II SA/Bd 581/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-09
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Krzysztof Gruszecki, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli zmiana stanu wody na jego gruncie nie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom tylko w przypadku, gdy zmiana stanu wody na jego gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Jeśli opinia biegłego jednoznacznie stwierdza brak szkodliwego wpływu, organ nie ma podstaw do wydania takiego nakazu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wydania nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie. Skarżąca twierdziła, że sąsiedzi zmienili stan wody na jej gruncie poprzez budowę obiektu niezgodnie z projektem, co spowodowało uszkodzenia jej budynku. Biegły stwierdził zmianę kierunku przepływu wód, ale jednocześnie uznał, że nie wpływa to szkodliwie na grunty sąsiednie. Organy administracji odmówiły wydania nakazu, opierając się na opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2007r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie oddala skargę.
II SA/Bd 581/07
Uzasadnienie
M. M. działając przez ustanowionego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm) w związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r., Nr 115, poz. 1229 ze zm.), decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania U. i Z. J. nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie położonym we W. przy ul. [...] do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek skarżącej. W jej ocenie właściciele nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] zmienili stan wody na gruncie skarżącej poprzez wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z projektem budowlanym.
Prezydent Miasta [...] odmówił wydania U. i Z. J. nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie decyzjami, które zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we[...], a sprawy zostały skierowane do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ostatnia decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], uchylająca rozstrzygniecie organu I instancji została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez U. J. Wyrokiem z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 260/06 Sąd oddalił skargę.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji, wykonując zalecenia zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zlecił biegłemu z listy Wojewody [...] ds. postępowań wodnoprawnych wykonanie specjalistycznej opinii i ustalenie, czy na nieruchomości przy ul. [...] we W. dokonano zmiany stanu wody na gruncie i czy zmiana ta spowodowała szkodliwe oddziaływanie na grunty przy ul. [...].
Biegły w opinii stwierdził, że obiekt wybudowany na działce przy ul. [...] we W. spowodował zmianę kierunku przepływu wód powierzchniowych i gruntowych na działce nr [...] stanowiącej własność U. i Z. J.
Biegły w opinii jednoznacznie stwierdził, że zmiana stanu wody na gruncie nie wpływa szkodliwie na grunty sąsiedzkie, w szczególności na grunty dz. Nr [...] należące do skarżącej.
Przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ I instancji odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem biegłego oraz stron postępowania. Na rozprawie wszystkie strony postępowania miały możliwość zapoznania się z opinią biegłego oraz mogły zadawać biegłemu pytania odnośnie stanowiska zawartego w opinii.
Z uwagi na powyższy stan faktyczny Prezydent Miasta[...] decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odmówił wydania U. i Z. J. nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie położonym we W. przy ul. [...] do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, gdyż stwierdził, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, że biegły w opinii stwierdził, iż obiekt wybudowany na działce przy ul. [...] we W. spowodował zmianę kierunku przepływu wód powierzchniowych i gruntowych na działce nr [...] stanowiącej własność U. i Z. J.
Z faktu tego skarżąca wywodzi, że w czasie intensywnych deszczów powyższe zmiany na gruncie wpływają na zawilgocenie i uszkodzenie obiektu zlokalizowanego na jej nieruchomości.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji, jak również twierdzenia zawarte w uzasadnieniu tego orzeczenia.
Kolegium przytoczyło również zalecenia WSA w Bydgoszczy zawarte w wyroku Sądu z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt. II SA/Bd 260/06: " w pierwszej kolejności należałoby ustalić czy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie. Jeżeli w toku postępowania dowodowego ustalonoby, że zmiany takie zostały spowodowane, wówczas do wyjaśnienia pozostaje kwestia czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Dopiero bowiem w przypadku stwierdzenia, że spowodowanie zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, możliwe jest nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom i wydanie w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawo wodne (...) stosownej decyzji".
