VII SA/Wa 1242/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-05

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., mimo że rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy powinien był sam dokonać oceny prawnej lub uzupełnić postępowanie wyjaśniające w trybie art. 136 k.p.a., zamiast stosować środek kasacyjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki Jawnej [...] Stacja Paliw [...] na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji paliw. Wojewoda uznał, że Starosta popełnił błędy, m.in. nie umieścił w decyzji projektanta, nie dołączył raportu oddziaływania na środowisko i projekt był nieprzejrzysty. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dwuinstancyjnego i kompetencji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant J. P., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] Stacji Paliw [...] Sp. j. w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Stacji Paliw [...] Sp. j. w S. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007r., Nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez: B. i T. N., U. i Z. K., J. i A. K., M. N., D. i J. L., M. N. od decyzji Starosty [...] nr [...], znak: [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce Jawnej [...] Stacja Paliw [...] z siedzibą: [...], pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych (obiekt kat. XX) składającego się z : dwóch zbiorników podziemnych o pojemności 60 m każdy, dystrybutorów paliw płynnych wraz z zadaszeniami, budynku usługi stacji paliw (obiekt kat. XVII) zbiornika na nieczystości ciekłe (obiekt kat. VIII), studni, zbiornika p. poż. oraz śmietnika; zlokalizowanej na działkach nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości D. – uchylił opisaną wyżej, decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W dniu 20 października 2007r., inwestor - Spółka Jawna [...] Stacja Paliw [...], złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych i gazowych na nieruchomości zlokalizowanej na działkach nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości D. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r Nr [...] Starosta [...] udzielił pozwolenia na budowę, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006r., uchylił decyzję Starosty i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Następnie Wojewoda [...] uchylił kolejne decyzje Starosty [...] w przedmiocie udzielenia niniejszego pozwolenia na budowę . I tak decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2005r.,Nr [...], uchylił decyzją z dnia [...] września 2006r., [...], kolejną decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2006r., Nr [...], decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że po złożeniu przez inwestora dokumentów wymaganych do uzyskania zezwolenia na budowę, wymienionych w art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji winien dokonać ich sprawdzenia. Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nie umieścił projektanta E. M., który sporządził projekt konstrukcyjny przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Tymczasem według § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w projekcie budowlanym należy na stronie tytułowej zamieścić: imiona i nazwiska projektantów opracowujących wszystkie części projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, oraz datę opracowania i podpisy. Organ wskazał, że na ten temat wypowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku WSA IV SA 4879/02 z dnia 16.07.2004 r., w którym stwierdził: "Zatwierdzony projekt budowlany stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę i nie może być pomiędzy tymi dwoma dokumentami żadnych rozbieżności." Ponadto, zdaniem Wojewody [...] przedmiotowy projekt budowlany zawiera liczne poprawki w kwestii projektantów, co powoduje brak jego przejrzystości. Wojewoda [...] stwierdził też , że organ I instancji powołuje się na raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, którego brak jest w aktach sprawy. Organ stopnia wojewódzkiego podsumował uzasadnienie zaskarżonej decyzji : ’’Organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien zastosować się do uwag zawartych w uzasadnieniu niniejszej decyzji ’’. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła Spółka Jawna [...] Stacja Paliw [...] z siedzibą: [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji , zarzuciła : naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 138 § 2 k.p.a przez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji pomimo tego, że rodzaj i zakres wskazanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, czynności ewentualnego postępowania wyjaśniającego nie rodzi konieczności ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części i mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność wydania orzeczenia kasatoryjnego; naruszenie art. 36 prawa budowlanego w zw. art. 107 k.p.a oraz art. 32 ust. 5 prawa budowlanego w zw. z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia ministra właściwego do spraw budownictwa z dnia z dnia 23 czerwca 2003 r.(Dz.U.2003 nr 120, poz. 1127 ze zm.) poprzez błędne uznanie, iż elementem koniecznym w decyzji o pozwoleniu na budowę jest zamieszczenie projektanta; naruszenie art. 77 § 1 k.p.a poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; naruszenie art. 107 kpa przez niezamieszczenie w treści decyzji elementu obligatoryjnego, jakim jest uzasadnienie decyzji; naruszenie art. 7 k.p.a przez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a tym samym nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego; naruszenie art. 8 kpa i określonej w tym artykule zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez kolejne uchylenie decyzji w sytuacji braku przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej; naruszenie art. 12 § 1 k.p.a przez brak działania możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy i uchylenie decyzji organu I instancji w przypadku gdy do wyjaśnienia zarzutów sformułowanych w stosunku do tej decyzji nie wymagało zastosowania takiego środka; naruszenie art. 15 kpa poprzez pozbawienie skarżącego dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, w szczególności dyspozycji przepisu art. 138§2 kpa, a także przepisu art. 7, 77, 15, 107 § 3, 136 k.p.a. Zasadą postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 15 k.p.a., jest jego dwuinstancyjność Oznacza to, że organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzeć sprawę, rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, w jej całokształcie. Dyspozycja przepisu art. 138 k.p.a, przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie kompetencje kasacyjne. Przepis art.138§2 kpa daje możliwość organowi odwoławczemu uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji tylko wówczas, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Chodzi tu o sytuację, gdy postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (w takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne ), postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe ( organ odwoławczy musiałby przeprowadzić całe lub w znacznej części postępowanie wyjaśniające). Dodać należy, że nie wszystkie nawet rażące przypadki naruszenia przepisów prawa procesowego będą podstawą do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego albo w znacznej części albo w całości. Konieczność przeprowadzenia dowodu lub nawet kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art.136 k.p.a ), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji (porównaj orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego :wyrok z dnia 28 września 2001r. V SA 239/01, LEX nr 50105; z dnia 27października 1999r. I SA 2127/98, LEX nr 48721; z dnia 13maja1999r. IV SA 723/97, LEX nr 47269). Dodatkowo wskazać należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a ) powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 k.p.a . Odnosząc powyższe rozważania, do zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że Wojewoda [...] nie miał podstaw do orzeczenia o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Bezsprzeczne jest, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wojewoda [...] nie wskazał zresztą, w uzasadnieniu swojej decyzji przesłanek, które miałyby to uzasadniać. Rzeczą Wojewody [...], który co wymaga szczególnego podkreślenia rozpoznawał niniejsza sprawę trzeci raz, było dokonanie oceny prawnej przeprowadzonego przez Starostę [...] postępowania z uwzględnieniem wykonania wytycznych, wydanych wcześniej organowi pierwszej instancji . Wojewoda [...] zobowiązany był zatem do oceny ustalenia organu I instancji, że w sprawie zasadne było zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Brak uwzględnienia w kontrolowanej decyzji nazwiska projektanta, organ II instancji może skorygować ewentualnie własnym rozstrzygnięciem. Powoływany przez Wojewodę [...] wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie IV SA 4879/02 z dnia 16 lipca 2004r. nie ma żadnego odniesienia do wskazanego uchybienia. Brak wymienienia projektanta w decyzji pozwolenia na budowę, oczywiście nie stwarza różnicy między tą decyzją, a stanowiącym jej integralną część projektem budowlanym. Wskazany przez Wojewodę [...] "brak przejrzystości projektu" nie może zwalniać organu od ciążącego na nim obowiązku oceny zgodności projektu z przepisami prawa, a skutkować może ewentualne postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, przeprowadzone bezpośrednio przez organ II instancji, bądź w trybie art. 136 k.p.a przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 136 k.p.a organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Podobnie należy ocenić, wskazany przez Wojewodę [...], w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fakt braku w aktach, przesłanych przez organ pierwszej instancji, raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Obowiązkiem organu II instancji było wezwanie Starosty [...] do uzupełnienia akt o ten dokument. Należy przyjąć, że decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 k.p.a lub w przepisach szczególnych, jest decyzją wadliwą. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji naruszył przepis art. 107 § 3 k.p.a , zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w przepisach. Zaskarżona decyzja zapadła też z naruszeniem przepisu art. 77 § 1 k.p.a . Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Konieczne jest rozpatrzenie materiału sprawy, tj. ustosunkowanie się do niego w treści decyzji. Natomiast nieustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego oznacza jego nierozpatrzenie, a co za tym idzie, stanowi niewykonanie obowiązku nałożonego na organ przepisem art. 77 § 1 k.p.a. Decyzja Wojewody [...], kontrolowana w niniejszym postępowaniu zapadła z oczywistym naruszeniem przepisu art.7 k.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przedmiotowa decyzja jest wprost zaprzeczeniem tego ustawowego nakazu. Prawo nie definiuje słusznego interesu obywatela. Zgodnie jednak z przyjętym poglądami doktryny jako słuszny uznać należy interes godny ochrony, który nie stoi w sprzeczności z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Takim interesem niewątpliwie jest wydanie decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152, art. 200 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 że zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło