V SA/Wa 496/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-13
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska - Szary, Piotr Piszczek, Danuta Dopierała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedsiębiorstwo Państwowe P. jako podmiot prawa publicznego, zobowiązane do stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3, miało obowiązek stosowania tych przepisów przy udzielaniu zamówienia niesektorowego, pomimo że jego podstawowa działalność (zarządzanie lotniskami) kwalifikuje je jako zamawiającego sektorowego?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest podmiotem prawa publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 Prawa zamówień publicznych, ponieważ zostało utworzone w celu realizacji zadań państwa, ponosi ograniczone ryzyko gospodarcze i nie napotyka konkurencji. W związku z tym, nawet jeśli prowadzi działalność sektorową, jest zobowiązane do stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych przy udzielaniu zamówień nieobjętych tą działalnością.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Państwowe P. zawarło umowę na sprzedaż, dostawę i instalację systemu, nie stosując przepisów Prawa zamówień publicznych. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych nałożył na przedsiębiorstwo karę pieniężną, uznając je za podmiot zobowiązany do stosowania Prawa zamówień publicznych. Przedsiębiorstwo kwestionowało tę kwalifikację, argumentując, że jego działalność jest sektorowa lub że nie jest podmiotem prawa publicznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowego P. z/s w W. przy udziale P. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
W dniu [...] marca 2005 r. Przedsiębiorstwo Państwowe P. z siedzibą w W., jako zamawiający, zawarło umowę w przedmiocie sprzedaży, w tym [...] na bazie DDU zgodnie z [...] oraz wykonania usługi [...] z wykonawcą – I. S.A. z siedzibą w [...], który nie został wyłoniony przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 164, poz. 1163 ze zm.).
W wyniku kontroli następczej przeprowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych ustalono, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P., jako zamawiający, było zobowiązane do stosowania regulacji zawartych w Prawie zamówień publicznych, a tego nie uczyniło. Jak dalej wskazano w informacji o wyniku kontroli, Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze" w świetle przepisów ww. ustawy regulujących problematykę zamówień sektorowych, w całym zakresie przewidzianym tworzącą je ustawą, prowadzi działalność sektorową. W sytuacji natomiast, gdy instytucja prawa publicznego prowadzi wyłącznie działalność sektorową każde udzielane przez nią zamówienie będzie udzielane w celu wykonywania tej działalności, a więc z zastosowaniem przepisów szczególnych dotyczących zamówień sektorowych. Przedmiotowe zamówienie należało, zdaniem organu kontrolującego, zaliczyć do zamówienia "sektorowego" w rozumieniu art. 122 ustawy. Ponadto wskazano na możliwość zakwalifikowania Przedsiębiorstwa Państwowego P. do podmiotów zobowiązanych do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, z uwagi na okoliczność utworzenia przedsiębiorstwa w szczególnym celu realizacji zadań państwa, ponoszenia ograniczonego ryzyka gospodarczego związanego z jego funkcjonowaniem, a także nie napotykanie w swej działalności na konkurencję ze strony innych podmiotów.
Ustosunkowując się do informacji o wyniku kontroli, Przedsiębiorstwo Państwowe P. w piśmie z [...] stycznia 2006r. złożyło wyjaśnienia wskazujące, iż różnica w wykładni przepisów Prawa zamówień publicznych wynika w szczególności z odmiennej interpretacji definicji legalnej zarządzającego lotniskiem zawartej w ustawie z dnia 3 lipca 2002 roku Prawo lotnicze (Dz.U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.). Zdaniem zamawiającego, działalność w zakresie zarządzania ruchem lotniczym jest działalnością odrębną, nie objętą pojęciem zarządzania lotniskami i ich udostępniania przewoźnikom powietrznym. Stąd zamówienia udzielane w celu zarządzania ruchem lotniczym nie są zamówieniami sektorowymi w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt. 2 Prawa zamówień publicznych, który jako przepis szczególny i wyjątkowy należy interpretować w sposób ścisły, uwzględniając przy tym przepisy ustawy Prawo lotnicze. Ponadto wskazano, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest szczególnym zamawiającym, który wykonuje zadania zarządzającego ruchem lotniczym za pośrednictwem znajdującej się w jego strukturze A. Ponadto zamawiający wskazał na odrębność uregulowań prawnych dotyczących zarządzania lotniskiem (przepisy art. 66 ust. 2 i 3, art. 68 oraz art. 121 ust. 1 Prawa lotniczego) oraz zarządzania ruchem lotniczym (przepis art. 127 Prawa lotniczego). Odnosząc się natomiast do kwestii zasadności kwalifikacji Skarżącego jako "instytucji prawa publicznego", tj. podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 3 Prawa zamówień publicznych wskazał, iż zgodnie z art. 5 ustawy o Przedsiębiorstwie Państwowym P. cel statutowy związany jest z działalnością dotyczącą bezpieczeństwa państwa oraz wykonywaniem zadań wynikających z przepisów o powszechnym obowiązku obrony RP, stąd, jak wskazał, nie sposób uznać, iż dotyczy ona zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, co potwierdza fakt świadczenia usług na rzecz przewoźników a nie ludności.