Organ odwoławczy podkreślił również stanowisko biegłego zawarte w opinii, że naruszenie stosunków wodnych na gruncie pozostaje bez pływu na nieruchomość skarżącej.
Kolegium oceniając stan faktyczny i prawny w sprawie utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji .
W skardze do Sądu skarżąca działając przez pełnomocnika zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 kpa polegające na nie uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Prezydenta Miasta [...] i nie przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, chociaż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego postępowania wyjaśniającego co do ustalenia szkód na gruncie skarżącej.
Z uwagi na powyższe skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżąca w uzasadnieniu skargi wywodzi, że uszkodzenia jej budynku spowodowane są zmianą stosunków wodnych na gruncie sąsiada. Okoliczność tą potwierdził w opinii biegły. Nie zgadza się ona natomiast z opinią biegłego w zakresie, że powyższe zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim nie wpływają szkodliwie na grunty skarżącej.
Skarżącą wnosiła do organu z powodu uszkodzenia jej obiektów budowlanych o powołanie biegłego w tym zakresie. Biegły nie został powołany, a w jej ocenie należałoby wyjaśnić w drodze opinii biegłego (nawet z dziedziny budownictwa), co jest przyczyną szkody w postaci licznych pęknięć na ścianach jej budynku mieszkalnego.
W ocenie skarżącej Kolegium rozpatrując odwołanie powinno uchylić decyzję organu I instancji ze względu na potrzebę wyjaśnienia w drodze opinii biegłego czy przyczyną pęknięć na jej budynku i tarasie jest osiadanie budynku na skutek rozmiękczenia gruntu przez wodę.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zaskarżone decyzje zostały podjęte na podstawie opinii uprawnionego biegłego, co czyni zarzuty co do jej rzetelności za nieuzasadnione.
O oddalenie skargi wniósł również uczestnik postępowania w udzielonej odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Stosownie do ust. 2 cytowanego wyżej przepisu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany wody szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3).
W świetle powyższego, właściciel nie może poprzez m.in. odprowadzanie wód na grunty sąsiednie powodować szkód na tych gruntach. Orzekanie w sprawach spornych następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne).
Przepis art. 29 ust. 3 prawa wodnego daje właściwym organom administracji publicznej możliwość nakazania w drodze decyzji właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku wykazania, iż w wyniku działań dokonanych przez właściciela gruntu doszło do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Kwestię, czy naruszenie stanu wód było istotne, czy też nie należy rozpoznawać jedynie w odniesieniu do skutków, jakie w konsekwencji zaistniały, czyli szkody powstałej na gruncie sąsiednim.
W niniejszej sprawie miała miejsce zmiana stanu wód na gruncie należącym do U. i Z. J., co potwierdza bez wątpienia opinia biegłego.
Opinia biegłego zawiera ocenę, iż powyższa zmiana stanu wody na gruncie nie powoduje szkody na gruncie sąsiednim. Biegły podkreślił w szczególności, że zmiana powyższa nie powoduje szkody na gruncie stanowiącym własność skarżącej.
Powołanie biegłego w sprawie podyktowane było zaleceniami Sądu, co dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2006 r., na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zalecenia Sądu zostały wykonane w pełnym zakresie, gdyż z uwagi na ocenę zmiany stanu wody na gruncie niezbędne były wiadomości specjalne. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy potrzebna była szczególna wiedza. Przedmiotem opinii biegłego były okoliczności dotyczące stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
W ocenie Sądu nie było potrzeby powołania kolejnego biegłego.
Rzeczoznawca był osobą uprawnioną, gdyż posiadał świadectwo Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. o posiadanych kwalifikacjach i uprawnieniach biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego nr 0039.
Organy orzekające w niniejszej sprawie odniosły się do wszystkich argumentów podniesionych we wniosku strony skarżącej.
Prowadząc postępowanie administracyjne organy nie uchybiły obowiązkowi wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Tym samym wydane przez nie orzeczenia nie naruszają podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 k.p.a., oraz art. 77 k.p.a., który zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło