VII SA/Wa 848/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant P.B., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rurociągu. skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] października 2006r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 w związku z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ustawy - Prawo budowlane (Dz.U.06.12.63.), dalej Prawo budowlane, oraz art. 123 kpa, po rozpatrzeniu z urzędu sprawy przebudowy rowu tranzytowego w rurociąg - postanowił wstrzymać prowadzenie robót budowlanych prowadzonych przez firmę R. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w W. - wskutek których dokonano przebudowy rowu tranzytowego w rurociąg o średnicy 0,8m, na działkach o nr ew. [...] i [....] w miejscowości S., gmina G. oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia postanowienia: * zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (...); * czterech egzemplarzy projektu budowlanego odnoszącego się do prawidłowości wykonania obiektu z obowiązującymi przepisami wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia o wpisie projektanta do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane (...) oraz * oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (nr [...]), na podstawie art. 48 ust 4 i art. 83 ust 3 Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazał inwestorowi rozbiórkę ww. rurociągu. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że inwestor do dnia 13 lutego 2007r., z którym upływał wyznaczony termin, nie wykonał obowiązków nałożonych powołanym wyżej postanowieniem. Z tej przyczyny organ zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]), po rozpatrzeniu odwołania inwestora – R. Sp. z o.o., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane w decyzji pierwszoinstancyjnej i powołując się na treść art. 48 Prawa budowlanego dodał, że na inwestorze spoczywa ciężar wykazania, iż budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że obiekt budowlany nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami. W każdym przypadku niewykonania obowiązków, o których mowa art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w zakreślonym terminie, organ zobowiązany jest do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 ww. ustawy. W skardze na powyższą decyzję R. Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie uchylenie, zarzucając niewykonalność zaskarżonej decyzji, rażące naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa oraz art. 3 pkt 1, 7 i 9, art. 48 ust 1 i 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją Starosty P. z dnia [...] marca 2006r. (nr [...]), zatwierdzono projekt budowlany i udzielono R. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę osiedla budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Zatwierdzony projekt obejmował m.in. rozwiązania z zakresu kanalizacji deszczowej zakładające odprowadzenie tej kanalizacji do istniejącej kanalizacji, która w celu udrożnienia miała zostać przebudowana w rurociąg. Skarżąca podniosła, że nie godząc się z wydanym postanowieniem, nie wykonała nakazanych obowiązków. W ocenie skarżącej rurociąg był objęty uzyskanym pozwoleniem na budowę, spółka posiada na jego wykonanie stosowne uzgodnienia i trwa postępowanie legalizujące wykonany rurociąg na podstawie ustawy Prawo wodne. Dodatkowo do organu odwoławczego doręczono decyzję Starosty P. (nr [...]) z dnia [...] marca 2007r. w sprawie legalizacji urządzeń wodnych, obejmującą przedmiotowy rurociąg. Natomiast organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do argumentów podnoszonych przez skarżącą, co uzasadnia naruszenie ww. przepisów kpa. Ponadto zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji obarczone są wadą niewykonalności, uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności, bowiem rozbiórka rurociągu spowoduje przerwanie działania istniejących urządzeń melioracyjnych na znacznym terenie. Wykonanie nakazu oznaczałoby więc zniszczenie cudzego mienia, a więc czyn zagrożony karą. Brak możliwości odprowadzania kanalizacji deszczowej do rurociągu spowodowałby naruszenie stosunków gruntowo - wodnych na terenie osiedla, uniemożliwiając korzystanie z wybudowanych obiektów oraz mógłby negatywnie oddziaływać na ich konstrukcję. Zdaniem skarżącej skoro pozwolenie obejmowało również rurociąg to organy nie mogły zastosować art. 48 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie. Ponadto skarżąca podniosła, że art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do budowy obiektu lub jego części, a nie do innych robót budowlanych. Wykonane roboty organy zakwalifikowały jako przebudowę, a przebudowa stanowi inny rodzaj robót budowlanych niż budowa, co wynika wprost z treści art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, co z kolei wyklucza zastosowanie art. 48 i świadczy o rażącym naruszeniu tego przepisu oraz art. 3 pkt 9. W ocenie skarżącej skoro przepis art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko do obiektów budowlanych, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ww. ustawy, to nie może mieć zastosowania do urządzenia budowlanego jakim jest przedmiotowy rurociąg. Na poparcie swego stanowiska Spółka powołała uchwałę 7 Sędziów NSA z dnia 15 maja 2000r., sygn. akt OPS 20/99 (ONSA 2000/4/133). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Kontrola Sądu ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy W niniejszej sprawie takie naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Po pierwsze wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi, sporny rurociąg nie był objęty decyzją Starosty P. z dnia [...] marca 2006r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącej pozwolenia na budowę ww. osiedla, co wynika wprost z jej treści, bowiem w punkcie 2 lit c i d organ nałożył na inwestora obowiązek uzyskania zarówno stosownego pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę urządzeń melioracyjnych, jaki i uzyskania pozwolenia na ich przebudowę przed przystąpieniem do robót. Z zatwierdzonego powołaną decyzją projektu budowlanego nie wynika, że w przewidzianej sieci kanalizacji deszczowej uwzględniono również budowę rurociągu. Po drugie nie można było podzielić stanowiska skarżącej, co do twierdzenia, że wybudowany rurociąg jest urządzeniem budowlanym, wymienionym w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, gdy mowa o "urządzeniach budowlanych" - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki". Analiza treści tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że dotyczy on obiektów, których istotną cechę stanowi związanie z obiektem budowlanym, to jest takich które bez tego obiektu nie spełniają przypisanej im funkcji technicznej. Funkcja jaką pełni rurociąg niewątpliwie nie wiąże się z istnieniem konkretnego obiektu budowlanego, bowiem rurociągi mogą być realizowane zarówno dla działek zabudowanych, jak również niezabudowanych. W ocenie Sądu, rurociągi są budowlami o charakterze hydrotechnicznym o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, bowiem zgodnie z definicją zawartą § 3 - obowiązującego w dacie wydania kontrolowanych decyzji - rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz.U. 97.21.111) przez budowle hydrotechniczne rozumie się budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich - między innymi - rurociągi hydrotechniczne. Nie może więc budzić wątpliwości, że wykonane przez inwestora w sposób samowolny roboty budowlane nie polegały na budowie przyłącza wodociągowego o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Z tej też przyczyny, powołanie się w skardze na ww. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 15 maja 2000r. należało uznać za chybione. Nadto - co wymaga podkreślenia - w miejscu rowu melioracyjnego powstał ostatecznie zupełnie nowy obiekt budowlany, zatem wykonane przez inwestora roboty budowlane bez wątpienia stanowiły budowę o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a nie przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a tej ustawy. Wadliwe użycie terminu "przebudowa" w kontrolowanych decyzjach pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Jeśli zatem jednoznaczny obowiązek nakazania rozbiórki, zawarty w art. 48 Prawa budowlanego odnosi się do "obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia", to stwierdzić należało, że organy prawidłowo zastosowały do rozbiórki budowli hydrotechnicznej, wymienionej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego art. 48 tej ustawy. Nie było bowiem sporne, że strona skarżąca nie wykonała w zakreślonym terminie ciążącego na niej obowiązku, nałożonego postanowieniem z dnia [...] października 2006r., pomimo pouczenia o ewentualnym nakazie rozbiórki przedmiotowego rurociągu. Ustalenie przedstawionych okoliczności nie tylko uprawniało, ale zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do orzeczenia przymusowej rozbiórki. Trzeba bowiem podkreślić, że decyzje podejmowane w tym trybie mają charakter związany, który nie pozwala na odstąpienie od nakazu rozbiórki według uznania organu. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niewykonalności decyzji wyjaśnić trzeba, że trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień w niej zawartych są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych, tkwiących w ich naturze. Zdaniem Sądu, nie ma przeszkód prawnych, a tym bardziej technicznych, przy istniejącym stanie wiedzy technicznej, przesądzających o niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa, jak również w rozumieniu pkt 6 tego artykułu. Podkreślić trzeba, że to właśnie nałożony obowiązek ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu odpowiadającego prawu, bowiem istotą normy art. 48 Prawa budowlanego jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2004r. 7/IV SA 1095/03, Legali). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych trudności, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające wyłącznie z negatywnego stanowiska jej adresatów, zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1985r., I SA 1090/84, Lex Polonica nr 308330). Należało natomiast podzielić stanowisko skarżącej, co do braku należytego uzasadnienia kontrolowanych decyzji. Jednak uchybienia te jako "inne naruszenie przepisów postępowania" w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, nie mogły skutkować ich uchyleniem, skoro znaczenie mają tylko takie uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.