I FZ 597/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1163/07 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1163/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd przedstawił dane dotyczące sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego, które przedstawione zostały w nadesłanym do Sądu wniosku. Z informacji tych wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i bratem. Jego żona posiada dom o powierzchni 340 m kw. (nieodebrany i bez księgi wieczystej) oraz działkę o powierzchni 920 m kw., na której znajduje się dom. Skarżący nie wykazał oszczędności i przedmiotów wartościowych, zaznaczył, że posiada samochód osobowo-ciężarowy Nubira II, rok produkcji 1999, o nieznanej mu wartości. Z oświadczenia wnioskodawcy wynikało także, że prowadzi on działalność gospodarczą, z której w 2006 r. uzyskiwał dochód miesięczny w wysokości 1.948, 37 zł (przed opodatkowaniem), a jego żona i brat otrzymują emerytury w wysokości 943,37 zł oraz 1.006 zł. Sąd wskazał na brzmienie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: u.p.p.s.a., które normują kwestię przyznania prawa pomocy. Następnie Sąd podkreślił, co w istocie jest celem instytucji prawa pomocy oraz zaznaczył, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania zasadności wniosku i przesłanek wymienionych w treści art. 245 u.p.p.s.a. Z ustaleń Sądu wynikało, że strona nie przedstawiła pełnego obrazu swej sytuacji majątkowej, nie nadesłała bowiem, mimo wezwania, żadnych dodatkowych dokumentów uniemożliwiając Sądowi ustalenie, czy poniesienie kosztów sadowych w rozpatrywanej sprawie mogłoby wiązać się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił Sądowi mało wnikliwe rozpatrzenie jego sytuacji majątkowej. Ponownie wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada majątku, kosztowności, kont i lokat, a samochód "nie jest majątkiem, a narzędziem pracy", ponieważ skarżący jest akwizytorem. Wskazał również, że dochód przedstawił na podstawie PIT-ów za 2006 r.. Skarżący podał wysokość kosztów utrzymania w stosunku miesięcznym: prąd ok. 350 zł, gaz ok. 700 zł, jedzenie i inne wydatki domowe, a to co zostaje, to minimum socjalne. Wobec tych okoliczności ponownie wniesiono o uchylenie i zmianę skarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może zostać uwzględnione, bowiem przedstawiona w nim argumentacja nie podważyła rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji. Nie sposób bowiem przyjąć, że dokonana przez Sąd analiza sytuacji majątkowej skarżącego była zbyt powierzchowna, czy też mało wnikliwa. Sąd ocenił sytuację skarżącego na podstawie tych wszystkich informacji, które przedstawione zostały przez skarżącego. A skoro sam wnioskodawca nie nadesłał dodatkowej dokumentacji, do czego został wezwany, Sąd nie miał możliwości pełnej oceny sytuacji finansowej skarżącego, nie miał bowiem wystarczająco dużo danych, do których mógłby się odnieść. Słusznie Sąd wskazał na treść art. 246 u.p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. A zatem ciężar wykazania, że spełnione zostały przesłanki dla przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy i nie jest tu wystarczające samo tylko podanie kwot miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem bez poparcia ich stosownymi dokumentami (chociażby kserokopiami faktur, wyciągami z rachunku bankowego). W świetle informacji przedstawionych we wniosku skarżący nie jest osobą, znajdującą się w nadzwyczaj trudnej sytuacji materialnej. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z małżonką i bratem i wszyscy wymienieni osiągają dochody (skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę, jego żona i brat z racji świadczenia emerytalnego). Ponadto, żona skarżącego dysponuje znacznym majątkiem w postaci nieruchomości. Nie można więc uznać, że zgromadzenie kwot niezbędnych dla opłacenia kosztów sądowych w związku z wniesieniem skarg jest dla wnioskodawcy niemożliwe i stanowi barierę w dochodzeniu jego praw przed sądem. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Dlatego też Sąd, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.