Przedsiębiorstwo Państwowe P. podtrzymało wyrażone wyżej stanowisko w pismach z [...] marca 2006 r. oraz z [...] kwietnia 2006 r. przesyłając na jego poparcie opinię prawną sporządzoną przez dr A. S.
Mając na względzie ustalenia dokonane w wyniku kontroli następczej, postanowieniem z [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2006 r. Organ I instancji nałożył na Przedsiębiorstwo Państwowe P. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Merytoryczną podstawę wydania decyzji stanowił art. 202 ust. 1 w związku z art. 200 ust. 1 pkt. 1 lit. a i b oraz pkt. 3 i art. 201 ust. 2 pkt. 3 Prawa zamówień publicznych. W uzasadnieniu podniesiono, iż umowa z [...] marca 2005 r. została zawarta bez zastosowania przepisów ww. ustawy, a w szczególności bez ogłoszenia o zamówieniu, zgody na zastosowanie trybu innego niż podstawowy, bez wyłonienia wykonawcy na podstawie procedury ustawowej. Postępowanie mające na celu wyłonienie wykonawcy przedmiotowego zamówienia prowadzone było na zasadach przewidzianych w obowiązujących w Przedsiębiorstwie Państwowym P. przepisach wewnętrznych, tj. na podstawie Zarządzenia nr [...] z dnia [...].03.2004 r. Organ uznał za błędne stanowisko prezentowane przez Skarżącego, iż jeżeli zamówienie udzielane jest w celu zarządzania lotniskami oraz udostępniania ich przewoźnikom powietrznym, do wyboru wykonawcy takiego zamówienia Przedsiębiorstwo Państwowe P. stosuje przepisy ustawy zawarte w rozdziale 3 poświęconym zamówieniom sektorowym, natomiast do zamówień udzielanych w celu zarządzania ruchem lotniczym obowiązek stosowania ustawy nie zachodzi. Prezes Urzędu uznał za nieuzasadnione rozdzielenie działalności polegającej na zarządzaniu lotniskiem i jego udostępnianiu od zarządzania lotniskiem, które ma na celu sprawne prowadzenie działalności związanej z udostępnianiem lotniska przewoźnikom powietrznym - zarządzenie lotniskiem jest konieczne do realizacji zadania polegającego na udostępnianiu lotniska przewoźnikom powietrznym przez jego zarządcę. Prezes Urzędu wskazał, iż przedsiębiorstwo to w całym zakresie przewidzianym tworzącą je ustawą prowadzi działalność sektorową a działalność ta obejmuje także zadania polegające na kierowaniu, kontroli, nadzorze, zabezpieczeniu i obsłudze ruchu lotniczego. Organ stwierdził również, iż wbrew stanowisku wyrażonym w sprawie przez Skarżącego przedsiębiorstwo kwalifikuje się także do kategorii zamawiających wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, gdyż zostało utworzone w celu realizacji zadań państwa, ponosi ograniczone ryzyko gospodarcze związane ze swoim funkcjonowaniem oraz nie napotyka w swojej działalności na konkurencję ze strony innych podmiotów. Tym samym, Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest osobą prawną, utworzoną w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, której mienie stanowi część mienia ogólnonarodowego oraz nad którego organem zarządzającym (Dyrektorem Naczelnym) nadzór sprawuje Minister Transportu, Żeglugi i Łączności (Skarb Państwa), stąd do ewentualnego prowadzenia innej działalności niż działalność sektorowa, jest zobowiązane do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych na zasadach ogólnych.
Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. Przedsiębiorstwo Państwowe P. wystąpiło do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż wbrew twierdzeniom , stanowiącym podstawę wydania decyzji Nr [...] z dnia [...].06.2006 r., przy udzielaniu zamówienia na [...] nie było ono zobowiązane do stosowania przepisów Prawa Zamówień Publicznych. W uzasadnieniu zostało podkreślone, iż działalność w zakresie zarządzania ruchem lotniczym jest działalnością odrębną, nie objętą pojęciem zarządzania lotniskami, ich udostępniania przewoźnikom powietrznym, co oznacza, że zamówienia udzielane w celu zarządzania ruchem lotniczym nie są zamówieniami sektorowymi w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt. 2 ustawy i - wbrew twierdzeniu Organu - możliwe jest zarządzanie lotniskiem mające na celu jego udostępnianie przewoźnikom bez możliwości zarządzania ruchem lotniczym. Odrębnego charakteru i zakresu wykonywania obu omawianych funkcji (zarządzania lotniskami i ich udostępniania użytkownikom oraz zarządzania ruchem lotniczym) nie zmienia powierzenie wykonywania tych drugich jednemu z przedsiębiorstw zarządzających polskimi portami.
W toku postępowania wyjaśniającego, pismem z [...] sierpnia 2006 r., Organ rozpoznający sprawę zwrócił się do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie wpływu udzielonego przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. zamówienia na działalność zamawiającego wykonywaną w zakresie zarządzania lotniskami i udostępniania ich przewoźnikom powietrznym. W odpowiedzi Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wyraził pogląd, iż realizacja zamówienia mająca za przedmiot: [...] nie jest związana z realizacją obowiązków zarządzającego lotniskiem, o których mowa w art. 68 ust. 2 Prawa lotniczego nakładających m.in. obowiązek polegający na prowadzeniu eksploatacji lotniska w sposób zapewniający bezpieczeństwo lotów oraz sprawność obsługi użytkowników lotniska. Zakup systemu, w przekonaniu Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ma służyć użytkownikom całej polskiej przestrzeni powietrznej, a nie jakiemukolwiek lotnisku.
Następnie pismem z [...] sierpnia 2006 r. Naczelny Dyrektor Przedsiębiorstwa Państwowego P. złożył wyjaśnienia wskazując, iż [...], który był przedmiotem zakupu przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest [...] i służyć będzie A. W systemie tym nie będą przetwarzane dane z radaru kontroli płyty lotniska [...], z którego danych ewentualnie mógłby korzystać służby zarządzania lotniskiem [...]. Jak podano, system nie będzie również zintegrowany z jakimkolwiek innym systemem wykorzystywanym przez służby zarządzania lotniskiem, obsługi naziemnej czy obsługi pasażerskiej, w żadnej lokalizacji. System ten nie ma wpływu na wykonywaną przez przedsiębiorstwo działalność w zakresie zarządzania lotniskiem i udostępniania tego lotniska przewoźnikom w kontekście treści art. 68 ust. 1 pkt. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 75 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze. Ponadto, wdrożenie w A. [...], z powodu braku jego jakiegokolwiek bezpośredniego związku z działalnością służb odpowiedzialnych za zarządzenie lotniskami, nie wpłynie także na treść instrukcji operacyjnych lotnisk zarządzanych przez Skarżącego. Naczelny Dyrektor Przedsiębiorstwa Państwowego P. oświadczył, iż użytkownikami zamawianego systemu będą służby: kontroli ruchu lotniczego, alarmowa, informacji powietrznej, zarządzania przestrzenią powietrzną oraz przepływem ruchu lotniczego. Natomiast, jak stwierdził, system ten w żaden sposób nie jest związany z bieżącą eksploatacją lotniska czy obsługą naziemnego ruchu statków powietrznych, natomiast obsługa ich startu bądź lądowania dotyczy tylko i wyłącznie procedur kontroli ruchu lotniczego stosowanych w przypadku startów i lądowań statków powietrznych na lotniskach komunikacyjnych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Urzędu decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przyznał jednakże rację Skarżącemu, iż przedmiotowe zamówienie nie miało charakteru zamówienia sektorowego. Nie zgodził się jednak ze stanowiskiem, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. nie miało obowiązku stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych przy udzielaniu powyższego zamówienia. Wyłączenie stosowania przepisów ustawy w zakresie działalności sektorowej, ze względu na przedmiot zamówienia pozostający w znacznie szerszym zakresie poza działalnością sektorową zamawiającego niż w zakresie działalności sektorowej, nie przesądza o zwolnieniu Przedsiębiorstwa Państwowego P. ze stosowania tej ustawy przy udzielaniu zamówień nie objętych działalnością sektorową. Konstrukcja przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo zamówień publicznych wskazuje na możliwość objęcia przepisami sektorowymi także podmiotów zobowiązanych do stosowania ustawy na zasadach ogólnych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy, ale tylko w zakresie prowadzonej przez te podmioty działalności sektorowej. A zatem, brak jest podstaw, by wyłączyć ustawę w zakresie nie objętym zamówieniem sektorowym, jeżeli podmiot udzielający zamówienia spełnia przesłanki art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy kwalifikujące go jako zamawiającego.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem Przedsiębiorstwo Państwowe P., działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyło powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie treści art. 3 ust.1 pkt 3 Prawa zamówień publicznych poprzez błędną kwalifikację Skarżącego jako zamawiającego, o którym mowa w art.3 ust.1 pkt 3 cyt. ustawy, a w konsekwencji przyjęcie, iż zamówienie na sprzedaż, w tym dostawę [...] na bazie DDU zgodnie z [...] i wykonania usługi instalacji winno było być udzielone w oparciu o przepisy ww. ustawy. Zdaniem Skarżącego, PP P. nie jest podmiotem prawa publicznego, tj. zamawiającym zobowiązanym do stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych na podstawie art.3 ust.1 pkt 3 ww. ustawy. Jako przedsiębiorstwo publiczne jest natomiast zamawiającym, o którym mowa w art.3 ust.1 pkt 4 cyt. ustawy, zobowiązanym do stosowania ustawy jedynie w przypadku udzielania zamówień tzw. sektorowych mających na celu wykonywanie jednego z rodzajów działalności, o której mowa w art.122 ustawy.
W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W wniesionym środku zaskarżenia skarżący stara się wykazać, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. nie jest podmiotem prawa publicznego, tj. podmiotem zobowiązanym do stosowania Prawa zamówień publicznych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, który przy udzielaniu zamówień niesektorowych stosuje przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych jeżeli wartość zamówienia przekracza kwotę 6000 Euro (vide str. 4 skargi). Analizując treść tego przepisu w powiązaniu z art. 4 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 22 października 1987 r. o Przedsiębiorstwie Państwowym P. (Dz.U. Nr 33, poz. 185 ze zm.) autor skargi dochodzi do wniosku, że skarżące przedsiębiorstwo zostało utworzone w celu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie eksploatacji i zarządzania portami powietrznymi (vide str. 5 skargi). Skarżący też podnosi, że celem utworzenia Przedsiębiorstwa Państwowego P. nie było zaspokajanie przez ten podmiot potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Jego zdaniem prowadzi ono działalność o charakterze ogólnym, komercyjnym, która nie polega na zaspokajaniu potrzeb publicznych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 Prawa zamówień publicznych, albowiem stosownie do art. 9 tej ustawy występuje we własnym imieniu i na własny rachunek oraz odpowiada za swoje zobowiązania. Analizę przepisów wsparto poglądami judykatury (vide str. 6-7 skargi) w kontekście kryteriów zakwalifikowania danego podmiotu do grupy podmiotów prawa publicznego.
Z tymi poglądami trudno się zgodzić.
Na tym tle należy zauważyć, iż status Przedsiębiorstwa Państwowego P. w chwili jego utworzenia był szczególny nie tylko ze względu na założenia ustroju państwa, który w tamtym czasie obowiązywał. Ustawodawca zdecydował o wyłączeniu tego przedsiębiorstwa spod regulacji ustawy o przedsiębiorstwach państwowych. Przedmiot działalności Przedsiębiorstwa Państwowego P. stosownie do przepisów tworzącego je aktu, obejmuje wprawdzie rozwój i eksploatację portów lotniczych w Polsce służących do obsługi krajowego i międzynarodowego ruchu lotniczego (art. 1 ust. 2 ustawy), ale już art. 5 tego aktu normatywnego nakłada na ten podmiot obowiązek prowadzenia działalności z zachowaniem wymagań dotyczących bezpieczeństwa państwa oraz wskazuje na wykonywanie przez to przedsiębiorstwo zadań wynikających z przepisów o powszechnym obowiązku obrony, a art. 4 ust. 2 nakłada obowiązek realizacji zadań zleconych przez właściwego ministra w zakresie kierowania, kontroli, nadzoru, zabezpieczenia i obsługi ruchu lotniczego. Ponadto, stosownie do treści art. 3 powyższej ustawy organy państwowe w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych mogą podejmować decyzje w zakresie działalności tego przedsiębiorstwa. W związku z treścią wskazywanego wyżej art. 4 ust. 2 ustawy o Przedsiębiorstwie Państwowym P. należy wskazać, iż w chwili powstania przedsiębiorstwo to przejęło zadania wykonywane uprzednio przez Zarząd Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych (Zarządzenie Ministra Komunikacji o powołaniu [...] Do zadań tych należało m.in. kierowanie i kontrola ruchu lotniczego poza przestrzenią kontrolowaną a także zarządzanie komunikacyjnymi drogami lotniczymi i urządzeniami technicznymi tych dróg na obszarze Polski. Stosownie do art. 3 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 maja 1962 r. Prawo lotnicze (Dz.U. Nr 32, poz. 153 ze zm.) nadzór w zakresie ustalonym przez prawo i inne ustawy oraz zgodnie z umowami międzynarodowymi obowiązującymi Polskę, nad polskim lotnictwem cywilnym jak również nad działalnością obcego lotnictwa cywilnego w Polsce sprawował właściwy minister przy pomocy m.in. Przedsiębiorstwa Państwowego P. Wydane na podstawie przepisów tej ustawy rozporządzenie Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności (MP z 1988 r. Nr 25 poz. 220) w § 6 nakładało na przedsiębiorstwo zadania państwowego organu ruchu lotniczego w zakresie kierowania, kontroli, nadzoru oraz związane z zabezpieczeniem i obsługą ruchu lotniczego.
Jak wynika z przedstawionych wyżej uregulowań prawnych przedsiębiorstwo państwowe P. było utworzone w celu wykonywania zadań ściśle powiązanych z instytucjonalną działalnością państwa mającą na celu zapewnienie wszystkim jego obywatelom zarówno bezpieczeństwa w zakresie korzystania z lotniczych środków transportu, jak i bezpieczeństwa związanego z ochroną przestrzeni powietrznej nad terytorium Polski. Należy również zwrócić uwagę na nałożony na Przedsiębiorstwo Państwowe P. obowiązek współudziału w akcjach poszukiwawczo - ratowniczych prowadzonych przez organy wojskowe oraz jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych czy zapewnienie środków zabezpieczenia antyterrorystycznego w portach lotniczych w zakresie ustalonym odrębnymi przepisami (§ 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności - MP z 1988 r. Nr 25 poz. 220). Ponadto, jak wynika z treści art. 22 ustawy o Przedsiębiorstwie Państwowym P. organ zarządzający przedsiębiorstwa zapewnia realizację zadań państwa polskiego w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa oraz innych zadań określonych w odrębnych przepisach. Niewątpliwie zatem, celem utworzenia tego przedsiębiorstwa było, obok działalności o charakterze komercyjnym, polegającej na zarządzaniu kilkoma portami lotniczymi, również zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym nie mających charakteru komercyjnego ani przemysłowego. Nie wpłynęło również na zaprzestanie wykonywania działalności w powyższym charakterze utworzenie A., która wykonuje zadania państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym w ramach struktury organizacyjnej Przedsiębiorstwa Państwowego P.
Podnieść należy także, iż opłaty pobierane przez A.za świadczenie usług na rzecz przewoźników lotniczych regulowane zostało rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 19.01.2004 r. w sprawie opłat pobieranych przez państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym. Rozporządzenie określa, iż opłaty ustala się z uwzględnieniem uzasadnionych, rzeczywistych i całkowitych kosztów świadczenia tych usług, ponoszonych przez państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym. Rozporządzenie zawiera także wzór według którego opłaty są naliczane. Ponadto Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego sprawuje nadzór nad prawidłowością ustalania opłat i w przypadku stwierdzenia, że propozycja nowych opłat lub ich zmiany narusza wymogi określone w ustawie, rozporządzeniu lub w umowach międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną - wstrzymuje stosowanie opłat oraz wzywa państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym do usunięcia tych naruszeń.
W świetle przedstawionych okoliczności podkreślić trzeba, iż państwo oddając w gestię Przedsiębiorstwa Państwowego P.– A. działalność mającą na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, pozostawiło sobie jednak możliwość instytucjonalnego nadzoru nad jego działalnością (właściwy minister powołuje i odwołuje dyrektora naczelnego, zarządzającego i reprezentującego przedsiębiorstwo, właściwy minister sprawuje również nadzór posiadając w tym zakresie specjalne uprawnienia – art. 24 ust. 1 w zw. z art. 21 oraz art. 51 i 52 ustawy o Przedsiębiorstwie Państwowym P.), w tym także nad sposobem naliczania opłat za świadczone usługi (§ 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19.01.2004 r.).
Powyższe okoliczności w pełni uzasadniają twierdzenie, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest podmiotem prawa publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy. W pełni zasadne było zatem przyjęcie, iż skarżący, będąc zobowiązanym do stosowania przepisów ustawy przy udzielaniu zamówienia na [...], pozostającego poza zakresem jego działania jako przedsiębiorstwa sektorowego, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie zastosował przepisów Prawa zamówień publicznych, w szczególności – udzielił zamówienia z naruszeniem przepisów ustawy określających przesłanki stosowania poszczególnych trybów udzielania zamówienia, bez wymaganego ogłoszenia oraz dokonał czynności przewidzianych w ustawie bez wymaganej zgody Prezesa Urzędu.
W kontekście zaś zarzutów podniesionych w uzasadnieniu skargi – wyżej obszernie zarysowanych – wskazać trzeba, iż ich wadą jest to, że poddaje się analizie tylko wybrane części aktów prawnych nie dokonując tego w sposób wyczerpujący. Przedstawione wyżej rozumowanie pozwala przyjąć, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 Prawa zamówień publicznych. Konstrukcję tę wspierają – wskazane w rozstrzygnięciu z dnia [...].09.2006 r. – Dyrektywy rady i powołane tam orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (którego treść we wniesionym środku zaskarżenia nie jest kwestionowana).
Należy więc przyjąć, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. będąc zamawiającym zobowiązanym do stosowania Prawa Zamówień publicznych (w szczególności norm zawartych w rozdziale 5 ustawy "Zamówienia sektorowe") wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie zastosowało tych przepisów i w konsekwencji miał zastosowanie art. 202 ust. 1 w zw. z art. 200 pkt 1 i 3 oraz art. 201 ust. 2 pkt 3 Prawa zamówień publicznych.
W świetle powyższych konstatacji staje się zbyteczne odnoszenie się do postulowanego w skardze przyjęcia, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. jest w istocie, tzw. zamawiającym sektorowym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 Prawa zamówień publicznych, które jest zobowiązane do stosowania przepisów tej ustawy wyłącznie w przypadku udzielania zamówienia sektorowego (w celu wykonywania jednego z rodzajów działalności, o których mowa w art. 122), którego wartość przekracza określone progi – vide str. 7-8 skargi.
