I SA/Wa 761/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant J. G. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rektora [...] z dnia [..] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Rektora [...] na rzecz skarżącego J. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] prorektor [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 KPA oraz § 5 ust. 3 regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych oraz trybu i kryteriów ich przyznawania w [...], uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] przyznającą J. P. stypendium socjalne w kwocie 300 złotych miesięcznie na okres 9 miesięcy i zmienił ją przyznając w/w stypendium socjalne w kwocie 300 złotych miesięcznie do dnia 27 marca 2006 r. tj. do zakończenia studiów stacjonarnych. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzję o przyznaniu stypendium socjalnego wydano w oparciu o przesłanki istniejące w dacie jej wydania. J. P. ukończył niestacjonarne studia magisterskie przed terminem tj. w dniu 27 marca 2006 r., a zgodnie z § 5 ust. 3 powołanego wyżej regulaminu studentowi nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego jeżeli ukończył studia. Na decyzję Prorektora [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu podniósł, iż organ wznowił postępowanie i uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. o przyznaniu stypendium socjalnego rażąco naruszając art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Zdaniem skarżącego organ w dniu [...] lutego 2006 r. nie mógł wiedzieć o tym, że ukończy on studia przed terminem w dniu 27 marca 2006 r., bowiem okoliczności te w dacie wydania uchylonej decyzji nie istniały, zatem przyjęta podstawa wznowienia postępowania jest nietrafna. Poza tym skarżący zarzucił organowi niezachowanie należytej staranności polegającej na rażącym naruszeniu art. 61 § 2, art. 77 § 1 i 78 § 1 KPA poprzez uniemożliwienie stronie przedstawienia dowodów przeciwstawnych oraz art. 124 § 1 Kpa, z powodu braku pouczenia czy i w jakim trybie służy na postanowienie o wznowieniu postępowania zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie. Jednak z uzasadnienia skargi wynika bezspornie, że organ podziela zarzuty skargi dotyczące nietrafnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 KPA, z tego względu, iż rzeczywiście ukończenie studiów przez J. P. w dniu 27 marca 2006 r. nie było okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium socjalne tj. [...] lutego 2007 r. Natomiast organ uznał za całkowicie bezzasadne zarzuty skargi dotyczące obrazy art. 61§ 2 KPA, art. 77 §1 KPA i art. 78 § 1 KPA. Zdaniem organu skarżący błędnie przyjął, iż art. 61 § 2 KPA ma zastosowanie do instytucji wznowienia postępowania. Natomiast zarzut skargi dotyczący art. 77 § 1 i 78 § 1 KPA jest chybiony, ponieważ organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a przedstawienie dowodu przez skarżącego mającego wykazać stan przeciwny tj. że student nie ukończył studiów jest niemożliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na błędne zastosowanie instytucji wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 KPA oraz obrazę art. 124 § 1 KPA poprzez brak pouczenia strony, że na postanowienie o wznowieniu postępowania nie przysługuje zażalenie. Należy zaznaczyć, że sąd administracyjny dokonuje kontroli administracji publicznej poprzez zbadanie czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wyniki sprawy. Przy czym oceny tej dokonuje według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Podstawową kwestią dla rozpoznawanej sprawy jest problematyka związana ze wznowieniem postępowania, a w szczególności trafność zastosowanego w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wyliczoną w art. 145 § 1 KPA (W Dawidowicz "Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu", Warszawa 1983 r. s. 242; B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne" Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1992, s. 214). Wznowienie postępowania następuje z urzędu z wyjątkiem art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a KPA lub na żądnie strony. W rozpoznanej sprawie postępowanie zostało wznowione z urzędu. Wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym), którego datę określa się na zasadzie art. 61 KPA. Enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 KPA podstawy wznowienia postępowania nakazują organom dokonywanie ich precyzyjnej interpretacji, zwłaszcza że wznowienie postępowania jest szczególnym nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie stanowił art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy wypełnione są łącznie 3 przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie tych nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję". Pojęcie dowodu wynika przy tym z art. 75 KPA. Natomiast przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (B. Adamiak (w:) Komentarz,1998 r., s. 718 (por. wyrok NSA z dnia 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 83). Z powyższych ustaleń wynika, że nowe okoliczności o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 KPA, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydania prze organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający przy tym wpływ na status prawny strony, tj. na zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezspornym jest, że sytuacja taka, nie zaistniała w niniejszej sprawie, co przyznał sam organ w odpowiedzi na skargę, bowiem ukończenie studiów przez skarżącego w dniu 27 marca 2006 r., w żadnym razie nie mogło być okolicznością nie znaną organowi, ale istniejącą w dniu [...] lutego 2006 r. Z tego też względu organ nie miał podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Z tego też względu zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ art. 61 § 2, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 KPA Sąd orzekający w sprawie uznał a niezasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.