I SAB/Wa 44/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Nowicka asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant E.D. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów i nierozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i na wyżywienie 1. zobowiązuje Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. do rozpatrzenia odwołania R. S. z dnia 14 listopada 2006 r. od decyzji Dziekana Szkoły Wyższej [...] w W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. odrzuca skargę na bezczynność Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie skarżącemu stypendium socjalnego i na wyżywienie; 3. zasądza od Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji Dziekana Szkoły Wyższej [...] w W. z dnia [...] listopada 2006 r. o skreśleniu z listy studentów i nierozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Ponadto wniósł o zobowiązanie Rektora Szkoły Wyższej [...] do: naprawienia szkody wyrządzonej skarżącemu przez uniemożliwienie mu zaliczenia II roku studiów w trybie indywidualnym, wydania decyzji w sprawie przepisania oceny z języka angielskiego. Oprócz przedstawionych wyżej wniosków skarżący zwrócił się do Sądu o wyjaśnienie czy Uczelnia ma prawo: żądać od studentów, aby korzystali z elektronicznego systemu składania podań; żądać, aby testy egzaminacyjne były wypełniane i podpisywane ołówkiem; wypłacać stypendium socjalne jedynie przez dziewięć miesięcy i opóźniać jego wypłacanie. Skarżący w dniu 21 września 2005 r. został przyjęty na studia licencjackie w Wyższej Szkole [...] w W. na kierunku Socjologia. Dnia 26 września 2006 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Następnie w dniu 31 października 2006 r. przedłożył pismo z prośbą o prolongatę opłaty czesnego do czasu przyznania stypendium socjalnego. Dziekan [...] w W. dnia [...] listopada 2006 r. skreślił R.S. z listy studentów powołując się na § 15 Regulaminu Studiów w Wyższej Szkole [...] z dnia 12 lipca 2005 r. Powodem uzasadniającym skreślenie z listy studentów były zaległości w opłacie czesnego. Wydziałowa Komisja Stypendialna decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. przyznała skarżącemu stypendium w wysokości [...] zł (z czego stypendium socjalne w kwocie [...] zł i stypendium na wyżywienie w kwocie [...] zł) jednak jak wynika z akt administracyjnych decyzja ta nie została doręczona osobie zainteresowanej. Od decyzji o skreśleniu z listy studentów odwołał się R.S. w piśmie z dnia 14 listopada 2006 r. wnosząc o cofnięcie decyzji dziekana, podnosząc iż zaległości z tytułu nieopłaconego czesnego uiści w ramach otrzymanego stypendium socjalnego. W odpowiedzi na skargę Rektor Szkoły Wyższej [...] wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. W kwestii bezczynności co do przyznania i wypłaty stypendium organ wskazał, że decyzja o przyznaniu stypendium została wydana, lecz pieniądze nie zostały R.S. wypłacone bo skreślono go z listy studentów. W kwestii bezczynności Rektora w rozpoznaniu odwołania od decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, nie uzasadniając przyczyn takiego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Skarga R.S. z dnia 19 stycznia 2007 r. została rozpoznana w zakresie obejmującym bezczynność Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji Dziekana Szkoły Wyższej [...] w W. z dnia [...] listopada 2006 r. o skreśleniu z listy studentów oraz w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Pozostałe kwestie zawarte w skardze zostały wyłączone na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. do odrębnego rozpoznania pod sygn. akt I SA/Wa 1661/07 - zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a. W pierwszej części uzasadnienia Sąd odniesie się do skargi w części dotyczącej nierozpoznania odwołania od decyzji Dziekana Szkoły Wyższej [...] w W. z dnia [...] listopada 2006 r. o skreśleniu z listy studentów. Sąd uznał, że w tej konkretnej sprawie, Rektor Szkoły Wyższej [...] w W. pozostaje w bezczynności. Wskazać należy, że stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.), a także podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia. Przepis art. 35 k.p.a. nakazuje załatwienie sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym termin załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być dłuższy niż jeden miesiąc, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Natomiast termin załatwienia sprawy odwoławczej wynosi jeden miesiąc od dnia otrzymania odwołania. Z akt administracyjnych wynika, że do Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. wpłynęło dnia 20 listopada 2006 r. odwołanie R.S. od decyzji Dziekana z dnia [...] listopada 2006 r. o skreśleniu z listy studentów. W odwołaniu skarżący przedstawił Rektorowi swoją sytuację finansową i wniósł o cofnięcie decyzji o skreśleniu z listy studentów wskazując, że niezwłocznie po otrzymaniu stypendium socjalnego kwotę, którą uzyska przeznaczy na opłatę czesnego. Zaznaczyć należy, iż przepisy k.p.a. nie stawiają odwołaniu szczególnych wymagań co do treści, wystarczy, że z niego wynika, iż strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. Skoro w niniejszej sprawie wpłynęło do Rektora odwołanie to organ winien był podjąć niezwłoczne czynności zmierzające do rozpoznania tego odwołania zgodnie z obowiązującymi go standardami wynikającymi z przepisów k.p.a. Jeżeli tak, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawanie przez organ w bezczynności. W aktach administracyjnych nie ma żadnego dokumentu wskazującego, aby Rektor rozpoznał wskazane wyżej odwołanie. Należy wskazać, iż podstawową zasadą instytucji skargi na bezczynność jest ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uznając zatem skargę na bezczynność organu za zasadną Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w terminie wskazanym w wyroku. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania postanowienia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SAB 37/00). Zatem jeżeli Rektor Szkoły Wyższej [...] w W. od listopada 2006 r. nie rozpoznał odwołania R.S. od decyzji o skreśleniu z listy studentów, to uznać należy że pozostaje w bezczynności, a zatem skargę w tej części należy uznać za zasadną. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w pkt 1 sentencji wyroku. Odnosząc się natomiast do skargi R.S. w części dotyczącej bezczynności Rektora Szkoły Wyższej [...] w W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie Sąd postanowił jak w pkt 2 orzeczenia - skargę w tej części odrzucić jako niedopuszczalną. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie spraw w terminie określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego strona może wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Przedmiotem tej części skargi jest bezczynność w sprawie nierozpoznana wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie, a więc warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego było uprzednie wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy przez ten organ do organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 175 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w myśl postanowień § 4 ust. 2 Regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Szkoły Wyższej [...] z dnia 30 września 2005 r. organem rozpoznającym wnioski o przyznanie stypendium jest Wydziałowa Komisja Stypendialna natomiast organem odwoławczym jest Odwoławcza Komisja Stypendialna. Mając więc na uwadze wyżej przywołane uregulowania - skarżący był zobowiązany do wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy przyznania stypendium do Odwoławczej Komisji Stypendialnej (jako organu wyższego stopnia w przedmiotowej sprawie). Z akt sprawy wynika, że skarżący takiego zażalenia nie wniósł. Wobec tego niniejsza skarga w tej części, jako wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, jest niedopuszczalna. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 2 sentencji.