IV SA/Wa 861/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-05
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania?Ratio decidendi
Organ administracyjny jest zobowiązany odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wniosek o wznowienie złożył podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Brak legitymacji procesowej wnioskodawcy stanowi przesłankę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. złożyło wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do chowu drobiu. Stowarzyszenie nie było stroną tego postępowania. Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając brak legitymacji Stowarzyszenia. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, podnosząc, że organy zostały wprowadzone w błąd co do systemu wentylacji kurników i że działania adresata pozwolenia naruszają przepisy Prawa ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia E. na decyzję Ministra Środowiska.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant S. M., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -oddala skargę-
IV SA/Wa 861/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lutego 2007 r. Nr (...) Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) lipca 2006 r. Nr (...), odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) marca 2005 r. Nr (...), udzielającą pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do chowu drobiu o ilości stanowisk 72 000 sztuk.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję z dnia (...) lutego 2007 r., Minister Środowiska wskazał, iż decyzją z dnia (...) lipca 2006 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił wznowienia na wniosek Stowarzyszenia E., zwanego dalej "Stowarzyszeniem", postępowania administracyjnego zakończonego udzieleniem K. C. pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do chowu drobiu o ilości stanowisk 72 000 sztuk we wsi (...) w gminie M.. W odwołaniu od tej decyzji Stowarzyszenie, powołując się na art.145§1 pkt 1 i 5 k.p.a., podniosło, że materiał dowodowy w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego nie zawierał informacji o zmianach w zakresie rozwiązań wentylacyjnych wprowadzonych w stosunku do projektu budowlanego tych kurników. Stowarzyszenie nie zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że dokonanie zmian w instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym, w myśl art.214 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz.627 z późn.zm.), zwanej dalej "Poś", nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Ponadto Stowarzyszenie przyznając, że nie brało udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie udzielenia przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego, wskazuje na możliwość złożenia przez organizację społeczną w trybie art.241 k.p.a. wniosku w celu wzmocnienia praworządności i zapobiegania nadużyciom, co w jego opinii, w przypadku zasadności wniosku powoduje wszczęcie postępowania z urzędu. Rozpatrzywszy odwołanie, Minister Środowiska podzielił stanowisko organu I instancji, utrzymując jego decyzję w mocy. Minister wskazał, iż z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego może wystąpić wyłącznie strona tego postępowania a złożenie takiego podania przez podmiot, który stroną nie jest, stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania. Przesłanki do powyższego wystąpiły w niniejszej sprawie, albowiem bezspornym jest, iż
Stowarzyszenie nie było stroną ani nie uczestniczyło na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego. Z uwagi na to, iż w świetle art.149§2 k.p.a. ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania, za niewłaściwe uznać należy stwierdzenie przez organ I instancji brak podstaw do wznowienia postępowania, choć w istocie wyrażono w ten sposób okoliczność, że we wniosku o wznowienie nie przedstawiono żadnej z przesłanek przewidzianych w art.145§1 k.p.a. Tym niemniej orzeczona przez organ I instancji odmowa wznowienia postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia zintegrowanego nie narusza prawa. Żądanie Stowarzyszenia wyrażone we wniosku z dnia 14 maja 2006 r. było dostatecznie sprecyzowane, tj. dotyczyło wznowienia postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku odwołania brak było podstaw do zakwalifikowania pisma jako wniosku złożonego w trybie art.241 k.p.a. w celu wzmocnienia praworządności i zapobiegania nadużyciom, który może dotyczyć tylko działań przyszłych. Odnosząc się do podniesionych przez Stowarzyszenie kwestii niezastosowania się prowadzącego instalację do wymagań wynikających z Poś, dotyczących zmiany pozwolenia zintegrowanego w związku z planowanymi zmianami w instalacji oraz cofnięcia pozwolenia, należy wyjaśnić, że postępowania w tych sprawach z założenia mogą być prowadzone po wydaniu pozwolenia. Zagadnienia te zatem nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia.
W skardze na decyzję Ministra Środowiska Stowarzyszenie podniosło, iż wystąpiło o wznowienie postępowania zakończonego decyzją udzielającego pozwolenia zintegrowanego ze względu na podejrzenie, że organ udzielający tego pozwolenia został wprowadzony w błąd odnośnie systemu wentylacji kurników. Stowarzyszenie nie zaprzecza, iż nie było stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego, niemniej swoim wystąpieniem zamierzało skłonić organ do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu w związku z ujawnieniem się okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi, a które mogły mieć wpływ na wynik postępowania. W skardze podkreśla się również, iż działania adresata pozwolenia zintegrowanego naruszają art.214 i 215 Poś.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Środowiska na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270z późn. zm. -zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art.149§3 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w formie decyzji.
