II SA/Op 361/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez J. S. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...]. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty Strzeleckiego z dnia [...], Nr [...], w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu odmowy podjęcia propozycji prac społecznie użytecznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda przytoczył obowiązujące unormowania prawne oraz stwierdził, że odmowa przyjęcia przez skarżącego propozycji wykonywania prac społecznie użytecznych nie może zostać uznana za uzasadnioną, gdyż z obowiązujący przepisów wynika, że czas ich wykonywania nie może przekracza 10 godzin tygodniowo, a zatem 2 godzin dziennie. Ponadto bezrobotny może uzgodnić z władzami, jakie prace jest w stanie wykonywać. Zauważył nadto organ, iż podstawowym elementem definicji bezrobotnego jest jego zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Osoba, która nie spełnia tego warunku nie może być uznana za osobę bezrobotną. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: J. S. zarejestrowany jest od 17 lutego 1997r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Strzelcach Opolskich, jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Pismem z dnia 15 marca 2007r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Strzelcach Opolskich o skierowanie bezrobotnego J. S. do prac społecznie użytecznych. W dniu 19 marca 2003r. J. S. oświadczył na piśmie, iż rezygnuje z prac społecznie użytecznych z powodu bólów głowy oraz nadciśnienia. Ośrodek Pomocy Społecznej w Z., wobec nie podjęcia przez bezrobotnego od dnia 22 marca 2007r. prac społecznie użytecznych, poinformował o tym fakcie Powiatowy Urząd Pracy w Strzelcach Opolskich. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak [...], Starosta Strzelecki działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art.2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 K.p.a. orzekł o utracie przez J. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 marca 2007r. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, iż z posiadanych dokumentów wynika, że bezrobotny odmówił bez uzasadnionej przyczyny wykonywania prac społecznie użytecznych, co w świetle obowiązujących przepisów skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Odzyskanie tego statusu może nastąpić po upływie 3 miesięcy. Odwołanie od tej decyzji złożył J. S. Podniósł w nim, iż czyni starania o ustalenie stopnia niepełnosprawności w Sądzie Rejonowy w Opolu, ale pomimo tego ośrodek pomocy społecznej ciągle kieruje go do prac społecznie użytecznych jak malowanie na ulicy, których nie jest w stanie wykonywać ze względu na nadciśnienie oraz choroby współistniejące. Skarżący J. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...]. wskazała, że choruje i leczy się od 5 roku życia. Stan jego zdrowia uniemożliwia mu podjęcie prac społecznie użytecznych. Do OPS-u nie był w stanie dostarczyć odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego z powodu nadciśnienia tętniczego i bólu głowy, ale Ośrodek był w posiadaniu zaświadczenia lekarskiego z ubiegłego roku. Wskazując na powyższe skarżący wnosił o przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda Opolski w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy). Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], który działając na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Strzeleckiego z dnia [...], Nr [...], w sprawie utraty przez J. S. statusu osoby bezrobotnej z powodu odmowy podjęcia propozycji prac społecznie użytecznych. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 33 ust. 4 Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia bezrobotnego statusu bezrobotnego, który: 1) nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2; 2) otrzymał pożyczkę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej albo otrzymał jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2; 3) odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni; 4) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy; 4a) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a; 5) odmówił poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym mającym na celu ustalenie zdolności do pracy; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia tej odmowy; 6) złożył wniosek o pozbawienie statusu bezrobotnego; 7) z własnej winy przerwał staż, szkolenie lub przygotowanie zawodowe w miejscu pracy; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni. W świetle powyższej regulacji Starosta zobowiązany jest wydać decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego w przypadku wystąpienia, którejkolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 33 ust. 4 ustawy. Zauważyć należy przy tym, iż katalog przesłanek skutkujących wydaniem decyzji o utracie statusu bezrobotnego stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że niemożliwym jest pozbawienie bezrobotnego statusu bezrobotnego z innych przyczyn niż enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Starosta wydając decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego pozbawiony został tak zwanego "luzu decyzyjnego", a zapadła decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Organy administracji procedując, zatem w przedmiocie pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego zobowiązane były m.in. do ustalenia czy zachowanie bezrobotnego wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 do 7. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należało, iż w przedmiotowej sprawie organ, uwzględniając obowiązujące przepisy uprawniony był do przyjęcia, że skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji wykonywania prac społecznie użytecznych w miejscu zamieszkania lub pobytu w wymiarze do 10 godzin w tygodniu (art. 33 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 73 a ust. 1 ustawy). Skarżący jest bowiem beneficjentem świadczeń z zakresu pomocy społecznej, co wynika nawet z treści uzasadnienia jego odwołania od decyzji Starosty, oraz jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Istniały zatem podstawy prawne do skierowania skarżącego do prac społecznie użytecznych. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 23a ustawy prace społecznie użyteczne to prace wykonywane przez bezrobotnych bez prawa do zasiłku na skutek skierowania przez starostę, organizowane przez gminę w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, organizacjach lub instytucjach statutowo zajmujących się pomocą charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej. Skarżący nie zgodził się na przyjęcie propozycji skierowania go do prac społecznie użytecznych. Swoje stanowisko uzasadnił stanem zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcie tego rodzaju prac. W związku z powyższym zauważyć należy, iż skarżący w istocie nie zgodził się, a tym samym odmówił podjęcia jakichkolwiek prac społecznie użytecznych nie oczekując wcale na określenie rodzaju tych prac, ich zakresu, ani stanowiska, a przecież niewykluczonym było, że skarżącemu mogła zostać zaproponowana praca tego rodzaju, która byłaby odpowiednia do jego stanu zdrowia i którą mógłby wykonywać bez uszczerbku dla swojego zdrowia. Nie sposób także nie dostrzec, iż w przypadku skierowania bezrobotnego do prac społecznie użytecznych istnieje ustawowa możliwość przeprowadzenia badań lekarskich mających na celu stwierdzenie zdolności bezrobotnego do wykonywania prac m.in. społecznie użytecznych. Art. 2 ust. 3 ustawy stanowił, bowiem że badania lekarskie mające na celu stwierdzenie zdolności bezrobotnego do wykonywania pracy, odbywania stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac społecznie użytecznych lub wykonywania pracy na podstawie umowy aktywizacyjnej, o której mowa w art. 61c ust. 1, przeprowadzają, na wniosek powiatowego urzędu pracy, lekarze ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Koszty tych badań są finansowane z Funduszu Pracy. Bezrobotny, w świetle powyższego przepisu, nie ma podstaw do uzasadniania odmowy przyjęcia ogólnie określonej propozycji wykonywania prac społecznie użytecznych złym stanem zdrowia, bowiem oceny stanu jego zdrowia i zdolności do wykonywania konkretnie już określonych w skierowaniu prac społecznie użytecznych stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodzić należy się również z organem II instancji, że art. 2 ust. 1 pkt 2 zawiera legalną definicję pojęcia bezrobotnego. Z istoty tej definicji wynika jednoznacznie, że za bezrobotnego uznaje się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i stąd też skoro stan zdrowia bezrobotnego nie pozwala mu w tym konkretnym momencie na przyjęcie skierowania do prac społecznie użytecznych, to winien on o tej czasowej niemożności podjęcia prac zawiadomić organ. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewiduje i nie dopuszcza takiej możliwości, aby osoba stale (notorycznie) niezdolna do podjęcia pracy zarobkowej legitymowała się statusem osoby bezrobotnej. Zaakceptować zatem należy stanowisko organów, iż skarżący odmawiając już przyjęcia ogólnie określonej propozycji skierowania go do prac społecznie użytecznych od dnia 22 marca 2007r. uczynił to bez wykazania istnienia przyczyny uzasadniającej odmowę. W zakresie, bowiem zwrotu z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy - "odmowa wykonywania prac społecznie użytecznych" mieści się nie tylko odmowa przyjęcia propozycji ich wykonywania, ale również niezgłoszenie się do prac społecznie użytecznych, niepodjęcie przydzielonej pracy lub opuszczenie miejsca wykonywania prac społecznie użytecznych (A. Kosut – artykuł PPiZS 2006/2/26 - t.3 Nowe regulacje prawne z zakresu promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy). Zatem ze względów wskazanych powyższej uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu i stąd też w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.