VII SA/Wa 1229/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-09
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały rozbiórkę budynków gospodarczych, które według ustaleń organów zostały wzniesione w latach 2000-2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę, a których stan techniczny uniemożliwia legalizację?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż sporne obiekty budowlane zostały wzniesione w latach 2000-2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 Prawa budowlanego. Ponieważ stan techniczny obiektów (zniszczone elementy, brak odprowadzenia wód opadowych, przegniłe obicie, zagrożenie pożarowe) uniemożliwia ich legalizację zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, organy były zobligowane do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki trzech budynków gospodarczych wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Organy ustaliły, że budynki powstały w latach 2000-2001, mimo twierdzeń skarżących o ich starszym pochodzeniu. Stan techniczny budynków uniemożliwiał ich legalizację. Skarżący kwestionowali ustalenia organów, podnosząc m.in. zarzut samowoli budowlanej wobec poprzednich właścicieli oraz nieobiektywność opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant A.W., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi L. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. skargę oddala
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. ( nr [...] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z dnia 10 listopada 2000r, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zwanej dalej Prawem budowlanym, — nakazał L. i J. S. rozbiórkę budynków gospodarczych o wymiarach: dł. 8.60m x szer. 2.00m x wys. 2.20m ; dł. 5.60m x wys. 2.00m x szer. 2.20m oraz dł. 7.60m x 2.20m x wys. 1.30m, wybudowanych bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] , położonej w W. przy ul. [...] A. .
W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu 30 sierpnia 2004r. Od 2004r. organ I instancji kilkakrotnie wydawał decyzje, które w wyniku odwołań składanych przez L. i J. S., jak też właścicieli nieruchomości sąsiednich, były uchylane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazywane organowi powiatowemu do ponownego rozpoznania z przyczyn materialnoprawnych jak i wad postępowania.
Wydaną uprzednio decyzją z dnia [...] listopada 2006r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006r. (nr [...]), którą organ ten nakazał rozbiórkę spornych obiektów.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ powiatowy w dniu 20 grudnia 2006r. przeprowadził rozprawę administracyjną w drodze oględzin na przedmiotowej posesji. Podczas oględzin strony oraz świadkowie złożyli oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, w których podtrzymali swoje stanowiska odnośnie daty wybudowania ww. obiektów. Małżonkowie L. i J. S. podali, że powstały one około 30 lat temu. Natomiast według właścicieli sąsiednich nieruchomości, w tym H.G. współwłaścicielki działki na której znajdują się ww. budynki, powstały one w latach 2001 - 2002. Organ stwierdził, że w oparciu o złożone zeznania nie można ustalić jednoznacznej daty powstania budynków. Nadto z opinii technicznej - sporządzonej przez R.K., powołanego przez organ jako osobę posiadającą uprawnienia do oceny i badania wszelkich budynków - nie wynika data powstania ww. obiektów. Nie mniej jednak, w opinii wskazano, że budynki nie nadają się do użytkowania i stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz szpecą teren w centrum miasta.
Na podstawie przeprowadzonej kontroli oraz znajdujących się w aktach sprawy map, w tym mapy z 2000r., na której obiekty te nie zostały naniesione, organ uznał za możliwe, iż w miejscu obecnego posadowienia budynków mogły istnieć 30 lat temu szopy lub inne komórki. Niemożliwe jest jednak, że przetrwały one do dnia dzisiejszego w stanie obecnym i nigdy nie zostały naniesione na mapy. W konsekwencji organ przyjął, że obiekty powstały w latach 2000 - 2001 z wcześniej nagromadzonych materiałów tj. desek, palet i drzwi drewnianych.
W ocenie organu, zgodnie z art. 48 i art. 49 ustawy - Prawo budowlane, na podstawie których nie można zezwolić na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, bez spełnienia warunków technicznych, przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym oraz zagrażających bezpieczeństwu pożarowemu, należało nakazać ich rozbiórkę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2007r.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ wojewódzki podzielił argumentację przedstawioną przez organ powiatowy i wskazał na naruszenie art. 28 ustawy -Prawo budowlane z 1994r. W ocenie organu ustalony stan faktyczny wypełnia przesłanki z art. 48 ust 1 Prawa budowlanego, przy czym nie jest możliwa legalizacja samowoli budowlanej z uwagi na stan techniczny, nie spełniający warunków technicznych jak i zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego. Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu organ wskazał, że w zaistniałej sytuacji data wybudowania spornych obiektów nie ma większego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż zarówno przepisy ustawy z dnia 1974r. - Prawo budowlane jak i obowiązujące przepisy nie zezwalają na legalizację obiektów, ze względu na ich zły stan techniczny, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi.
W skardze na powyższą decyzję L. i J. S. wnieśli o jej uchylenie podnosząc, że nie byli budowniczymi spornych obiektów, zatem zarzut samowoli budowlanej może dotyczyć tylko poprzednich właścicieli, zeznania świadków są fałszywe, a ich celem jest zemsta za konflikt powstały w 1998r., natomiast opinia biegłego R. K. jest nieobiektywna.