Decyzja w tym przedmiocie zapada obligatoryjnie w razie stwierdzenia przez organ braku przesłanek formalnych do wznowienia postępowania administracyjnego.
Brak jednej z takich przesłanek wystąpi wtedy, gdy z żądaniem wznowienia postępowania wystąpi podmiot do tego nieuprawniony.
Z art.147 zdanie pierwsze k.p.a. wynika, iż żądać wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej może wyłącznie strona tego postępowania.
Stroną taką będzie, zgodnie z art.28 k.p.a., każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowanie to dotyczyło albo kto żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Brak legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego udzieleniem pozwolenia zintegrowanego jest ewidentny w świetle nie tylko materiału dowodowego, ale i wyjaśnień skarżącego złożonych zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze. Bezsprzecznie bowiem skarżący nie był stroną postępowania, którego wznowienia zażądał.
Obowiązkiem organów było wobec tego orzeczenie - na podstawie art.149§3 k.p.a. - o odmowie wznowienia na wniosek skarżącego postępowania zakończonego udzieleniem pozwolenia zintegrowanego.
Nie budzi wątpliwości Sądu fakt, iż organy prawidłowo zinterpretowały żądanie skarżącego jako żądanie wznowienia postępowania administracyjnego.
Wspomnieć bowiem należy, iż podanie datowane na 14 maja 2006 r. zatytułowane zostało "Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia zintegrowanego dla instalacji - kurniki wybudowane na dz. nr ew. (...) należące do p. K.C.. Zasadność kwalifikowania charakteru przywołanego pisma zgodnie z jego literalnym brzmieniem potwierdza treść odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, w którym to odwołaniu (na str.3) Stowarzyszenie potwierdziło, iż "wystąpiło z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie udzielonego pozwolenia zintegrowanego dla instalacji -kurniki wybudowane na dz. nr ew. (...) należące do p. K. C. z powodu naruszenia art.145§1 pkt 1 oraz art.145§1 pkt 5 k.p.a.".
Jednoznaczne zdefiniowanie przez skarżącego własnego żądania obligowało organy do jego rozpatrzenia w trybie przewidzianym w k.p.a. i do wydania orzeczenia na podstawie art.149§3 tego kodeksu.
Jednocześnie brak podstaw do zakwestionowania legalności zapadłych w sprawie decyzji w oparciu o to, iż zdaniem skarżącego przekazane przezeń organowi informacje winny były stanowić przesłankę do wznowienia postępowania z urzędu.
Należy stwierdzić, iż wprawdzie przywoływany już wcześniej art.147 k.p.a. stwarza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego również z urzędu, niemniej żaden z przepisów k.p.a. czy też p.p.s.a. nie daje podmiotowi nie będącemu stroną postępowania możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność.
Z akt sprawy wynika, iż intencją skarżącego jest spowodowanie, aby organy ochrony środowiska zbadały, czy adresat pozwolenia zintegrowanego wywiązał się z obowiązków wskazanych w art.214 i 215 Poś.
W tej sytuacji skarżący winien rozważyć skorzystanie z instytucji wniosku, o której mowa w art.241 k.p.a., stanowiącym, iż przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.
Zgodnie z art.244§1 w związku z art.237§1 k.p.a. organ właściwy do załatwienia wniosku powinien załatwić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę (art.244§2 k.p.a.).
Zgodnie z art.246§1 k.p.a. wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art.227 i nast. k.p.a. (której nie należy mylić ze skargą do sądu administracyjnego).
Analizowana wcześniej treść pism składanych przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wskazuje na to, iż pomimo przytoczenia obok przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego także i art.241 k.p.a., żądał on wznowienia postępowania zakończonego decyzją udzielającą pozwolenia zintegrowanego, nie zaś wszczęcia procedury wnioskowej.
Wszczęcia takiej procedury może on zatem żądać obecnie. Podkreślić jednakże należy, iż postępowanie wskazane w art.241 i nast. k.p.a. ma charakter wyłącznie wewnątrzadministracyjny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło