IV SAB/Wa 29/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi B. A. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Pismem z dnia 20 lutego 2006 r. B. A. zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] grudnia 1991 r. znak [...] dotyczącej rewaloryzacji przyznanego mu świadczenia, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Żądanie swe ponowił w piśmie z dnia 19 października 2006 r. Odpowiadając na powyższy wniosek Minister Pracy i Polityki Społecznej w piśmie z dnia 29 marca 2006 r. oraz kolejnym piśmie z dnia 30 października 2006 r. odmówił podjęcia działań, które zmierzałyby do rozpoznania wniosku skarżącego i ponownego naliczenia przysługującej mu emerytury, wskazując na swoją niewłaściwość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił bezczynność Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazując, iż organem właściwym, który może stwierdzić nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie zasady wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2006 r. sygn.akt III CZP 78/2005 określające właściwość organu do reprezentowania Skarbu Państwa przy dochodzeniu roszczeń za szkody wyrządzone przez Prezesa ZUS jako państwowej jednostki organizacyjnej. Dlatego tez zdaniem skarżącego Minister Pracy i Polityki Społecznej powinien zostać skłoniony do rozpoznania jego wniosku i wydania merytorycznej decyzji w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art.3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.). Z bezczynnością organu administracji publicznej, w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Skargę należało oddalić, albowiem w dacie orzekania przez Sąd organ nie pozostawał w bezczynności. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zarzucana bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rozpoznania wniosku B. A. o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w C. z dnia [...] grudnia1991., którą dokonano rewaloryzacji pobieranego przez skarżącego świadczenia. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent oraz ich wysokości na co wskazuje ust. 4 art. 83a tej ustawy. Jak wynika z akt sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C. rewaloryzując świadczenie skarżącego, ustalił na nowo wysokość tego świadczenia wraz z przysługującymi skarżącemu dodatkami. Zakres przedmiotowy tej decyzji, mieści się w dyspozycji art. 83a ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którym z mocy ustawy wyłączona została możliwość wzruszania w trybie nadzwyczajnym decyzji ustalającej wysokość świadczenia ( emerytury i renty). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Minister Pracy i Polityki Społecznej, będący na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2007 r. Nr. 21, poz. 125) organem wyższego stopnia nad Zakładem Ubezpieczeń Społecznych obecnie, nie byłby uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 1991 r. Także uprzednio przed wskazaną nowelizacją art. 66 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Minister Pracy i Polityki Społecznej nie miałby podstaw do przekazania według właściwości Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. żądania skarżącego, jako organ sprawujący nad nim nadzór. W tej kategorii spraw brak jest bowiem w ogóle podstaw do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu. Minister Pracy i Polityki Społecznej informując skarżącego kolejno w piśmie z dnia 29 marca 2006 r. oraz piśmie z dnia 30 października 2006r. o braku właściwości do rozpoznania jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zasadnie odmówił podjęcia działań, które mogłyby zmierzać do ponownego naliczenia emerytury. Wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji rewaloryzującej emeryturę (naliczającej na nowo jej wysokość) nie mógł być bowiem rozpoznany w oparciu o art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawodawca nie przewidział wszak możliwości żądania stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy jego przedmiotem jest ponowne naliczenie świadczenia emerytalnego. Stanowiło to o braku podstaw do orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia. Minister ten jako wówczas organ nadzoru nad Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w W. nie stwierdził zatem podstaw do przekazania wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Jakkolwiek niezbyt trafnie uzasadnił swoje stanowisko, niemniej jednak brak było podstaw prawnych do rozpoznania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji i przekazania go w tym celu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. W razie przekazania tej sprawy - ZUS mógłby bowiem jedynie odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Nie można zatem zarzucić Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej, iż pozostawał w bezczynności w postępowaniu prowadzonym w ramach wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 1991 r., nie był wszak wówczas organem wyższego stopnia nad Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w W. Brak było zatem podstaw do wydawania orzeczenia stwierdzającego pozostawanie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w bezczynności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.