II OZ 977/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-10

Skład orzekający: Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które dobrowolnie zrezygnowało z pobierania składek członkowskich na rzecz finansowania działalności przez poszczególnych członków, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Zażalenie nie jest uzasadnione, ponieważ stowarzyszenie, które dobrowolnie pozbawia się środków finansowych z tytułu składek członkowskich, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podstawowym źródłem finansowania stowarzyszenia zwykłego są składki członkowskie, a wewnętrzne ustalenia dotyczące sposobu finansowania nie mogą stanowić podstawy do udzielenia prawa pomocy, gdyż stanowiłoby to nadużycie przepisów.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stowarzyszenie argumentowało, że wysokość wpisu sądowego przekracza jego możliwości finansowe, a jego członkowie utrzymują się z niskich świadczeń. Sąd I instancji odmówił prawa pomocy, wskazując, że stowarzyszenie nie jest finansowane ze składek członkowskich, lecz przez poszczególnych członków, co narusza jego statut i ustawę Prawo o stowarzyszeniach.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 977/07 Postanowienie Dnia 10 października 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia WSA (del. do NSA) Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia (...) w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2007r. sygn.akt II SA/Gd 345/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił Stowarzyszeniu (...) w S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że brak jest podstaw, by uznać, że Stowarzyszenie spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy działalność Stowarzyszenia nie jest finansowana ze składek członków stowarzyszenia, lecz jest finansowana przez poszczególnych członków stowarzyszenia prowadzących daną sprawę. Sąd I instancji wskazał, że Stowarzyszenie, będąc stowarzyszeniem zwykłym powinno uzyskiwać środki na swoją działalność ze składek członkowskich, stosowanie do zapisu punku 6 Regulaminu Stowarzyszenia, a skoro świadomie zrezygnowało z pobierania składek na rzecz finansowania działalności przez poszczególnych członków, to muszą oni liczyć się z ponoszeniem kosztów działalności Stowarzyszenia, w tym i kosztów sądowych we wszczynanych przez Stowarzyszenie sprawach. Pismem z dnia 20 sierpnia 2007 r. Stowarzyszenie (...) wniosło zażalenie, w którym podniosło, iż wysokość wpisu sądowego w sprawie /100 zł/ przekracza możliwości finansowe Stowarzyszenia. W zażaleniu wskazano także, że członkami stowarzyszenia są osoby utrzymujące się z rent, emerytur i niewielkich zarobków, zaś większość kosztów jego działania ponosi prezes stowarzyszenia, utrzymujący się z emerytury wynoszącej ok. 900 zł. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie postanowienia i przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 214 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych, stosownie do generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów nie jest usprawiedliwiony w sytuacji, w której strona dobrowolnie pozbawia się środków z których mogłaby pokryć ewentualne koszty postępowania. Artykuł 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach /t.j. Dz.U. 2001 nr 79 poz. 855/ stanowi, że źródłem finansowania stowarzyszenia zwykłego są składki członkowskie. Członkowie stowarzyszenia podejmując się działalności na rzecz stowarzyszenia winni zdawać sobie sprawę iż realizacja celów statutowych będzie wymagała określonych środków pieniężnych, a podstawowym sposobem ich uzyskania, zgodnie z ustawą, są składki ponoszone przez jego członków. Wewnętrzne ustalenia co do sposobu funkcjonowania Stowarzyszenia, dotyczące również sposobu finansowania jego działalności, prowadzące do tego, że świadomie członkowie stowarzyszenia pozbawiają się środków finansowych służących wykonywaniu jego działalności, nie mogą stanowić podstawy do udzielenia takiemu stowarzyszeniu prawa pomocy. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji, iż przyznanie prawa pomocy w tej sytuacji stanowiłoby nadużycie przepisów o prawie pomocy. Podkreślić należy, że stosownie do art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do prawidłowego prowadzenia spraw. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło