II GSK 305/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.K. w W. – P.H. i K.N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2402/07 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z.K. w W. – P.H. i K.N. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zamek Królewski w W. – Pomnik Historii i Kultury Narodowej (dalej: skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [.] czerwca 2007 r. [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 8 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2402/07 na podstawie art. 58 § 1 pkt. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Sąd podał, że decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 18 czerwca, natomiast skarga została wniesiona w dniu 25 lipca 2007 r., co zdaniem Sądu potwierdza pieczęć datownika organu administracyjnego na złożonej skardze. Skarżący od powyższego postanowienia Sądu wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 oraz art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga została wniesiona z niezachowaniem terminu, - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że skarga została wniesiona bezpośrednio do organu, a nie za pośrednictwem poczty. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skargę nadał w polskim urzędzie pocztowym w dniu 17 lipca 2007 r., a więc termin do jej wniesienia został zachowany, gdyż zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Jako potwierdzenie nadania skargi skarżący przesłał kopię strony z księgi kancelaryjnej oraz kopię książki przesyłek pocztowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Odrzucając skargę z powodu uchybienia terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że skarga została wniesiona w dniu 25 lipca 2007 r., a jako dowód wskazał: "pieczęć datownika organu administracyjnego, informacja organu administracyjnego". W związku z tym należy zauważyć, że na przedmiotowej skardze rzeczywiście widnieje pieczęć datownika organu, a ściślej, trzy pieczęcie, trzech różnych komórek wewnętrznych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, tj. Departamentu Ekonomicznego, Departamentu Zagranicznej Polityki Kulturalnej oraz Sekretariatu Podsekretarza Stanu – opatrzona datą 25 lipca 2007 r., która została przyjęta przez Sąd jako data wniesienia skargi. Na owej pieczęci datownika Sekretariatu Podsekretarza Stanu brak jest jednak jakiejkolwiek adnotacji, że skarga została złożona osobiście, jak również nie ma żadnego podpisu (parafy) osoby, która przyjęła (odebrała) skargę. W istocie więc WSA oparł się wyłącznie na oświadczeniu radcy prawnego, która w piśmie z dnia 19 września 2007 r., sporządzonym na blankiecie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a nie Ministerstwa (notabene "z poważaniem", ale bez wskazania, czy "z upoważnienia" Ministra), oświadczyła, że "skarga do WSA wraz z załącznikami została złożona osobiście przez pełnomocnika Zamku w siedzibie Ministerstwa Kultury w dniu 25 lipca 2007 r." W związku z tym, na marginesie, należy dodatkowo zauważyć, że wśród przesłanych (dopiero na żądanie Sądu) akt administracyjnych sprawy (nawiasem mówiąc, dalece niekompletnych - sądząc ze szczątkowej numeracji stron i załączonych niekiedy we fragmentach pism), nie ma ani jednej koperty, która pozwoliłaby ustalić, kiedy jakie pismo zostało wysłane (nadane), a na wszystkich pismach, które wpłynęły do Ministerstwa widnieją wyłącznie pieczęcie datowników poszczególnych wewnętrznych (merytorycznych) komórek organizacyjnych, choć (odwołując się do doświadczenia życiowego) raczej trudno zakładać, że wszystkie te pisma (i z Zamku Królewskiego, i z Ministerstwa Finansów, i z Najwyższej Izby Kontroli) w każdym przypadku były składane osobiście w sekretariatach Ministra lub wiceministrów lub w poszczególnych departamentach. Już tylko z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyjaśniając kwestie związane z terminowością skargi, nie powinien był ograniczyć się tylko do wystąpienia do Ministerstwa Kultury z zapytaniem, czy pełnomocnik strony skarżącej złożył skargę wraz z załącznikami osobiście w siedzibie Ministerstwa w dniu 25 lipca 2007 r., czy też przesłał skargę za pośrednictwem poczty (vide k. 31 akt sądowych I inst.), i poprzestać na wspomnianym wyżej oświadczeniu radcy prawnego Ministerstwa, bez jakiejkolwiek analizy nadesłanych akt administracyjnych sprawy, lecz chociażby z uwagi na ewidentną niekompletność akt, powinien również zwrócić się do pełnomocnika strony skarżącej o wyjaśnienie tej kwestii. Do wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej pełnomocnik Zamku Królewskiego załączył – jako dowód złożenia skargi w terminie – kserokopię strony z księgi kancelaryjnej (dziennika korespondencji) kancelarii (Instytutu Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy Sp. z o.o.) oraz z książki przesyłek pocztowych, zawierającej potwierdzenie przyjęcia przez pocztę (UP Warszawa 26) adresowanej do "Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa" przesyłki pocztowej o numerze 164333338 (k. 71 akt sąd. I inst.) w dniu 17 lipca 2007 r. Nie załączył jednak (nie wyjaśniając też przyczyn) zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki przez Ministerstwo, mimo że w dzienniku korespondencji kancelarii widnieje (pod poz. 1693) adnotacja o wysyłce pisma za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 70 akt sąd. I inst.). Ponadto na uwagę zasługuje również łącząca ww. kancelarię pełnomocnika Zamku umowa z pocztą, wskazywana na kopertach kancelarii w postaci nadruku: "umowa Nr 16/P/97 z CUP OR Warszawa z dnia 24 marca 1997 r. – nadano w UP Warszawa 26" (vide m.in. k. 73, 81,84). Słusznie przy tym pełnomocnik Zamku w skardze kasacyjnej zwraca uwagę, że w myśl art. 83 § 3 p.p.s.a. "oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym ... jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu". Jednakże, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przedłożonych przez pełnomocnika strony skarżącej dowodów w sposób niebudzący wątpliwości wynika tylko to, że w dniu 17 lipca 2007 r. w polskim urzędzie pocztowym Warszawa 26 zostało oddane (nadane) pismo, tj. przesyłka pocztowa nr 164333338, adresowane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego; nie ma jednak jednoznacznego dowodu, że przesyłka ta zawierała przedmiotową skargę. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powinien więc – z udziałem pełnomocnika strony skarżącej, poczty oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uzyskując stosowne informacje i dowody zwłaszcza z Kancelarii Głównej Ministerstwa – wyjaśnić, czy przesyłka pocztowa o numerze 164333338 zawierała skargę Zamku Królewskiego, czy też dotyczyła innego pisma kancelarii (Instytutu Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy Sp. z o.o.) skierowanego do Ministerstwa w innej sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest uzasadniona i na podstawie 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.