II SA/Wa 1306/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant Monika Niewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...]maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na stanowisko służbowe funkcjonariusza celnego - oddala skargę - Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...]marca 2005 r. [...] wydanej na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) o przeniesieniu T. D. starszego kontrolera celnego wraz z etatem od dnia[...] maja 2005 r. z Izby Celnej w R. do pełnienia służby w Izbie Celnej w O., na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano, że zmiana w stosunku służbowym T. D. polegająca na jego przeniesieniu na stałe została orzeczona ze względu na wystąpienie ważnych względów służbowych, tj. aktualnych potrzeb kadrowych Służby Celnej związanych z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednostek Służby Celnej usytuowanych na wschodniej granicy kraju, która z dniem 1 maja 2004 r. stała się zewnętrzna granicą Unii Europejskiej. W związku z tym w Izbie Celnej w R. zmniejszyła się ilość zadań do wykonania i zgodnie z zatwierdzoną przez Szefa Służby Celnej w dniu 28 października 2004 r. obsadą docelową, w tej Izbie ma być zmniejszone zatrudnienie, o co najmniej 600 etatów. Podano, że wzięto pod uwagę kwalifikacje, przygotowanie zawodowe oraz fakt, że T. D. spełnia kryterium przyjęte w pkt 7 części III Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Zwrócono uwagę, że przesłanki wyłączające przeniesienie funkcjonariusza celnego zawiera przepis art. 19 ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży oraz funkcjonariusza samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Organ stwierdził, że posiadanie dzieci w wieku szkolnym nie stanowi przeszkody prawnej do przeniesienia funkcjonariusza celnego. W sprawie nie zostało wykazane, że funkcjonariusz jest jedynym opiekunem żony. Dodatkowo wskazano, że funkcjonariusz celny decydując się na podjęcie służby musi liczyć się z większą dyspozycyjnością, która wymaga dostosowania się do zmiany warunków pełnienia służby w związku z potrzebami administracji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy oraz orzeczenie o kosztach według norm przepisanych. Wnoszący skargę zarzucił organowi: naruszenie przepisu art. 77 w związku z art. 7, 8, 9 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepełne i nienależyte zebranie materiału dowodowego oraz brak informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, naruszenie przepisu art. 7, 80, 107 § 3 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dowolne przyjęcie braku inwalidztwa żony i nieodniesienie się do faktu jej częściowej niezdolności do pracy, pominięcie faktu posiadania trójki dzieci, wadliwość prowadzonego procesu alokacji, • naruszenie przepisu art. 35 § 3 w związku art. 127 § 3 kpa poprzez niedotrzymanie terminu rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrując skargę T. D. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organ podejmujący w badanej sprawie decyzję o jego przeniesieniu, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego, stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Istotą służby jest zaś dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Tak więc, zawarte w ustawie ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe są wyjątkiem od zasady dającej przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Wyjątkiem tym jest, stosownie do art. 19 powołanej ustawy, uzyskanie zgody zainteresowanego na przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości w przypadku kobiety w ciąży i funkcjonariusza celnego sprawującego samodzielnie opiekę nad dzieckiem do lat 14. Podstawą materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. W przypadku, gdy nie mamy do czynienia z przeniesieniem funkcjonariusza spełniającego kryteria z art. 19 ustawy o Służbie Celnej, jedynym warunkiem dopuszczalności jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza celnego określonych w art. 18 tej ustawy jest zaistnienie ważnych względów służbowych. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a organ zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ wykazał istnienie ważnych względów służbowych, jakimi były zmiany strukturalne i etatowe w wyniku, których nastąpiło rzeczywiste zmniejszenie stanu etatowego w Izbie Celnej, w której pełnił dotychczas służbę T. D.. Fakt ten wynika z zatwierdzonej w dniu 28 października 2004 r. przez Szefa Służby Celnej docelowej obsady etatowej izb celnych w rezultacie, której zmniejszono zatrudnienie w Izbie Celnej w K. o co najmniej 300 etatów. Skoro dokonane przeniesienie służbowe wynikało z rzeczywistego zmniejszenia etatowego w jednostce, w której skarżący pełnił służbę (zachodziły ważne względy służbowe), to była podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej i wydana decyzja o wskazaniu właśnie skarżącego do przeniesienia nie nosi cech dowolności. Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia uregulowań Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r., w oparciu o który ustalane były listy osób alokowanych oraz dokonywano wyłączeń z tego procesu, to należy wskazać, że normy w nim zawarte nie mają charakteru administracyjnego, co powoduje, że organ wydający decyzję w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej nie jest nimi związany. Brak też jest w obowiązującym systemie prawa przepisu, który by nakazywał stosowanie przez organ decyzyjny powołanego Protokołu uzgodnień. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie od organu kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.