VI SA/Wa 946/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi A., B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania skargi 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej A., B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. o przekazaniu Staroście T. skargi bułgarskiej spółki A. na czynności podmiotu zajmującego się usuwaniem pojazdów i prowadzeniem parkingu strzeżonego i umorzył postępowanie. Do wydania tego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Jak wynika z protokołu kontroli dnia [...] listopada 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na stacji paliw L. przy drodze krajowej [...] poddał kontroli drogowej pojazd marki [...] nr rej. [...] z przyczepą, którym spółka A. z siedzibą w B. /dalej zwana A./ wykonywała przewóz rzeczy. Pojazd prowadził kierowca N. G. W protokole kontroli stwierdzono, że kierowca nie okazał wykresówek za [...], [...], [...], [...] i [...] listopada 2006 r. oraz ostatniej z poprzedniego tygodnia. Stwierdzono naruszenie art. 10 ust.1 i 2 i art. 11 ust.1 załącznika do umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. /Dz. U. Nr 94/1999 poz.1086 i 1087/ i wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], wydaną niezwłocznie po kontroli, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Kierowca pokwitował odbiór decyzji, ale nie miał pieniędzy na zapłacenie kary. Kontroler wydał dyspozycję usunięcia pojazdu [...] nr [...], wskazując jako przyczynę nieuiszczenie kary pieniężnej i wezwał przedsiębiorcę P. M. prowadzącego firmę N. do usunięcia pojazdu na parking strzeżony w T. W aktach znajduje się dokument "zlecenie naprawy samochodu" z dnia [...] listopada 2006 r., w którym w pozycji "zakres zlecenia naprawy" wpisane jest usunięcie pojazdu oraz wpisane kwoty 700, 350 i 50 zł, zaś w pozycji robocizna wpisane jest 500 zł – WITD. Ogółem do zapłaty 1842 zł. W aktach znajduje się też pokwitowanie zapłaty kary 500,00 zł z dnia [...] listopada 2006 r. oraz zezwolenie na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego też z dnia 27 listopada 2006 r. Decyzja nakładająca karę nie była przez stronę zaskarżana i jest prawomocna. Pismem z grudnia 2006 r. /bez daty/ A. powołując się na art. 54 § 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2088, zwana dalej utd) wniosła do Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę na przeprowadzoną kontrolę WITD w G. W skardze strona wniosła o zbadanie prawidłowości działań i zasadność wydanych w czasie kontroli rozstrzygnięć oraz zwrot kosztów. Wskazała, że kontroler odmówił przyjęcia kary w walucie Euro lub oczekiwania na dowiezienie złotówek z W. i wydał dyspozycję usunięcia pojazdu z naruszeniem art. 95 § 1 utd, który to przepis daje możliwość kierowania lub usunięcia pojazdu na najbliższy parking strzeżony. Zdaniem wnoszącego skargę nie było przyczyny przewidzianej w art. 130a § 2 i § 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 z późn. zmianami/ do usunięcia pojazdu z drogi. Pojazd stał na parkingu, a nie na drodze i kontrolujący nie miał prawa dysponować jego usunięcia. Strona poniosła zbędne koszty usunięcia i żąda ich zwrotu. Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wyjaśnienia przesyłając mu odpis skargi. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego udzielił Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego pisemnych wyjaśnień, a jednocześnie powołując się na art. 20 w związku z art. 65 kpa w związku z art. 130a ust. 5a i 5c Prawa o ruchu drogowym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. przekazał skargę na czynności podmiotu zajmującego się usuwaniem pojazdów i prowadzeniem parkingu według właściwości Staroście T. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że skargę otrzymał 19 grudnia 2006 r., a ponieważ wyraża ona zastrzeżenia, co do przebiegu przymusowego usunięcia pojazdu z drogi publicznej na parking strzeżony w T., przekazuje ją Staroście T. jako organowi wyznaczającemu jednostki usuwające pojazdy i prowadzące parkingi strzeżone. Pouczył stronę o możliwości zaskarżenia tego postanowienia zażaleniem skierowanym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. A. wniosła zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia i rozpoznanie skargi. Wskazała, że jej skarga dotyczy bezpodstawnego wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu przez [...]WITD, dotyczy więc wyłącznie zasadności postępowania kontrolującego, co do usunięcia pojazdu. Starosta nie może oceniać poprawności działania kontrolującego. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie. Jako podstawę prawną swego działania Powołał art. 138 § 1 p. 2 w związku z art. 144 kpa. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie jest niedopuszczalne, gdy przepisy nie przewidują możliwości jego wniesienia, a w takiej sytuacji organ odwoławczy zgodnie z art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa stwierdza niedopuszczalność zażalenia. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nieprawidłowo zastosował art. 65 § 1 kpa, bowiem przepis ten dotyczy ogólnego postępowania administracyjnego z działu II kpa, nie zaś postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII kpa. Kpa wyraźnie rozróżnia ogólne postępowanie administracyjne i postępowanie w sprawie skarg i wniosków. Art. 65 § 1 kpa znajduje zastosowanie w postępowaniu ogólnym. W postępowaniu skargowym ma zastosowanie art. 231 kpa, który reguluje kwestię przekazania skargi w ciągu 7 dni organowi właściwemu. O przekazaniu należy jedynie zawiadomić skarżącego. Nie należy wydawać w kwestii przekazania postanowienia, a na przekazanie skargi według właściwości nie przysługuje zażalenie. Merytorycznie przekazanie skargi na czynności podmiotu zajmującego się usuwaniem pojazdu Staroście Tczewskiemu było uzasadnione, powinno jednak nastąpić w drodze czynności materialno- technicznej. Powyższe postanowienie A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie w części umarzającej postępowanie, stwierdzenie bezskuteczności usunięcia pojazdu i zasądzenie kosztów. Zarzucała bezpodstawne wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Wskazała, że nie składała skargi na przeprowadzenie kontroli, tylko wezwała do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz.1270, dalej zwanej p.p.s.a./. Odpowiedź na skargę jaką otrzymała od GITD jest tylko niezaskarżalną informacją. Dyspozycja usunięcia pojazdu stanowiła poważne naruszenie prawa - art. 95 § 1 utd, bowiem brak było przesłanek jego usunięcia przewidzianych w art. 130a § 1, § 2 i § 3 Prawa o ruchu drogowym. Pojazd wolno usunąć tylko z drogi, nie zaś z parkingu strzeżonego. Usuwanie pojazdu na parking strzeżony jest złą praktyką Inspektorów Transportu Drogowego. Spółka domaga się tylko i wyłącznie oceny zasadności usunięcia pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wskazał, że z treści pisma strony wynikało jednoznacznie, że jest to skarga w trybie art. 54 § 1 utd, zatem przy jej rozpatrywaniu miał zastosowanie art. 231 kpa, organ nie powinien więc wydawać postanowienia o przekazaniu, a na przekazanie nie służy środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Na marginesie zaznaczyć należy, że pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. /omyłkowo w dacie pisma wpisano rok 2006/ GITD odpowiedział na skargę strony i szczegółowo ustosunkował się do jej zarzutów wskazując, że art. 95 § 1 utd zawiera trzy przesłanki usunięcia pojazdu na parking strzeżony, niezależne od przesłanek zawartych w Prawie o ruchu drogowym, zatem wobec niezapłacenia kary przez kierowcę, usunięcie pojazdu było uzasadnione. Ponadto Starosta T. przeprowadził postępowanie kontrolne, co do prawidłowości działania przedsiębiorcy usuwającego pojazd, stwierdził nieprawidłowości w jego działaniu oraz zawyżenie należności i spowodował zwrot nienależnie pobranej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Badając zaskarżoną decyzję w powyższy sposób Sąd stwierdził naruszenie prawa, choć z przyczyn innych niż wskazane przez skarżącego. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o przekazaniu sprawy Staroście T. Postanowienie Głównego Inspektora jest wadliwe i wydane z naruszeniem prawa. Sąd podziela pogląd, że pismo A. z grudnia 2006 r. wniesione z powołaniem się na art. 54 § 1 utd jest skargą wniesioną w trybie skargowym przewidzianym w dziale VIII kpa. Wynika to zarówno z tytułu pisma jak i z jego treści i powołanej podstawy prawnej. W tym stanie rzeczy do postępowania organu rozpoznającego skargę znajdują zastosowanie przepisy działu VIII kpa, które zawierają odmienne procedury niż przepisy o ogólnym postępowaniu administracyjnym. Ich celem jest szybka reakcja właściwego organu na skargę obywatela. W razie wniesienia skargi do organu niewłaściwego zgodnie z art. 231 kpa, organ ten jest obowiązany przekazać skargę w ciągu 7 dni zgodnie z właściwością i zawiadomić o tym skarżącego. Właściwość organów do rozpoznawania skarg uregulowana jest w dziale VIII odrębnie. W sprawie niniejszej ponieważ ze skargi wynikało, że przy usuwaniu pojazdu mogło dojść do nieprawidłowości działania przedsiębiorcy zajmującego się usuwaniem pojazdu, który to przedsiębiorca był wyznaczony przez Starostę T., zasadnie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przekazał odpis skargi Staroście celem podjęcia stosownych działań. Niezasadnie natomiast uczynił to w formie postanowienia w trybie art. 65 § 1 kpa, bowiem wszelkie przekazania zgodnie z właściwością w toku postępowania skargowego odbywają się w trybie art. 231 kpa i nie wymagają formy postanowienia. W sprawie niniejszej nie doszło w istocie do przekazania całej skargi innemu organowi, bowiem skargę na przeprowadzenie kontroli rozpoznał Główny Inspektor Transportu Drogowego i odpowiedział na nią pismem z dnia [...] stycznia 2007 r., zaś wyjaśnienie ewentualnych nieprawidłowości działania przedsiębiorcy usuwającego pojazd przekazano podmiotowi sprawującemu nad nim nadzór /Staroście T./, który podjął stosowne działania. Jak wynika z powyższego wydanie postanowienia o przekazaniu skargi Staroście było zbędne, a wydane postanowienie było tylko wadliwie użytą formą czynności przekazania części zarzutów zawartych w skardze organowi właściwemu. Postanowienie to nie było w ogóle zaskarżalne, bowiem zażalenia zgodnie z art. 141 § 1 kpa służą tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi, zaś żaden przepis nie przewiduje ani formy postanowienia dla przekazania skargi, ani zażalenia na postanowienie o przekazaniu skargi organowi właściwemu. Wszystkie te kwestie prawidłowo wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji i prawidłowo stwierdził, że gdy zażalenie jest niedopuszczalne, zgodnie z art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa organ stwierdza niedopuszczalność odwołania /zażalenia/. Organ przepisu tego jednak nie zastosował, tylko wbrew uczynionym wcześniej wywodom rozpoznał zażalenie merytorycznie, uchylił zaskarżone postanowienie jako wadliwe i umorzył postępowanie. Takie działanie stanowi naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, bowiem gdy zażalenie jest niedopuszczalne, co organ prawidłowo ustalił, zastosowanie znajduje art. 134 kpa i organ ogranicza swe działania do stwierdzenia tego faktu. Gdy zażalenie jest niedopuszczalne organ nie może rozważać poprawności postanowienia, które zostało zaskarżone. W tym stanie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, zatem podlega uchyleniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje właściwe rozwiązanie procesowe biorąc pod uwagę, że na przekazanie skargi innemu organowi nie służy zażalenie. Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 1 p.p.s.a. i zasądził zwrot uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł