połowowej tych ryb w roku 2005 i prowadzenie ich połowów. Tymczasem skarżący w roku 2005 wypływali tylko [...] razy, a złowili tylko 31 sztuk troci, co wynika z dziennika połowów. Z zeznań złożonych przez skarżących w dniu [...] września 2006 r. wynika, że rozpoczęli połowy w listopadzie 2005 r., a połowy prowadzili przy pomocy sprzętu stawnego. Jednakże nie ma możliwości, w ocenie organu, aby dokonując ukierunkowanych połowów dorsza złowić trocie, gdyż dorsze są rybami przydennymi, a trocie pływają w toni. Ponadto sprzęt stawny nie jest używany do połowu łososi, gdyż łososie łowi się za pomocą sprzętu dryfującego - ławicami. Skarżący nie mogli zatem w ukierunkowany sposób łowić ani dorsza, ani łososia. Odnośnie zarzutu, że w poprzednim wyroku WSA w Warszawie Sąd ten uchylił zezwolenie połowowe z [...] stycznia 2006 r. organ zauważył, że w wyroku tym uchylona została jedynie decyzja z [...] lutego 2006 r., a nie zezwolenie połowowe z [...] stycznia 2006 r. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2007 r. WSA w Warszawie w sprawie o sygn. IV SA/Wa 2413/06 odrzucił skargę Z. I. na decyzję z [...] września 2006 r. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji. Skarga M. C. analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy na art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie w wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r. Sąd zobowiązał organ do ustalenia wszystkimi dostępnymi środkami dowodowymi, czy skarżący prowadził ukierunkowane połowy dorsza i łososia w roku 2005. Sąd wyraził też pogląd, że prowadzenie połowów, istotne z punktu widzenia § 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2006 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2158), nie oznacza wyłącznie faktycznego złowienia tych gatunków ryb, lecz prowadzanie ukierunkowanego połowu niezależnie od tego, czy połów ten zakończył się złowieniem ryb. W zaskarżonej decyzji organ ponownie powołał się na dziennik połowowy, z którego wynikało jedynie, że w roku 2005 jednostka [...] nie złowiła ani jednej sztuki przedmiotowych gatunków. Istotnie - z dziennika połowowego nie wynika, aby skarżący w roku 2005 złowił te gatunki, ale - jak wskazuje uzasadnienie przywołanego wyroku - nie jest funkcją dziennika połowowego odnotowywanie celu ukierunkowanego połowu. Organ powołał się ponadto na zeznanie złożone przez skarżącego M. C. w dniu [...] września 2006 r. ("oświadczenie") złożone w Inspektoracie Rybołówstwa Morskiego w [...]., ale uznać należy, że skarżący nie stwierdził w nim, iż nie prowadził ukierunkowanych połowów dorsza i łososia. Podał jedynie, że faktycznie tych ryb nie złowił. W tej sytuacji ocenić należy, że organ nie wskazał żadnych podstaw, aby ostatecznie przesądzić, że skarżący w 2005 r. nie prowadził tych połowów. Oceniając zebrany materiał dowodowy nie wywiedziono w uzasadnieniu, że skarżący nie prowadził ukierunkowanego połowu dorsza i łososia, co stanowiłoby przesłankę wydania decyzji odmownej. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ dowodzi, że połów dorszy i łososi netami stawnymi jest niemożliwy. Niezależnie jednak od zasadności tego stanowiska Sąd stanowczo podkreśla, że wniosek, iż netami stawnymi nie można łowić dorszy, jako ryb przydennych, ani łososi jako ryb możliwych do złowienia jedynie sprzętem dryfującym, powinien być zaprezentowany i przekonująco uzasadniony w decyzji, a nie dopiero w odpowiedzi na skargę. To decyzja jest tym miejscem, gdzie organ, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wyraża swoją wolę władczego rozstrzygnięcia sytuacji prawnej strony. W trakcie postępowania administracyjnego strona mająca uprawnienie czynnego w nim udziału może odnieść się do argumentów organu. Ten z kolei powinien zwrócić się do strony o wyjaśnienie swojego stanowiska, a w razie potrzeby - o zgłoszenie nowych dowodów. Nie jest bowiem zasadne stanowisko przywołane w zaskarżonej decyzji, iż to na stronie spoczywa ciężar dowodu określonych okoliczności. Owszem - strona także ma tzw. inicjatywę dowodową, ale obowiązek ustalenia prawdziwych okoliczności faktycznych spoczywa przede wszystkim na organie (art. 7 Kpa). W niniejszej sprawie skarżący został zaskoczony wydanym rozstrzygnięciem - jak wynika ze skargi konsekwentnie utrzymywał, iż w 2005 r. prowadził ukierunkowane połowy dorsza i łososia przy użyciu netów stawnych. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ z nieznanych powodów koncentruje się na wiarygodności wyjaśnień, iż w 2005 r. z przyczyn niezależnych od skarżącego połowy rozpoczął on dopiero w listopadzie, a w końcu kategorycznie stwierdza, że z dziennika połowowego oraz oświadczenia z [...] września 2006 r. nie wynika, aby skarżący prowadził ukierunkowane połowy tych gatunków. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ modyfikuje swoją argumentację - wniosek, że skarżący nie prowadził ukierunkowanych połowów dorsza i łososia organ wywodzi z faktu dokonywania połowów określonym sprzętem. Ten rodzaj argumentacji nie pojawiał się jednak w toku postępowania administracyjnego, dlatego ocenić można, że skarżący nie miał w ogóle możliwości odniesienia się do niej i ewentualnego zgłoszenia dowodów (np. świadków, biegłych), iż - jak podał na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. - stosowany jest przybrzeżny połów tych gatunków netami stawnymi. Mając na uwadze stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę uznać trzeba, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawidłowego uzasadnienia określonym w art. 107 § 3 Kpa. Odnośnie zarzutu skarżącego, iż w wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, że zezwolenie połowowe z dnia [...] stycznia 2006 r. jest wadliwe - Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu. Istotnie - w wyroku tym Sąd uchylił tylko decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. pozostawiając w obrocie prawnym wydane zezwolenie połowowe. W dalszym postępowaniu organ w decyzji wyczerpująco wyjaśni swoje stanowisko, poda przesłanki, którymi kieruje się oceniając, iż ze względu na specyfikę dorszy i łososi niewiarygodne jest twierdzenie o dokonywanych ukierunkowanych połowach tych ryb przez skarżącego. Organ zagwarantuje też stronom uprawnienie czynnego udziału w postępowaniu, które przejawić się powinno w umożliwieniu zaprezentowania wszelkich dowodów wskazujących na możliwość dokonywania przybrzeżnego ukierunkowanego połowu przedmiotowych gatunków netami stawnymi. W razie istnienia rozbieżności co do tej oceny, np. czy netami stawnymi stosowany jest połów dorsza i łososia, organ przeanalizuje możliwość skorzystania ze środka dowodowego określonego w art. 84 § 1 Kpa (opinia biegłego). W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego kosztów postępowania, gdyż pomimo prawidłowego pouczenia w tej kwestii nie zgłosił on wymaganego w tym zakresie wniosku.