Nadto skarżący wskazali, że obiekty istniały już w 1968r, co potwierdza decyzja z dnia [...] maja 1998r., w której nakazano odsunięcie istniejących budynków drewnianych od budynków usytuowanych na sąsiedniej działce, zatem zarzucanie samowoli jest bezzasadne. Przez blisko 40 lat nie doszło też do najmniejszego zagrożenia pożarowego, a szpetotę oglądają tylko skarżący, ponieważ komórki stoją w środkowej części siedliska, które od ulicy jest ogrodzone parkanem. W komórkach zgromadzone jest drzewo opałowe, niezbędne do palenia w kuchni i zimą do opalania mieszkania. Skarżący wskazali również na swój podeszły wiek.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej zwana ppsa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie podkreślić należy, że w trakcie trwającego od 2004r. postępowania organy ostatecznie ustaliły - i pogląd ten należy podzielić - że sporne obiekty budowlane zostały wzniesione w latach 2000 - 2001. Stanowisko to znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym. Jak ustalono podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20 grudnia 2006r. oraz w oparciu o zeznania i oświadczenia świadków, w tym również współwłaścicielki działki na której usytuowane są sporne komórki – H. G., obiekty te powstały w latach 2000 - 2001 z desek palet i drzwi drewnianych. Powyższe ustalenia potwierdza również
oświadczenie złożone do protokołu oględzin przeprowadzonych na posesji
skarżących w dniu 5 sierpnia 2004r, w którym właściciel komórek podaje, że obiekty
w części istnieją od 30 lat, zaś w drugiej części powstały około 5 lat temu. W ocenie
Sądu prawdopodobne jest, że wcześniej tj. w dacie zakupu działki przez L. i
J.S., stały w tym miejscu inne obiekty budowlane, ale nie sposób
przyjąć, że stałyby one w obecnej postaci do dnia dzisiejszego. Okoliczność, że na
działce wznoszone są coraz to nowe obiekty potwierdził na rozprawie sam skarżący,
oświadczając do protokołu, że obecnie posiada sześć komórek.
Wobec powyższego należało zgodzić się ze stanowiskiem organów również w zakresie nakazania rozbiórki przedmiotowych komórek w oparciu o art. 48 ust 1 Prawa budowlanego. Wprawdzie organy nie ustaliły statusu wzniesionych obiektów, to jednak nie ulega wątpliwości, że posiadają one charakter tymczasowych obiektów budowlanych, niezwiązanych trwale z gruntem o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy
- Prawo budowlane , a ponieważ nie są to tymczasowe obiekty budowlane o jakich
mowa w art. 29 ust.1 pkt 5a tejże ustawy, obowiązującego w dacie ich wzniesienia
(obecnie jest to art. 29 ust 1 pkt 12 ), to inwestor zobowiązany był na ich budowę
uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Obowiązek ten wynika wprost z treści art.
28 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć
jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem
art. 29-31.
Zarówno z oględzin, jak i opinii sporządzonej przez biegłego R. K. wynika, że obiekty te nie nadają się do legalizacji, ponieważ nie spełniają warunków technicznych. Drewniane elementy konstrukcji są zniszczone i spróchniałe. Dach wykonany z kilku warstw papy, wykładziny PCV nie posiada odprowadzenia wód opadowych. Obicie od gruntu jest przegniłe. Całość stanowi zagrożenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
W związku z powyższym nie ulegało wątpliwości, że nie było możliwe doprowadzenie ww. obiektów do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, a w takiej sytuacji organy zobligowane były do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ( por. wyrok NSA z 14 października 1999r, IV SA 1625/97, LEX nr 47796, zd. pierwsze).
Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że opinia biegłego R. K. jest nieobiektywna, bowiem poczynione przez biegłego ustalenia są zbieżne z ustaleniami organu oraz z oświadczeniami świadków. Powyższe potwierdza również załączona do akt sprawy kopia zdjęcia spornych komórek.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że obiekty zostały wzniesione przez poprzednich właścicieli działki wskazać trzeba, że w toku postępowania jednoznacznie ustalono, że inwestorami byli skarżący. Przy czym nawet gdyby sporne obiekty zostały wzniesione przez poprzednich właścicieli, to następcy prawni inwestorów, uzyskując prawo własności nieruchomości, weszli w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, zatem do nich kieruje się wszelkie rozstrzygnięcia, a w tym decyzję zmierzającą do usunięcia skutków samowoli budowlanej na tej nieruchomości (por. wyrok NSA z 5 października 1998r. IV SA 1796/96 LEX nr 43781).
Ze wskazanych przyczyn również powoływane w skardze okoliczności dotyczące potrzeby korzystania z komórek w gospodarstwie domowym, zadawnionego konfliktu sąsiedzkiego, a także podeszłego wieku skarżących, pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło