VI SA/Wa 1472/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-09
Skład orzekający: Maria Jagielska, Andrzej Czarnecki, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu lub przeciwko wiarygodności dokumentów uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Tak, prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu lub przeciwko wiarygodności dokumentów stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakłada na organ obowiązek cofnięcia pozwolenia, gdy osoba należy do kręgu osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6, co obejmuje osoby skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Skazanie za takie przestępstwa, niezależnie od wymiaru kary czy bezpośredniego związku z użyciem broni, rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. A. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia było prawomocne skazanie J. A. przez Sąd Rejonowy w T. za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów i przeciwko mieniu. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia, argumentując, że popełnione przestępstwa nie muszą świadczyć o braku przestrzegania przepisów o broni i amunicji oraz że należy indywidualnie oceniać ryzyko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant A. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej oddala skargę
Na podstawie art. 18 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 i art. 20 ustawy
z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i 268 a k.p.a. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku cofnął J. A., dalej skarżący, pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej oraz pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej.
W uzasadnieniu organ podniósł, że uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 21.02.2007r., z której wynika,
iż skarżący w dniu 15 września 2005r. został skazany przez Sąd Rejonowy
w T. sygn. akt [...] za popełnienie czynów z art. 270 § l, art. 273 k.k. (przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów), art. 286 § l, art. 284 § 2, art. 294 § l w zw. z art. 286 § l k.k. (przestępstwa przeciwko mieniu),
za co wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat oraz grzywnę w wysokości 350 stawek po 200,00 złotych i naprawienie szkody.
Organ przywołał treść art. 18 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy
o broni i amunicji, który stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie
na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni
w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,
w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Popełnienie przez skarżącego przestępstw przeciwko mieniu i przeciwko wiarygodności dokumentów, zdaniem organu, nie daje rękojmi zgodnego z prawem używania przez niego broni palnej. Nie leży więc
w interesie społecznym zachowanie pozwolenia na broń osobie, która swoim postępowaniem w te dobra godzi. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń.
W odwołaniu z dnia 20 maja 2007 roku skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji stojąc na stanowisku, że fakt popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów i przeciwko mieniu nie wystarcza do uznania, że zaistniała uzasadniona obawa w rozumieniu 18 ust. l pkt 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie można stosować prostego przełożenia, iż każda osoba skazana powinna mieć cofnięte pozwolenie na posiadanie broni. Skazanie za w/w, określone przestępstwa nie może i nie powinno świadczyć wprost o tym, że skarżący nie przestrzegał lub nie będzie przestrzegał przepisów ustawy o broni i amunicji.
Zdaniem skarżącego, do oceny tej bardzo istotnym jest konkretne ustalenie, w jaki sposób posługiwał się bronią, w tym przede wszystkim, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób lub mieniu, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarzał obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Takie przesłanki w jego postępowaniu, w odniesieniu do posiadanej i użytkowanej broni nie zachodziły i nie zachodzą. Powołał się również na pozytywną opinię znajdująca się w aktach sprawy.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. l pkt 2
w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni
i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu, ustawodawca sam rozstrzygnął, że obawę użycia broni
w sposób określony w przepisie art. 15 ust. l pkt 6 uzasadnia sam fakt skazania danej osoby, m.in., za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu.
Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia
na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, czy strona postępowania była skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. l pkt 6 usta o broni i amunicji. Jak
z powyższego wynika, samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku
z bronią.
Zważywszy, iż przepis art. 18 ust. l pkt 2 ma charakter obligatoryjny, organ stwierdził, że ma obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż dana osoba należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobom skazanym za popełnienie przestępstwa,
m.in. przeciwko mieniu.
W rozpatrywanej sprawie obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wynika więc
z ustalonego w toku postępowania faktu, iż został on skazany za popełnienie przestępstw sklasyfikowanych w kodeksie karnym jako przestępstwa przeciwko mieniu, a ponadto za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, co świadczy o tym, iż jest on osobą lekceważącą przepisy prawa.
W związku z powyższym pozytywna opinia o skarżącym nie mogła mieć wpływu
na decyzję drugoinstancyjną.
Ustalenie faktu karalności za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń.
Ponadto organ uznał, że iż cofnięcie uprawnień do posiadania broni palnej nie jest karą dodatkową za popełnione przez skarżącego czyny, ale skutkiem administracyjno-prawnym wynikającym z przywołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów ustawy
o broni i amunicji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art.8 i 80 k.p.a. oraz art. 18 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy
z dnia 21.05.1999r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525
ze zm.) i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżącego, arbitralny pogląd organów Policji, iż każda osoba naruszająca prawo nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i dysponowania bronią stanowi nadinterpretację, a przez to wadliwą wykładnię tego przepisu.
Taki pogląd jest bowiem nie do przyjęcia w sytuacji, gdy chodzi o naruszenie jednorazowe, w świetle nienagannego zachowania się w całym jego dotychczasowym życiu.
Właściwszy wydaje się pogląd, że w każdym przypadku należy badać, czy samo popełnienie przestępstwa rodzi obawę, co do możliwości niewłaściwego
(w rozumieniu ustawy) użycia broni.
Na poparcie powyższego stanowiska skarżący powołał się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
Dalej skarżący wywodził, że w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe ograniczyło się do dowolnej - tj. z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych w art.80 kpa - oceny wyroku sądu karnego w aspekcie przesłanek określonych w art.15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wszystkie inne okoliczności sprawy, takie jak cechy osobowościowe skarżącego, jego dotychczasowe zachowanie i inne, na które wskazywały w cytowanych wyżej wyrokach składy orzekające NSA - zdaniem organu II instancji nie mogły mieć wpływu na decyzję.
Stanowi to pewną niespójność w postępowaniu organów policji, zwłaszcza organu I instancji. Jeżeli organ uznał się związany skazującym wyrokiem sądu,
to niezrozumiałe jest nakazanie jednostce policji sporządzenie opinii o skarżącym,
a co więcej postanowieniem z dnia 27 marca 2007r. dopuszczenie jej jako dowodu
w sprawie.
Przeprowadzenie postępowania dowodowego, którego wynik z założenia nie może mieć wpływu na decyzję jest jawnym naruszeniem art. 8 kpa zgodnie,
z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość
i kulturę prawną obywateli.
Bardziej zrozumiałe - w myśl przyjętych przez organy policji zasad - byłoby niezwłoczne załatwienie sprawy jako niewymagającej zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, czyli zgodnie z dyspozycją art.12 § 2 k.p.a.
Jeżeli jednak organ policji zdecydował się już na przeprowadzenie postępowania dowodowego to powinien mieć na względzie art. 7 k.p.a., stojąc na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Trudno za "podjęcie wszelkich kroków" uznać dokonanie jednej czynności tj. nakazanie jednostce policji sporządzenia opinii o skazanym posiadaczu broni.
Wobec powyższego należało podzielić przedstawioną w odwołaniu opinię skarżącego, że jeżeli zebrane przez jednostkę policji ustalenia
są niewystarczające to wymagają - tak jak przyjęto w cytowanych wyżej orzeczeniach - bardziej wszechstronnego wyjaśnienia.
Ponadto skarżący wskazał, że automatyczne cofanie pozwolenia na broń
w przypadku wyroku skazującego jest de facto środkiem karnym, którego art. 39 k.k. nie przewiduje, a warunkowe zwieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jednoznacznie świadczy, że Sąd dokonał wnikliwej oceny postawy sprawcy, jego właściwości, warunków osobistych i dotychczasowego sposobu życia, czego nie uwzględniły organy przy podejmowaniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja
i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy z dnia 21 maja 1999 r. ustawy o broni
i amunicji.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy
do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia
na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa,
że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu
za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Bezspornym faktem jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. za czyny opisane w art. 270 § l, art. 273, art. 286 § l, art. 284 § 2, art. 294 § l w zw. z art. 286 § l k.k., a więc za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, w tym za przestępstwo przeciwko mieniu.
Sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne. Oznacza ono obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek
z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1-6.
Zastosowanie przez organ na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni
i amunicji obligatoryjnej sankcji cofnięcia pozwolenia na broń wynika z oceny,
iż osoba, w stosunku do której sankcja ma zostać zastosowana, należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy tj. do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Za takie właśnie osoby przepis nakazuje traktować tych, którzy zostali skazani prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub takich wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W pozostałych przypadkach organ zobowiązany jest każdorazowo dokonać oceny, czy dana osoba należy do kręgu osób wskazanych w wyżej cytowanym przepisie, czy też, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności dotyczących tej osoby, a istotnych ze względu na możliwość dalszego korzystania
z reglamentowanego prawa jakim jest posiadanie broni, nie można jej do takiej kategorii zaliczyć.
Tak więc w przypadku skarżącego, który został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, zaistniała przesłanka przewidziana w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowi nadinterpretację przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Zdaniem Sądu
w przedmiotowym stanie faktycznym organ nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową i gazową. Jak podniesiono w orzecznictwie, nie może być realniej zarysowana obawa,
że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie
od wymiaru kary (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01).
Należy również podkreślić, iż na działanie organu jak i rozstrzygnięcie Sądu nie mogły mieć wpływu okoliczności, na które powołał się skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skierowanej do Sądu skardze.
To, że skarżący posiada dobrą opinię zarówno na gruncie prywatnym jak
i zawodowym, nie może w świetle utrwalonego stanowiska judykatury stanowić argumentu mogącego mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zwłaszcza
w kontekście skazującego wyroku sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie chce podkreślić, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych
w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego.
Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń zwłaszcza palnej, której użycie
w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób, tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach,
w których powyższy interes jest zagrożony.
Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.
i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). W sposób wszechstronny oceniły całokształt materiału dowodowego, dokonując analizy znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, działały przy tym zgodnie z prawidłami logiki. Powyższej oceny nie zmienia fakt dopuszczenia przez organ dowodu z opinii o skarżącym, zwłaszcza w sytuacji gdy organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do tego dowodu.
Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji
w B., nie dopuścił się – w ocenie Sądu – obrazy art.80 k.p.a nie wychodząc poza granice zasady swobodnej oceny dowodów, opierając się na zgromadzonych dowodach w toku postępowania administracyjnego, dokonując ich wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W ocenie Sądu, stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzje utrzymującą
w mocy rozstrzygnięcie cofające skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową
i palną gazową - prawidłowo zastosował przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, i z tej przyczyny należy przyjąć,
iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło