VII SA/Wa 1186/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant A. W., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie pawilonu handlowego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, UZSADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2005r., nr [...], działając na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U., Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego na nieruchomości przy ul. W. w W. – umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż po ponownie przeprowadzonym postępowaniu w sprawie samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego, postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora E. C. obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej przedmiotowego budynku zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami oraz określającą czy budynek nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia i zawierającej niezbędne uzgodnienia. Inwestor przedłożył dokumentację inwentaryzacyjną przedmiotowego budynku, z której wynikało, iż prace wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami. W ocenie organu brak było podstaw do nakładania na inwestorów jakichkolwiek obowiązków celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem co powodowało bezprzedmiotowość postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] maja 2007r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 z późn.zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., nr 156 poz. 1118 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2005r. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego. Organ prawidłowo ustalił, iż pawilon handlowy wybudowany został przez inwestora samowolnie przez rokiem 1995r., zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje ustawa Prawo Budowlane z 24 października 1974r. Skoro inwestor przedłożył inwentaryzację przedmiotowego budynku prowadzenie dalszego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, iż pawilon został wybudowany po roku 1993r. o czym świadczą pisemne oświadczenia świadków. Wybudowany pawilon stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, gdyż dach został wykonany bez stropu i pokryty eternitem. Obiekt, w ocenie skarżącego, nie spełnia żadnych warunków sanitarnych i przeciwpożarowych. Skarżący zaznaczył, iż działka nr 115, na której znajduje się sporny obiekt nie jest działką budowlaną, gdyż jej powierzchnia wynosi jedynie 84 m2, ponadto skarżący nie posiada dojścia do ulicy ze strony swojej nieruchomości. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż zarzuty w niej podane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2005r. umarzająca na podstawie art. 105 kpa postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela poglądu organu I i II instancji, iż w niniejszej sprawie istniały podstawy uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego. Istotną kwestią w niniejszej sprawie jest zagadnienie "bezprzedmiotowości postępowania" jako przesłanki jego umorzenia. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi powołany artykuł Kodeksu postępowania administracyjnego, oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przesłanką bezprzedmiotowości postępowania jest także brak podstaw do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24.04.03r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25). Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty. Jego umorzenie powinno być traktowane jako środek ostateczny i mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, iż nie istniały przesłanki, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym. Okolicznością niekwestionowaną przez inwestora jest fakt wybudowania pawilonu handlowego znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. W. 27 w W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo dokonano ustaleń faktycznych i zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego. Powstanie samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995r., powodowało, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Przyznanie tej okoliczności jednak nie oznacza, że Sąd aprobuje przyjęty przez organy pogląd, który legł u podstaw orzekania w sprawie. Przepisy powołanej ustawy nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ww. ustawy. Stosownie do treści powołanego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organy administracji orzekające w rozpatrywanej sprawie miały obowiązek rozważenia w pierwszej kolejności, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Stosując się do dyspozycji wymienionego przepisu w rozpoznawanej sprawie wykazano, iż wybudowany w ramach samowoli budowlanej pawilon nie naruszał ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr [...]Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1982r., gdyż działka na której został wzniesiony należała do strefy usług technicznych. Ponadto w celu wyjaśnienia kwestii technicznych dla prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego pod względem prawnym, nałożono na inwestora obowiązek złożenia w zakreślonym terminie dokumentacji inwentaryzacyjno- projektowej pawilonu usługowego. Z przedstawionej dokumentacji przedmiotowego budynku zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z przepisami wynikało, iż prace wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami, budynek zaś nadaje się do użytkowania i nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Przez zdatność do użytku należy również rozumieć takie zrealizowanie obiektu, iż nie narusza on uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej. Jeżeli nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, co zostało w niniejszej sprawie ustalone, organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, przyjmując zawiadomienie skarżącego o oddaniu obiektu do użytku, bądź nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia i wydać mu pozwolenie na użytkowanie. Organy administracji ponownie rozpoznając sprawę winny te wskazania Sądu uwzględnić. W świetle przytoczonych faktów, postępowania dotyczącego spornej inwestycji nie można uznać za prawidłowe. Zakończenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w sposób oczywisty naruszyło dyspozycje art. 105 § 1 kpa. Ujawnione naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powodują uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).