I SA/Po 984/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska NSA Gabriela Gorzan Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...]; II. wstrzymuje wykonanie postanowień wymienionych w punkcie I do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ G.Gorzan /-/ J.Małek /-/ M.Skwierzyńska I SA/Po 984/07 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art.64c §1, §4 i §7 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz.1954 ze zm.) obciążył Zakład Ubezpieczeń Społecznych , jako wierzyciela, kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie stosownych tytułów wykonawczych wobec zobowiązanego A. P. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu stwierdzono, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł zażalenie, zarzucając iż organ egzekucyjny "nie udowodnił, iż koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego". Wskazał też, że organ egzekucyjny niesłusznie umorzył postępowanie wobec A. P., gdyż nie wystąpiły przesłanki z przepisu art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem na podstawie przepisu art.138 §1 pkt 1 w zw. z art.144 kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z następujących przyczyn: Przepis art.64c powołanej ustawy stanowi, iż wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem należności lub przedmiotu i pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Bezsporne jest, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wobec A.P. powstały koszty w łącznej wysokości [...] zł. Organ egzekucyjny na podstawie przepisu art.59 §2 umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ustalono bowiem, iż w tym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następstwem umorzenia postępowania było to, że koszty egzekucyjne nie mogły zostać wyegzekwowane od zobowiązanego a w konsekwencji zgodnie z powołanym przepisem winny obciążać wierzyciela. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, iż obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi nastąpiło pomimo, że w zażaleniu strona podała, iż dłużnik nadal prowadzi działalność gospodarczą w zakresie blacharstwa (dekarstwa) i z tego tytułu, według jego oświadczenia, uzyskuje miesięcznie [...] zł dochodu. Zdaniem strony skarżącej brak było podstaw w oparciu o przepisy art.64c ustawy do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, iż aktualnie zobowiązany nie posiada żadnych składników majątkowych, które podlegałyby zajęciu. Samochód osobowy zajęty [...] 1998r. został przez dłużnika sprzedany osobie trzeciej. Wobec braku majątku postępowanie egzekucyjne dotyczące nie zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne zostało umorzone. W ocenie organu odwoławczego obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było zasadne i zgodne z powołanym przepisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przepis art.64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz.1954) ustanawia zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Koszty te obciążają zatem – co do zasady – zobowiązanego. Jeżeli jednak koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, to wówczas stosownie do przepisu §4 art.64c pokrywa je wierzyciel. Wierzyciel pokrywa zatem koszty postępowania egzekucyjnego wówczas gdy w toku tego postępowania nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie możliwości ściągnięcia od niego kosztów egzekucyjnych. Powyższych przesłanek nie wykazano jednak w toku prowadzonego postępowania. Postanowienie organu pierwszej instancji poza przytoczeniem treści przepisu art.64c §4 i przedstawieniu kosztów egzekucyjnych nie zawiera jakichkolwiek innych ustaleń pozwalających na odstąpienie od podstawowej zasady obciążenia zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi. Stanowi to naruszenie art.124 kpa w związku z art.17 §1 ustawy egzekucyjnej. Postanowienie, na które służy zażalenie powinno bowiem zawierać również uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy utrzymując w mocy to postanowienie powołał się jedynie na postanowienie o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego z przyczyn określonych w art.59 §2. W świetle powyższych okoliczności za zasadny należy uznać zarzut strony skarżącej, iż organ egzekucyjny nie wykazał, iż koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Trafnie bowiem podniesiono, że w aktach sprawy znajduje się "protokół o stanie majątkowym zobowiązanego", z którego wynika, iż uzyskuje on z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód miesięczny w kwocie [...] zł. Posiadał trzypokojowe mieszkanie o powierzchni 89 m2. Z tytułu najmu czynsz wynosił [...] zł. Nie ustalono jednak w sprawie czy i gdzie zobowiązany przeprowadził się do innego lokalu i jakie posiada inne nieruchomości poza tymi, które "pocięto na opał". W tym stanie sprawy należy uznać, iż na tym etapie postępowania brak było podstaw do uznania, iż zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art.64c §4 ustawy egzekucyjnej a w szczególności, iż koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Z tych przyczyn na podstawie przepisu art.145 §1 pkt 1c i art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ G.Gorzan /-/ J.Małek /-/ M.Skwierzyńska L.Sz.