I OZ 858/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-21

Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, może wezwać stronę do uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez złożenie aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym?
Ratio decidendi
Tak, sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, może wezwać stronę do uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym do złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym, jeżeli dane zawarte we wniosku złożonym ponad 3 lata temu okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Niewykonanie takiego wezwania uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
K. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży odmawiające zwolnienia z opłat za wymianę prawa jazdy. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wydał postanowienie w tej sprawie, a następnie K. M. złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpoznając sprzeciw, wezwał K. M. do złożenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym z uwagi na znaczny upływ czasu od złożenia pierwotnego wniosku. K. M. nie odpowiedział na wezwanie, co skutkowało oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. K. M. złożył zażalenie na to postanowienie, kwestionując możliwość żądania uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd pierwszej instancji po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 715/05 o oddaleniu wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy zwolnienia z opłat za wymianę prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 20 października 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 715/05, po rozpoznaniu sprzeciwu K. M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2005 r., oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy zwolnienia z opłat za wymianę prawa jazdy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że znaczny upływ czasu od wniesienia sprzeciwu do jego rozpoznawania (około 3 lat) spowodował konieczność zwrócenia się do skarżącego, w oparciu o art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do złożenia szczegółowego oświadczenia wskazującego na jego aktualną sytuację majątkową, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi na wskazane pismo, wobec czego wniosek jako nieudowodniony, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy podlegał oddaleniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. M. wnosząc o jego uchylenie jako niedopuszczalne i niezgodne z prawem. Jak podniósł skarżący, Sąd I instancji wydając postanowienie wobec sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego, nie może żądać uzupełnienia postępowania dowodowego. Wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w postępowaniu przed referendarzem sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zaznaczyć należy, że sprzeciw jest specyficznym rodzajem środka prawnego, który powoduje przejęcie kompetencji do rozpoznania i rozpatrzenia incydentalnej kwestii przyznania prawa pomocy przez sąd, nie zaś badanie prawidłowości zakwestionowanego postanowienia lub zarządzenia wydanego przez referendarza. Sprawa rozpoznawana jest przez sąd ponownie od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 P.p.s.a. Przed wydaniem postanowienia sąd może jednak uzupełnić materiał dowodowy korzystając z art. 255 P.p.s.a., jeżeli dane zawarte w oświadczeniu złożonym we wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 P.p.s.a.) lub zebrane z inicjatywy referendarza dodatkowe oświadczenia i dowody okażą się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Zwrócenie się więc w rozpoznawanej sprawie przez Sąd I instancji do skarżącego o zaktualizowanie danych wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym ponad 3 lata temu, należy uznać za usprawiedliwione i w pełni zasadne. Skoro więc skarżący nie przesłał wskazanych przez Sąd dokumentów, uniemożliwiając tym samym ocenę jego możliwości płatniczych, przy czym był prawidłowo pouczony o skutkach niedopełnienia tej czynności, to postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o oddaleniu tego wniosku należy uznać za odpowiadające prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło