II SA/Sz 1233/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi H. i F. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia (...( Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego (t.jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. i F.Ż. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...(, nakazującej rozbiórkę górnej części budynku jednorodzinnego przy ul. (...( w K. w taki sposób, aby doprowadzić przedmiotowy budynek do zgodności z pkt 2 decyzji z dnia (...( Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorom H. i F.Ż. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. (...( w K. w taki sposób, aby doprowadzić obiekt do zgodności z punktem 2 decyzji z dnia (...( Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. aby wysokość zabudowy przedmiotowego budynku nie przekraczała wysokości istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że budynek przy ul. (...( w K. został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji nr (...( z dnia (...( Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce nr (...( przy ul. (...( w K. Decyzją z dnia (...( znak (...( Starosta udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu. Na skutek stwierdzenia nieważności zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu (decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...(), jak i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...(), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a następnie decyzją z dnia (...(, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w celu doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z odwołaniem W.S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia (...(, uchylił w całości decyzję organu I instancji i nakazał inwestorowi, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przedłożenie w terminie do dnia 31 lipca 2004 r., określonych dokumentów, m.in. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej obiektu, z określeniem jego przeznaczenia oraz wysokości zabudowy w stosunku do istniejącego na działce budynku mieszkalnego, wraz z orzeczeniem technicznym, sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wybudowanie obiektu zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (ze szczególnym uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego dotyczącego poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich). Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. W.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wyrokiem z dnia (...( Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że decyzja, nakładająca określone obowiązki nie jest decyzją kończącą postępowanie, a ma jedynie na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. Będzie to możliwe po zbadaniu i ocenie dokumentów, do przedstawienia których zostali zobowiązani inwestorzy. Doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania, wysokości budynku, sposobu użytkowania, zgodności z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Od stwierdzenia tej zgodności zależy wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Powyższy wyrok uprawomocnił się. Po przedstawieniu przez inwestora dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznając, że wybudowany obiekt nie spełnia wymogu decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ nie zachowano warunku dotyczącego wysokości zabudowy, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego decyzją z dnia (...(, nakazał rozbiórkę części obiektu w taki sposób, aby jego wysokość zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego na działce budynku mieszkalnego. Od decyzji tej odwołali się H. i F.Ż., którzy stwierdzili, że decyzja rażąco narusza obowiązujące przepisy oraz nie zgodna jest z całością postępowań administracyjnych i sądowych, toczących się w tej sprawie od kilku lat. Zdaniem skarżących nakaz dokonania faktycznej rozbiórki 50% budynku, wybudowanego na podstawie prawomocnej i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i przyjętego do użytkowania decyzją administracyjną, po uprzednich kontrolach PINB, który dwukrotnie stwierdził, że obiekt został zrealizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest nieuzasadniony oraz stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia inwestorom znacznej szkody materialnej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych. W odpowiedzi na zarzuty skarżących organ II instancji stwierdził, że zgodnie z prawomocną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, inwestor miał obowiązek przedłożyć m.in. inwentaryzację architektoniczno-budowlaną obiektu, z określeniem jego przeznaczenia oraz wysokości zabudowy w stosunku do istniejącego na działce budynku mieszkalnego, oraz orzeczenie techniczne, potwierdzające wybudowanie obiektu zgodnie z przepisami. Przedłożone przez inwestora dokumenty nie potwierdzają tej zgodności. Załącznik nr 7 do inwentaryzacji z orzeczeniem - pomiar wysokości zabudowy na działce, wykonany przez uprawnionego geodetę, potwierdza, że nowy budynek jest wyższy od istniejącego na działce budynku mieszkalnego o 1,40 m. Nie zachowany jest warunek nr 2 prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia (...( stanowiący, że "wysokość zabudowy nie powinna przekraczać wysokości istniejącego budynku mieszkalnego". Obowiązek doprowadzenia inwestycji do zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, w celu doprowadzenia jej do zgodności z prawem, stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., w wyroku z dnia (...(. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, w przypadku nie wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. l pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Dlatego orzeczony nakaz rozbiórki części przedmiotowego budynku tak, aby wysokość jego zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego, jest zgodny z prawem. Ponieważ decyzja organu I instancji nie wskazała osób zobowiązanych do wykonania nakazu, uchylono ją w całości i orzeczono jak w sentencji. Przedstawionej przez skarżących argumentacji nie uwzględniono, a jedynym dokumentem dotyczącym wysokości zabudowy na działce jest pomiar uprawnionego geodety. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., podczas kontroli w trakcie budowy budynku, nie dokonywał takich pomiarów. Organ ten kontrolował budowę w aspekcie zgodności z pozwoleniem na budowę, którego nieważność stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z uwagi na niezgodność wysokości budynku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożyli H. i F.Ż. wnosząc o jej uchylenie oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i nakazanie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Skarżący zarzucili, że decyzja Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zawierająca w pkt. 2 stwierdzenie, że "wysokość zabudowy nie powinna przekraczać wysokości istniejącego budynku mieszkalnego", nie definiuje terminu "wysokość zabudowy". Natomiast decyzja Prezydenta Miasta K. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414, ze zm.). Artykuł 7 ust 1, pkt 1, powołanej ustawy stanowi, że do przepisów techniczno budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10 z 1995 r. poz. 46, ze zm.) w § 7 działu I podaje obowiązującą definicję wysokości zabudowy, zgodnie z którą wysokość budynku lub jego części jest liczona od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku, nie będącym wyłącznie wejściem do pomieszczeń gospodarczych lub technicznych, do górnej płaszczyzny stropu lub stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową, łącznie z grubością izolacji cieplnej, bez uwzględnienia wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych. Dokonane przez geodetę, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz rzeczoznawcę budowlanego pomiary inwentaryzacyjne wykazały, że wysokość nowego budynku mierzona w sposób zdefiniowany w przepisach techniczno budowlanych nie przekracza wysokości istniejącego sąsiedniego budynku mieszkalnego, bowiem przepisowo mierzona wysokość budynku nie powinna uwzględniać wyniesionego nad ostatni strop (liczony łącznie z grubością izolacji cieplnej) dachu mansardowego. Jak wykazał pomiar geodety wysokości te są równe. Obniżenie budynku skarżących o 140 cm, który został wybudowany zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę i odebranego do użytkowania stosowną decyzją, spowoduje praktycznie rozbiórkę całej jego najwyższej kondygnacji i nie można tego zaakceptować w świetle przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dniu wydawania decyzji. Budynek został wybudowany zgodnie z prawem, niezależnie od całości postępowania administracyjnego i wielu błędnych decyzji administracyjnych wydawanych przez organy I i II instancji powodujących ich uchylenie czy stwierdzenie nieważności. Skarżący nie mogą, budując w dobrej wierze i zgodnie z przepisami, co potwierdzone zostało w czasie realizacji budynku protokołami inspektorów nadzoru budowlanego, ponosić tak poważnych konsekwencji z powodu błędów urzędniczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do podniesionego przez skarżących zarzutu braku definicji wysokości zabudowy w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...( określającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu należy stwierdzić, że w decyzji tej nie było potrzeby sformułowania definicji pojęcia "wysokość zabudowy", bowiem użyte w pkt 2 określenie "wysokość zabudowy nie powinna przekraczać wysokości istniejącego budynku mieszkalnego" nie odnosi się do pojęcia wysokości w takim znaczeniu, w jakim używane jest ono w przepisach wykonawczych do Prawa budowlanego dotyczących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Z treści decyzji Prezydenta Miasta K. jednoznacznie wynika, że nowopowstały budynek nie może być wyższy od istniejącego już budynku mieszkalnego. Nie chodzi przy tym o sposób określenia wysokości budynku w rozumieniu przepisów wykonawczych - rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), lecz o to by dom wznoszony na działce przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie był wyższy od istniejącego już budynku. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę "wysokość zabudowy" nie może być utożsamiana z pojęciem "wysokości budynku". Z załącznika nr 7, na który powołuje się organ odwoławczy wynika, że pomiar wysokości budynków, dokonany przez geodetę, wykazał, że nowy budynek jest wyższy od istniejącego o 1,40 m. Nie zachowano zatem wymogu określonego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia (...(. Należy podkreślić, że kwestia wysokości zabudowy była również przedmiotem rozważań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w decyzji z dnia (...( stwierdził nieważność decyzji Prezydenta K. z dnia (...( o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu H. i F.Ż. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. W związku z tym drugi zarzut skarżących odnoszący się do decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę w aspekcie określenia wysokości budynku w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych jest również bezzasadny, ponieważ jak wskazano wyżej właściwy organ stwierdził nieważność tej decyzji. Ponadto Wojewoda decyzją z dnia (...( stwierdził nieważność uzyskanej przez inwestorów decyzji z dnia (...( o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W dalszym toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w decyzji z dnia (...( nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...( uchylił decyzję organu I instancji i odmiennie określił obowiązki inwestorów. Decyzja ta została poddana kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia (...( stwierdził, że zasadnie przyjęto, iż w sprawie nie może mieć zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ przedmiotowy budynek wzniesiony został w czasie, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała jeszcze decyzja o pozwoleniu na budowę, która później została unieważniona. W takiej sytuacji musiała być zastosowana procedura wskazana w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), organy nadzoru budowlanego przyjęły ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego i organ I instancji decyzją z dnia (...( stwierdził, wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia (...(. Organ odwoławczy decyzją z dnia (...( uchylił decyzję organu I instancji i nakazał ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem treści przedstawionych przez inwestorów dokumentów i ustalić czy wybudowany obiekt nie narusza warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...( o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji, decyzją z dnia (...( Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał inwestorom rozbiórkę górnej części wybudowanego przez nich budynku tak, aby wysokość zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego budynku mieszkalnego. Biorąc powyższe pod uwagę przyjęty przez organy nadzoru budowlanego tryb postępowania był prawidłowy, ponieważ zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego niewykonanie obowiązku nałożonego na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 zobowiązuje organ do wydania decyzji, którą nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zatem w rozpoznawanej sprawie nakazanie rozbiórki części wzniesionego budynku i dostosowanie jego wysokości do istniejącej już zabudowy było zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe rozważania na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.