II FZ 77/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-14
Skład orzekający: Andrzej Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, sąd administracyjny pierwszej instancji może nakazać ściągnięcie od organu administracji kwoty wpisu od skargi, mimo że organ nie był zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nakazujące ściągnięcie od organu administracji kwoty wpisu od skargi jest niezgodne z prawem, jeśli skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy dotyczące obowiązku uiszczenia opłaty sądowej przez inną stronę postępowania, podczas gdy organ nie był zobowiązany do zwrotu nie poniesionych przez stronę kosztów.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Lublinie uchylił decyzję organu podatkowego i w punkcie drugim wyroku nakazał ściągnąć od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 500 zł tytułem wpisu od skargi, od której skarżący był zwolniony z uwagi na przyznane mu prawo pomocy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów PPSA poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących obowiązku uiszczenia opłaty sądowej przez stronę, która nie uiściła należnej opłaty, mimo przyznania skarżącemu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 596/07 w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 18 czerwca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. uchylił zaskarżoną przez W. D. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 10 maja 2007 r., a w punkcie drugim nakazał ściągnąć od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – kwotę 500 zł tytułem wpisu od skargi, od uiszczenia, którego skarżący był zwolniony.
Na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchylenie miało wpływ na wynik sprawy, tj .naruszenie art. 223 § 1 w związku z art. 239 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) oraz art. 223 § 2 w związku z art. 239 pkt 4 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, a to on był podstawą do orzekania w sprawie z uwagi, że nie została uiszczona należna opłata sądowa przez skarżącego z tytułu wpisu od skargi, ponieważ zostało mu przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a pomimo tego WSA nakazał ściągnąć od organu kwotę w wysokości 500 zł tytułem wpisu od skargi.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w związku z powyższym w niniejszej sprawie zasadne jest przejęcie na Skarb Państwa uiszczenia kwoty wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega uwzględnieniu.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zasadność postanowienia zawartego w wyroku WSA w Lublinie, którym WSA nakazał ściągnąć od Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 500 zł tytułem wpisu od skargi, od uiszczenia którego skarżący był zwolniony.
WSA w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powołał się na art. 223 § 1 w związku z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. Przepis art. 223 § 1 p.p.s.a. nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż stanowi on, że przepisy art. 220 i art. 222 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, gdy obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstanie na skutek ustalenia wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, cofnięcia przyznanego prawa pomocy, albo uchylenia kurateli przed wyznaczeniem terminu rozprawy. Żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Z kolei zgodnie z § 2 art. 223 p.p.s.a. jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. Przyjmuje się, że w pierwszej instancji "inną stroną", o której mowa w tym przepisie, w wypadku uwzględnienia skargi będzie organ, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność lub dopuścił się bezczynności, na którym spoczywa obowiązek zwrotu kosztów postępowania skarżącemu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 r., s. 550). W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 13 września 2007 r. WSA w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, więc nie można przyjąć, że na organie spoczywał obowiązek zwrotu nie poniesionych przez stronę kosztów.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu.
Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, ograniczył się tylko do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ nie zachodzi potrzeba ponownego orzekania w tej samej kwestii.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło