III SA/Wa 1216/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Sylwester Golec (spr.), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant R. P., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia "[...]" kwietnia 2007 r. nr "[...]" w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia "[...]" stycznia 2007 r. nr "[...]", 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz S. K. kwotę 1500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 1216/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją, z dnia [...] kwietnia 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. (odkreślanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] stycznia 2007 r., ustalającą skarżącemu S. K. podatek rolny i od nieruchomości za 7 miesięcy 2005 r. Na podstawie przesłanych do Sądu akt sprawy tut. Sąd przyjął następujący stan faktyczny. Skarżący na podstawie aktu notarialnego repertorium A nr 4398/2005 z dnia [...] maja 2005 r. nabył położoną w P. przy Alei W. P. zabudowaną nieruchomość gruntową stanowiącą dawny zespół koszarowy. Pismem z dnia 16 sierpnia 2005 r. skarżący wystąpił do organu pierwszej instancji o zwolnienie go od podatku od wymienionej nieruchomości z uwagi na to, że położone na niej budynki wymagają remontu i podlegają nadzorowi Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków. Pismem z dnia 23 sierpnia 2005 r. organ wezwał skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1. W dniu 1 września 2005 r. skarżący złożył wymienioną informację, którą następnie uzupełnił na wezwanie organu w dniu 13 października 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Burmistrz wszczął z urzędu w stosunku do skarżącego postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2005 r. Pismem z dnia 30 listopada 2005 r. skarżący powiadomił organ, że większość budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości przeznaczona jest do rozbiórki oraz wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Burmistrz zawiesił postępowanie do czasu wydania decyzji przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie zgody na rozbiórkę części budynków znajdujących się na nabytej przez skarżącego nieruchomości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał skarżącemu zgodę na rozbiórkę budynków oznaczonych na załączonej mapie numerami 1,2,3,4,5,6,7. Skarżący pismem z dnia 30 marca 2006 r. zawiadomił organ, że dokonał rozbiórki budynków w październiku 2005 r. Po wydaniu tej decyzji organ podjął postępowanie podatkowe. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Burmistrz ustalił skarżącemu za 7 miesięcy 2005 r. podatek rolny w kwocie 67 zł i podatek od nieruchomości w wysokości 57.054 zł dotyczący nieruchomości zlokalizowanej w P. przy Alei W. P. - działki o numerach ewidencyjnych 59/4, 60/4 i 61 w obrębie 11 miasta P. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 9 poz. 84 ze zm.; zwanej dale u.p.o.l.) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze wzglądów technicznych. Dalej organ stwierdził, że grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, opodatkowane są podatkiem rolnym. Ponadto na podstawie informacji skarżącego z dnia 6 października 2005 r. w sprawie podatku rolnego oraz o nieruchomościach i obiektach budowlanych, a także aktu notarialnego repertorium A nr 4398/2005 z dnia [...] maja 2005 r. stwierdzającego nabycie nieruchomości przez skarżącego organ przyjął, iż nabycie opisanej wyżej nieruchomości pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ uznał za zwolnione z podatku od nieruchomości, nieruchomości wpisane do księgi zabytków. Zdaniem organu nie jest wiarygodny wskazany przez skarżącego w oświadczeniu z dnia 30 marca 2006 r. termin rozbiórki części budynków znajdujących się na nabytej przez niego nieruchomości. Organ wskazał, że na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydanej w sprawie wyrażenia zgody na rozbiórkę przez skarżącego części budynków oraz informacji z Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w P. nie mógł dać wiary skarżącemu, że dokonał on rozbiórki budynków w październiku 2005 r. W odwołaniu od w/w decyzji skarżący podniósł, że przedmiotowa nieruchomość "nie jest w stanie na prowadzenie działalności gospodarczej jak również nie ma wydanego planu zagospodarowania i nie może być prowadzona działalność, gdyż miasto nie wydało mimo starań warunków". Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał na brak dowodów potwierdzających, bądź zaprzeczających twierdzeniom skarżącego, iż rozebrał on część budynków podlegających opodatkowaniu. Zdaniem organu konieczne jest ustalenie ilości budynków znajdujących się na nieruchomości, ponieważ ma to istotne znaczenie dla wymiaru podatku. Organ wskazał, że w sprawie konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie rozbiórki budynków, które znajdowały się na nieruchomości skarżącego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. ustalił skarżącemu za 7 miesięcy 2005 r. podatek rolny w kwocie 67 zł i podatek od nieruchomości w wysokości 57.080 zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż na podstawie przeprowadzonych w dniu 26 października 2006 r. oględzin oraz aktu notarialnego repertorium A nr 4398/2005 z dnia [...] maja 2005 r. ustalono powierzchnię budynków, które podlegają opodatkowaniu. Są to budynki nr 7, 10, 19, 25 o łącznej powierzchni użytkowej 1.950 m2. Ponadto w budynku koszarowym nr 6 - zgodnie z zapisem na str. 5 aktu notarialnego - wynajmowany jest lokal użytkowy o pow. 76 m2. W związku z powyższym w ocenie organu powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 2.026 m2. Organ wskazał, że na terenie miasta P. obowiązują stawki określone w § 1 Uchwały nr XXVII/286/2004 Rady Miejskiej w P. z dnia 28 grudnia 2004 r. w sprawie określenia stawek w podatku od nieruchomości. Dla budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy, czyli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stawka ta wynosi 15,89 zł za m2 powierzchni użytkowej. Ponadto nie uznano za wiarygodne oświadczenia skarżącego złożonego w dniu 30 marca 2006 r., że budynki znajdujące się na w/w nieruchomości zostały rozebrane w październiku 2005 r., ponieważ składając wniosek w dniu 30 listopada 2005 r. o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, skarżący stwierdził, iż w większości garaże, magazyny i budynki gospodarcze są nie przydatne i tym samym są przeznaczone do rozbiórki. W dniu 1 grudnia 2005 r. została wydana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzja, którą skarżonemu udzielono pozwolenia na rozbiórkę obiektów budowlanych położonych na terenie zespołu koszar, a na podstawie informacji z dnia 27 kwietnia 2006 r. Starostwa Powiatowego w P. stwierdzono, iż w dniu 6 grudnia 2005 r. skarżący dokonał zgłoszenia robót budowlanych podlegających na rozbiórce przedmiotowych budynków. Natomiast złożone w dniu 10 listopada 2006 r. oświadczenie nie pozwala zidentyfikować osób dokonujących rozbiórki, a tym samym nie daje możliwości sprawdzenia wiarygodności złożonego przez skarżącego oświadczenia o dacie rozbiórki przedmiotowych budynków. Tym samym na podstawie przedstawionych okoliczności faktycznych organ uznał, iż przedmiotowe budynki zostały rozebrane w m-cu grudniu 2006 r. i w związku z powyższym za okres od 1 czerwca 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. naliczony został podatek od nieruchomości za wszystkie obiekty, które zostały wykazane w akcie notarialnym z wyłączeniem obiektów zabytkowych nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pismem z dnia 12 lutego 2007 r. skarżący niezadowolony z decyzji organu pierwszej instancji odwołał się od niej wskazując, iż w dniu 31 maja 2005 r. zakupił nieruchomość od A. M. W. jako osoba prywatna, a nie firma. Od tamtego czasu Burmistrz nie wydał mu warunków zabudowy, żeby mogła być tam prowadzona działalność gospodarcza. Podniósł również, że poprzedni właściciel płacił podatek w wysokości trzykrotnie mniejszej, a on teraz musi płacić podatek zgodnie ze stawką jaką płacą przedsiębiorcy. Ponadto odnosząc się do stanowiska Burmistrza, iż budynki zostały rozebrane w grudniu 2006 r., skarżący wskazał, że zgodnie z protokołem oględzin z dnia 26 października 2006 r. budynki były już rozebrane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpatrując odwołanie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Ponadto stwierdził, iż nie podziela stanowiska skarżącego w kwestii dotyczącej zakupu przedmiotowej nieruchomości jako osoba fizyczna, gdyż w § 2 na str. 6 aktu notarialnego z dnia [...] maja 2005 roku, repertorium A nr 4398/2005 stwierdzono, iż nabycie opisanej wyżej nieruchomości pozostaje w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Natomiast sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definicji nie ma, bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Organ odwoławczy dodał również, że skarżący w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IPN-1 rok 2005) z dnia 6 października 2005 r. w dziale D.2 dotyczącym powierzchni użytkowej budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej podał powierzchnię 6.149 m2. Słusznie więc organ podatkowy pierwszej instancji przy ustalaniu podatku od nieruchomości uznał za wiarygodne informacje złożone przez skarżącego w dniu 13 października 2005 r., ponieważ powierzchnia wykazana w tych informacjach jest zgodna z danymi zawartymi w akcie notarialnym. Ponadto organ nie zgodził się również z zarzutem, iż skarżący nie może na przedmiotowej nieruchomości prowadzić działalności gospodarczej, ponieważ Burmistrz nie określił warunków zabudowy, gdyż w ocenie organu działalność taka może być prowadzona, jednakże w taki sposób, by nie naruszała ochrony zabytkowego zespołu koszar. Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska skarżącego w kwestii daty rozbiórki budynków usytuowanych na spornej nieruchomości. Organ wskazał, że protokół z dnia 26 października 2006 r. ustala jedynie stan faktyczny istniejący na nieruchomości w dniu oględzin. Poza tym skarżący nie przedstawił innych, wiarygodnych, dowodów świadczących o rozebraniu obiektów w październiku 2005 roku, do których był wielokrotnie zobowiązywany przez Burmistrza. Tym samym przy braku innych dowodów organ pierwszej instancji przyjął, iż rozbiórki dokonano w grudniu 2005 r. Skarżący niezadowolony z rozstrzygnięcia zawartego w w/w decyzji pismem z dnia 28 maja 2007 r. zaskarżył ją w całości wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej "K.p.a.") mające wpływ na treść decyzji, a polegające na błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia decyzji. A mianowicie przyjęcie, iż nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, że może być wykorzystywana ze względów technicznych do prowadzenia tej działalności. Ponadto skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 j "u.p.o.l." polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu ustawowych pojęć "budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Jednocześnie skarżący wskazał, iż zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma wyłączenie od opodatkowania przedmiotów, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie skarżącego wskazuje na to występująca w sprawie konieczność rozebrania części budynków w październiku 2005 r. Ponadto skarżący podnosił, iż na przedmiotowej nieruchomości nie podjął żadnych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z powodu przeszkody prawnej w postaci braku odpowiedniej zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że skarżący w toku postępowania pismem 16 sierpnia 2005 r. zawiadomił organ pierwszej instancji o tym, że budynki znajdujące się na nabytej przez niego nieruchomości wymagają remontu. Następnie pismem z dnia 30 listopada 2005 r. skarżący zawiadomił organ pierwszej instancji, że większość budynków znajdujących się na nabytej przez niego nieruchomości przeznaczona jest do rozbiórki. Organ z uwagi na zgłoszony przez skarżącego zamiar dokonania rozbiórki budynków postanowieniem z dnia 6 grudnia 2005 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia podatku. W odwołaniu od decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję skarżący wskazywał, że na nabytej nieruchomości nie prowadzi działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu opisane okoliczności stanowiły wystarczającą podstawę do rozważenia przez organy podatkowe z urzędu okoliczności stanu technicznego budynków znajdujących się na nabytej przez skarżącego nieruchomości. Okoliczność ta miała istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że budynki, które ze względu na stan techniczny nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej nie są zaliczane do budynków związanych z prowadzeniem tej działalności. Wówczas do budynków tych zastosowanie ma odpowiednia niższa stawka podatku, gdyż rady gmin stosownie do postanowień art. 5 u.p.o.l. uprawnione są do ustalania najwyższych stawek podatku dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i w praktyce z uprawnienia tego korzystają. W rozpoznanej sprawie organy skupiły się jedynie na ustaleniu daty rozbiórki części budynków znajdujących się na nieruchomości skarżącego z całkowitym pominięciem obowiązku ustalenia w postępowaniu podatkowym stanu technicznego budynków w celu stwierdzenia, czy z uwagi na ich stan techniczny mogą być one wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej. Poprzez to zaniechanie organy naruszyły określony w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p.) obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Treść przytoczonego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z przepisami art. 5 u.p.o.l wskazuje wprost, że przedmiotowa okoliczność miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż przesądzała o wysokości właściwej stawki podatkowej co w prosty sposób przekłada się na wysokość zobowiązania podatkowego. W celu zbadania tej okoliczności organ na podstawie art. 187 § 1 O.p. miał obowiązek zebrać i rozpatrzyć dowody związane z tą okolicznością. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie mógł jednoznacznie stwierdzić, czy w niniejszej sprawie organy błędnie zastosowały przepis art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego możliwa będzie ocena prawidłowości uznania przez organy na podstawie powołanego przepisu, że budynki znajdujące się na nieruchomości skarżącego związane były z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 u.p.o.l., gdyż przepisy te adresowane są do rad gmin i określają ich uprawnienia w zakresie stanowienia stawek podatku od nieruchomości. Zdaniem Sądu treść zarzutu podnoszonego przez skarżącego w związku z powołanymi przepisami art.5 u.p.ol. wskazuje na to, że skarżący twierdzi, iż organy zastosowały w stosunku do budynków znajdujących się na jego nieruchomości niewłaściwą stawkę podatku. Z uwagi na niewyjaśnienie przez organy opisanej powyżej, podstawowej okoliczności faktycznej, mającej decydujące znaczenie dla ustalenia właściwej obowiązującej w niniejszej sprawie stawki podatku Sąd na obecnym etapie postępowania nie mógł ocenić tego zarzutu. Skarżący niezasadnie podnosił naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. gdyż zgodnie z treścią art. 2 ust. § 1 pkt 3 O.p. do podatków i opłat lokalnych zastosowanie maja przepisy O.p. Przepis art. 7 k.p.a. stanowi odpowiednik art. 122 O.p. natomiast przepis art. 77 k.p.a. stanowi odpowiednik art. 187 § 1 O.p. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy obydwu instancji naruszyły przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy w rozpoznanej sprawie zasadnie na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz informacji złożonej przez skarżącego do Starostwa Powiatowego w P. ustaliły, że skarżący rozbiórki budynków dokonał w grudniu 2005 r. Zdaniem Sądu skoro sam skarżący poinformował organ o takim terminie rozbiórki to brak było podstaw do kwestionowania tej okoliczności, zwłaszcza że skarżący w toku postępowania nie przedstawił wiarygodnych dowodów wskazujących na inny termin rozbiórki budynków. Nie może to mieć jednak, zdaniem Sądu wpływu na wyrażoną powyżej ocenę sprawy pod względem prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w zakresie opisanym w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W prowadzony ponownie postępowaniu podatkowym organy podatkowe będą obowiązane w oparciu o zebrane dowody ustalić stan techniczny budynków, których dotyczy niniejsza sprawa i rozstrzygnąć, czy budynki te w roku 2005 z uwagi na ich stan techniczny mogły być wykorzystywane przez skarżącego do wykonywania działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.