VII SA/Wa 1018/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi B. M., P. M. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. M., P. M. i J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007r, znak [...] - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. i G. O. oraz J. i B. M. i P. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], znak: [...], stwierdzającej na wniosek J. i B. M. i P. M. nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1998 r., znak: [...], udzielającej K. i G. O., pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego (parteru) na sklep przemysłowy wraz z wykonaniem robót budowlanych polegających na wzniesieniu dwóch ścian osłonowych pod tarasem z wykorzystaniem istniejącej konstrukcji nośnej słupów i podciągów (bez zmiany i wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu) w R. przy ul. [...] - uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] w całości i umarzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], znak: [...] Wojewoda [...], stwierdzając nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1998 r., znak: [...], uznał, że ta kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a – została bowiem wydana w oparciu o błędną podstawę prawną w sytuacji, gdy inwestycja polegająca na zmianie sposobu użytkowania została już samowolnie zrealizowana. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe rozstrzygnięcie Wojewody [...] było wadliwe. Organ II instancji wskazał, że w odniesieniu do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, normą prawa materialnego, z której można wywodzić interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony jest przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz-118 z późn. zm.), który stanowi, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest inwestor. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w okolicznościach niniejszej sprawy, B. i J. M., oraz P. M. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu związanym z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1998 r., znak: [...]. Nie są oni tym samym uprawnieni do złożenia, prawnie skutecznego, wniosku o stwierdzenie nieważności tego rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższa decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. i J. M. oraz P. M. Skarżący dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji , podnosząc, że Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z [...] marca 1998r. znak [...] sankcjonowała samowolę budowlaną na działce sąsiedniej przy ul. [...] w R. Roboty wymagające pozwolenia na budowę i zgody sąsiada ( w ówczesnym stanie prawnym ) zostały rozpoczęte samowolnie jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 1998r., o czym zawiadomili oni organ nadzoru budowlanego w lutym 1998r. Ponadto, zdaniem skarżących nie ma żadnej podstawy do zastosowania w niniejszym postępowaniu przepisu art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane . W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w okolicznościach niniejszej sprawy błędnie oparł rozstrzygnięcie, zawarte w zaskarżonej decyzji, na przepisie art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane . Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1998 r., znak: [...], zapadła na podstawie przepisu art. 71 ustawy Prawo budowlane , obejmowała pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego wraz z pozwoleniem na wykonanie określonego zakresu robót budowlanych. W niniejszej sprawie dla oceny przymiotu strony skarżących, dochodzących stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1998 r., znak: [...] nie ma zastosowania przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz-118 z późn. zm.), zgodnie z którym stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. To, że decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie, nie może być podstawą do stwierdzenia, iż stroną postępowania może być tylko inwestor. Dyspozycja przepisu art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane dotyczy bowiem innej niż w przedmiotowej sprawie sytuacji, takiej gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest wydawana po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Rozpoznając sprawę ponownie w jej całokształcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozważy przymiot strony dochodzących stwierdzenia nieważności decyzji, ale uczyni to w oparciu dyspozycję przepisu art.28 k.p.a. Organ wszczynając postępowanie nieważnościowe ma obowiązek rozstrzygnąć, kto w danej sprawie ma interes prawny, w szczególności, czy taką legitymację ma wnoszący o stwierdzenia nieważności decyzji. Organ będzie miał na uwadze , że jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego, w świetle dyspozycji przepisu art. 28 k.p.a jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a, to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku, których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1 pkt1 lit.a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 że zm.).