I SA/Bk 413/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi Starosty Powiatu B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Burmistrz C. określił S. P. reprezentowanemu przez Starostę Powiatu B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 30226,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pomimo ustawowego obowiązku do złożenia deklaracji i uiszczenia podatku od nieruchomości, podatnik nie zapłacił podatku za okres od miesiąca VIII - XII 2005 r., dlatego wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe. W toku postępowania ustalono, iż na mocy aktu notarialnego z 28.07.2005 r. Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe A. w C. zrzekło się na rzecz S. P. Starosty B. prawa użytkowania wieczystego działek o łącznej powierzchni 510.904 m2, zabudowanych budynkami o łącznej powierzchni 16.672,34 m2. Fakt ten skutkował wygaśnięciem prawa użytkowania wieczystego, a nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa. Zatem podatnikiem w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę. Od powyższej decyzji Starosta B. wniósł odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przypisanie Staroście podmiotowości prawno-podatkowej w zakresie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Podkreślono, iż obciążyć podatkiem można wyłącznie podmiot jednoznacznie wymieniony w ustawie podatkowej, a z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wynika, że podatek od nieruchomości Skarbu Państwa musi uiszczać właściwy starosta. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w sprawie poza sporem pozostawał fakt, że przedmiotowe nieruchomości stanowią własność Skarbu Państwa i nie zostały oddane w omawianym okresie w posiadanie innym podmiotom ani też nie były użytkowane bezumownie. Zdaniem organu odwoławczego, Skarb Państwa swoje prawa właścicielskie wykonuje za pośrednictwem określonych podmiotów, którym na mocy odrębnych przepisów przyznano prawo do jego reprezentowania w określonych sprawach. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jego reprezentantem w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 tej ustawy starostowie gospodarują zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, a przepis ten wymienia jedynie przykładowo ich czynności w tym zakresie. W tej sytuacji należy uznać, że skoro obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obciąża Skarb Państwa, to jest on realizowany przez starostę jako jego reprezentanta w tym zakresie. Organ podkreślił, iż w sprawie podatnikiem jest Skarb Państwa a nie Starosta, ten ostatni jedynie reprezentuje Skarb Państwa w zakresie dotyczącym nieruchomości, w tym czynności z zakresu prawa podatkowego. Na przedmiotową decyzję Starosta B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania prowadzonego wobec Starosty B. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 217 Konstytucji RP, art.7 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przypisanie Staroście Powiatu B. podmiotowości podatkowej w zakresie podatku od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa z tej przyczyny, że na gruncie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami właściwy starosta reprezentuje Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami państwowymi. W ocenie Starosty z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wynika, że podatek od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa ma uiszczać właściwy starosta. W ocenie Starosty powyższe kompetencje należy przypisywać Ministrowi Skarbu Państwa z uwagi na treść art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania podatkowego. Jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie bezsporne było, iż przedmiotowe nieruchomości stanowią własność Skarbu Państwa. Zasadniczy spór pomiędzy stronami postępowania sprowadzał się do ustalenia na jakim podmiocie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w odniesieniu do wskazanych nieruchomości, jak również przyjęcia, kto reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach prawno-podatkowych. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zwaną dalej ustawą, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi gruntów. W przypadku zaś nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego obowiązek podatkowy przechodzi na posiadacza tych nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego lub też jest bez tytułu prawnego. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest więc, z reguły właściciel lub samoistny posiadacz nieruchomości, z wyjątkiem nieruchomości państwowych lub komunalnych, gdzie podatnikiem jest każdy, kto faktycznie włada nieruchomością. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa w analizowanym okresie nie były oddane w posiadanie innym podmiotom, zarówno na podstawie umowy bądź też bezumownie. Skoro Skarb Państwa, stosownie do treści art. 33 kodeksu cywilnego jest osobą prawną należało uznać, iż organy obu instancji słusznie przyjęły, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od analizowanych nieruchomości ciąży na Skarbie Państwa. Żaden przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie reguluje zasad przedstawicielstwa Skarbu Państwa jako osoby prawnej w sytuacji, w której jest on podatnikiem. Przyjąć zatem należy, iż to przepisy szczególne regulują sposób reprezentacji Skarbu Państwa w stosunkach prawno-podatkowych. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż Skarb Państwa swoje prawa właścicielskie wykonuje za pośrednictwem określonych podmiotów, którym na mocy odrębnych przepisów przyznano prawo do jego reprezentowania. Takim przepisem, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, jest m.in. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z jego brzmieniem, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z w/w ustawy oraz odrębnych ustaw. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA 1060/99 (opubl. w LEX 75554) w przepisie art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało ustanowione przedstawicielstwo ustawowe Skarbu Państwa, co oznacza, że wszystkie czynności związane z zakresem gospodarowania nieruchomościami, obejmujące czynności faktyczne, jak i prawne związane z dokonywaniem obrotu i obciążeń, wchodzą w zakres umocowania ustawowego. Z przepisu tego wynika, że Starosta jest reprezentantem Skarbu Państwa, gdyż za Skarb Państwa wyraża wolę przedstawiciel, w tym wypadku Starosta powołany do tego na podstawie przepisu ustawy. Skoro obowiązek podatkowy ciążący na Skarbie Państwa dotyczy nieruchomości stanowiących jego własność przyjąć należy, iż w stosunkach prawno-podatkowych dotyczących tych nieruchomości reprezentantem Skarbu Państwa jest właściwy miejscowo starosta. W świetle powyższych ustaleń za bezpodstawne należało uznać wszystkie zarzuty skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z treści zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie wynika, iż obowiązek podatkowy został nałożony na Starostę B. Organy obu instancji wyraźnie stwierdziły, iż podatnikiem podatku od nieruchomości w przedmiotowej sprawie jest Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości a nie Starosta. W żadnym fragmencie zaskarżonej decyzji organ podatkowy, wbrew twierdzeniom skargi, nie przypisał Staroście podmiotowości podatkowej w zakresie podatku od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Decyzje organów obu instancji zostały doręczone Staroście jako reprezentantowi Skarbu Państwa a nie jako podatnikowi. W związku z powyższym za bezpodstawne należało uznać zarzuty skargi naruszenia art. 217 Konstytucji RP, art. 7 ust. 2 ustawy Ordynacja podatkowa jak i art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, iż błędne jest również stanowisko strony skarżącej jakby w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 493 ze zm.). Przede wszystkim należy podkreślić, iż przepis art. 3 ust. 1 i 2 w/w ustawy reguluje uprawnienia ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w odniesieniu do składników mienia państwowego państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa i tylko w zakresie nie uregulowanym w odrębnych przepisach. Nie budzi wątpliwości, iż Starosta nie jest państwową osobą prawną. Zatem obowiązki związane ze składaniem deklaracji na podatek od nieruchomości jak i reprezentowaniem Skarbu Państwa w stosunkach prawno-podatkowych dotyczących nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa nie powinien wykonywać Minister Skarbu Państwa, lecz właściwy miejscowo starosta. Na aprobatę nie zasługuje również, zgłoszony na rozprawie, zarzut strony skarżącej dotyczący błędnego określenia przedmiotu opodatkowania. Przedłożone na rozprawie dokumenty, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej nie mogą świadczyć, iż analizowane nieruchomości gruntowe powinny być opodatkowania podatkiem leśnym a nie podatkiem od nieruchomości. Podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a z tych jednoznacznie wynika, iż analizowane działki powinny być opodatkowane podatkiem do nieruchomości. Z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach administracyjnych wynika, iż przedmiotowe działki zostały sklasyfikowane jako tereny przemysłowe (Ba) lub jako drogi (dr), a zatem winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym. Konkludując wskazać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosowało przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak również nie naruszyło zarzucanych w skardze przepisów Konstytucji RP i Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.