Nie można też zgodzić się z poglądem zawartym na str. 9 skargi, że Prezes Urzędu przyznał, iż zamówienie na sprzedaż, dostawę i integrację przedmiotowego systemu nie było udzielane w celu wykonywania działalności, o której mowa w art. 122 ustawy. W tej sytuacji Skarżący nie był zobowiązany do stosowania przepisów ustawy przy jego udzielaniu.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].09.2006 r. - co trzeba jeszcze raz podkreślić - Prezes Urzędu prawidłowo potwierdził, że Skarżący prowadzi działalność polegającą na zarządzaniu lotniskami oraz ich udostępnianiu przewoźnikom powietrznym, a więc w zakresie prowadzonej działalności podstawowej jest zamawiającym sektorowym zobowiązanym do stosowania Prawa zamówień publicznych przy udzielaniu zamówień sektorowych. Tenże Organ zauważył, że przedmiotowe zamówienie realizowane było przez Skarżącego na rzecz znajdującej się w jego strukturze A., której działania - w pewnym wąskim zakresie co do wykonywanej przez nią służby – są związane z zarządzaniem lotniskiem przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. i udostępnieniem go przewoźnikom. W tym zakresie zamówienie udzielane przez to przedsiębiorstwo dla A. było udzielane w celu prowadzenia przez nie rozumianej szeroko działalności sektorowej. Prezes Urzędu stwierdził, że zakres zadań wykonywanych przez A. jako państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym jest znacznie szerszy niż zapewnianie służby kontroli lotnisk będących w zarządzie zamawiającego. Udzielane przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. zamówienie w zasadniczej części miało zatem służyć celom, wyznaczonym Przedsiębiorstwu Państwowemu P. nie jako zamawiającemu sektorowemu, ale jako zamawiającemu wykonującemu zadania państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym. A zatem, zamawiane [...] zapewniające jego eksploatację służyć mogły wykonywanej przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. działalności jako zarządzającego kilkoma portami lotniczymi tylko w nieznacznym zakresie, co nie mogło przesądzić o zakwalifikowaniu tego zamówienia jako zamówienia sektorowego. Z tych powodów Organ uznał argumentację Przedsiębiorstwa Państwowego P., iż zamówienie powyższe nie miało charakteru zamówienia sektorowego. Prezes Urzędu nie zgodził się jednak ze stanowiskiem, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. nie miało obowiązku stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych przy udzielaniu przedmiotowego zamówienia. Organ uznał bowiem, co trzeba podkreślić, iż Przedsiębiorstwo Państwowe P. zostało utworzone w celu wykonywania zadań ściśle powiązanych z instytucjonalną działalnością państwa mającą na celu zapewnienie wszystkim jego obywatelom bezpieczeństwa w zakresie korzystania z lotniczych środków transportu oraz bezpieczeństwa związanego z ochroną przestrzeni powietrznej nad terytorium Polski. Na Przedsiębiorstwo Państwowe P. nałożony został obowiązek współudziału w akcjach poszukiwawczo - ratowniczych prowadzonych przez organy wojskowe oraz jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, zapewnienia środków zabezpieczenia antyterrorystycznego w portach lotniczych w zakresie ustalonym odrębnymi przepisami, realizacji zadań państwa polskiego w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa oraz innych zadań określonych w odrębnych przepisach. Powyższe wskazuje – również zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – iż celem utworzenia tego przedsiębiorstwa, obok działalności o charakterze komercyjnym, polegającej na zarządzaniu kilkoma portami lotniczymi, było również zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym nie mających charakteru handlowego ani przemysłowego. Trafnie więc Prezes Urzędu stwierdził, iż spełnione są pozostałe przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy uzasadniające stosowanie Prawa zamówień publicznych przez PP P. Z tych przyczyn Prezes Urzędu słusznie uznał, że w zakresie nie objętym działalnością sektorową Przedsiębiorstwo Państwowe P. przy udzielaniu zamówień powinno stosować przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy. Tymczasem, będąc zamawiającym zobowiązanym do stosowania przepisów ustawy przy udzielaniu zamówienia na [...], pozostającego poza zakresem jego działania jako przedsiębiorstwa sektorowego, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi PP P. nie zastosowało przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.
Uwzględniając powyższe należało – stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło