I SA/Go 639/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-10-11
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, naruszył przepisy postępowania poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutów strony skarżącej dotyczących braku udowodnienia korzyści majątkowej i świadomego działania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ celny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Organ nie odniósł się do kluczowych zarzutów strony skarżącej dotyczących braku udowodnienia korzyści majątkowej i świadomego działania, a także nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności dokumentom urzędowym i opiniom specjalistów, co naruszało obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji celnych dotyczących klasyfikacji preparatów doustnych i nałożenia obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Organy celne uznały zgłoszenia celne za nieprawidłowe, klasyfikując preparaty do innego kodu PCN i ustalając wyższą stawkę celną oraz odsetki wyrównawcze. Skarżąca twierdziła, że działała w dobrej wierze, opierając się na dokumentach urzędowych i opiniach specjalistów, a także że nie uzyskała korzyści finansowej z powodu nałożonej marży urzędowej. Organy celne odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając niedobór cła za korzyść finansową i nie uznając argumentów strony.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 marca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 sierpnia 2006 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Specjalista Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...]. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Go 639/07
U Z A S A D N I E N I E
Skarżąca [...] Spółka Akcyjna wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] marca 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] sierpnia 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2002 r.
Rozstrzygnięcie organu celnego zapadło na podstawie stanu faktycznego ustalonego w sprawie w następujący sposób.
W dniach 31 maja 2000r. - 17 czerwca 2001 r. działająca z upoważnienia strony skarżącej Agencja Celna [...] dokonała zgłoszeń celnych preparatów doustnych a nazwach handlowych "Nutramigen Powder" i "Prosobee 2 Powder", według różnych Jednolitych Dokumentów Administracyjnych SAD, klasyfikując je jako leki do sprzedaży detalicznej, do kodu PCN 3004 90 99 0 ze stawką celną obniżoną 0%.
Przeprowadzona przez funkcjonariuszy celnych weryfikacja zgłoszeń celnych ujawniła nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego przez Skarżącą kodu PCN.
W związku z tym, po uprzednim wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania, organ celny I instancji decyzjami nr [...] z [...] listopada 2001 r. , nr [...] z 20 listopada 2001 r. , nr [...] z [...] listopada 2001 r. i nr [...] z [...] listopada 2001 r. , uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i dokonał klasyfikacji spornych preparatów do kodu PCN 2106 90 98 0 oraz ustalił kwoty długu celnego z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 25% minimum 0,22 EUR/kg.
Skarżąca wniosła odwołania od powyższych decyzji. Dyrektor Izby Celnej kolejnymi decyzjami z 4, 13 i 15 czerwca 2002 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Pismem z dnia 26 czerwca 2002 r. Skarżąca zwróciła się do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji na podstawie art.247 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm. ) w związku z art. 262- § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm. ), z uwagi na nałożenie na Skarżącą obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych.
Dyrektor Izby Celnej na podstawie art.266 Kodeksu celnego, postanowieniem z 29 sierpnia 2002 r. połączył toczące się przed nim sprawy w celu ich łącznego rozpoznania.
Decyzją z 3 października 2002 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji.
Skarżąca wnioskiem z 17 października 2002 r. zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji ostatecznych w zakresie obowiązku nałożeniu odsetek wyrównawczych.
Organ II instancji decyzją z 9 grudnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z 3 października 2002 r.
Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd podkreślił, że Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy postępowania w szczególności art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 262 Kodeksu celnego , poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne obu zaskarżonych decyzji.
Sąd uznał, że organ nie odniósł się praktycznie w uzasadnieniach decyzji do konkretnych zarzutów Skarżącej. Według strony skarżącej rażące naruszenie prawa polegać miało na tym, że organ celny nałożył obowiązek uiszczenia odsetek wyrównawczych bez należytego udowodnienia uzyskanej przez Skarżącą korzyści majątkowej w postaci realnego, konkretnego przysporzenia finansowego oraz bez wykazania jej świadomego działania w celu wprowadzenia w błąd organów podczas klasyfikowania towarów w zgłoszeniach celnych. W ocenie Skarżącej wykazała ona w toku postępowania w wystarczający sposób, iż jej działanie w zakresie klasyfikacji taryfowej sprowadzanych preparatów spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania, czy świadomego działania. Posługiwała się ona bowiem dokumentami, których wiarygodność nie została podważona przez organy celne. Przedłożone dokumenty urzędowe oraz opinie specjalistów mogły uzasadniać zakwalifikowanie w dobrej wierze importowanych preparatów do kodu PCN 3004 90 99 0. Sąd podkreślił, że organ celny II instancji przytoczył jedynie w uzasadnieniu treść przepisów regulujących nakładanie obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, stwierdzając kategorycznie, że z powodu nieprawidłowego podania danych w zgłoszeniu celnym określono dług celny w niższej wysokości, w związku z czym Skarżąca zapłaciła mniejsze cło i mogła z pewnością wprowadzić te pieniądze do obrotu. Nie wskazano przy tym, dlaczego w ocenie organu zapłata mniejszego cła musiała oznaczać automatycznie uzyskanie konkretnej korzyści majątkowej, nie odniesiono się również w ogóle do argumentów Skarżącej dotyczących marży urzędowej obowiązującej przy cenach leków. Tymczasem obowiązkiem organu było ustosunkowanie się do tej kwestii, tym bardziej , jeżeli nie podzielał stanowiska Skarżącej w tym zakresie. Poza tym zaledwie jednym zdaniem stwierdzono, że strona skarżąca nie udowodniła, iż dokonana przez nią błędna klasyfikacja celna nie była skutkiem jej zaniedbania, czy też świadomego działania.
Organ celny nie odniósł się, do mocno akcentowanej przez Skarżącą, kwestii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy ( wpisów do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, czy opinii specjalistycznych jednostek badawczo-naukowych ), które mogły jej zdaniem stanowić podstawę do przyjęcia, iż importowane preparaty są lekami.
Odnosząc się do kwestii należytej staranności Skarżącej, organ celny uznał jedynie, że jej obowiązkiem było zwrócenie się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o wydanie w formie decyzji wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji taryfowej importowanych preparatów.
Sąd podkreślił również, że organ nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego odmówił wiarygodności licznym dokumentom, przedłożonym przez Skarżącą, przez co naruszono, wynikający z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej , nakaz wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego.
Należało również ustosunkować się szczegółowo do wszystkich zarzutów w zakresie dotyczącym odsetek wyrównawczych w celu ustalenia, czy organy celne miały rzeczywiście uzasadnione podstawy do nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, czy też dokonały tego z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu należałoby rozważyć ponownie, czy strona skarżąca, traktując importowane towary jako leki klasyfikowane do właściwego kodu PCN, mogłaby zostać uznana za podmiot działający w dobrej wierze, który dochował należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych. Spółka przedstawiła bowiem dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w postaci świadectw rejestracji przedmiotowych preparatów. Zgodnie ze wskazanym przepisem dokument urzędowy sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ władzy publicznej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, organ celny nie mógł go dowolnie odrzucić, gdyż nie obalił wynikającego z tego dokumentu domniemania prawdziwości i domniemania zgodności z prawem. Organy celne nie przeprowadziły bowiem przewidzianego w art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przeciwdowodu, dającego w świetle przepisów prawa celnego, podstawę do nie uznania faktu zaliczenia spornych preparatów do środków farmaceutycznych. Za taki kontrdowód nie może zostać uznane przytoczenie w uzasadnieniu decyzji Wyjaśnień do Taryfy celnej, co do tego, że nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne itp." są klasyfikowane w Taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004 . Stwierdzenie takie wymagałoby wskazania, w jakich konkretnych przypadkach zarejestrowany środek farmaceutyczny nie może być klasyfikowany do leków w rozumieniu Taryfy celnej, przy jednoczesnym wskazaniu, że taki przypadek zaistniał w danej sprawie. Kontrdowodem nie mogą być również, w ocenie Sądu, własne rozważania organów celnych, co do składu i przeznaczenia preparatów ( mających wskazywać, że jest to środek spożywczy ), gdyż te same okoliczności stanowiły podstawę do zaliczenia ich do leków w świetle przedmiotowych świadectw rejestracji oraz przedłożonych przez Skarżącą opinii specjalistów z dziedziny farmakologii. Opinie te nie zostały podważone skutecznie przez organy celne, które jedynie odmówiły stronie powołania biegłego, uznając bezpodstawnie, że zasadnicza dla sprawy klasyfikacji taryfowej okoliczność została już wystarczająco wyjaśniona innymi dowodami.
Dyrektor Izby Celnej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 19 sierpnia 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej z 4, 13 i 14 czerwca 2002 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ celny podkreślił, że obowiązek pobrania odsetek wyrównawczych wynika z Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, gdy przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego powoduje uzyskanie korzyści finansowej, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. Stosownie do § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. nr 143, poz. 958 ze zm. ), organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym z wyjątkiem, gdy:
- dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania,
- kwota odsetek wyrównawczych, naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym zgłoszeniem, nie przekracza równowartości 20 ECU.
W ocenie organu celnego Kodeks celny nakazuje pobieranie odsetek wyrównawczych w sytuacji, gdy przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej. Przez korzyść finansową organ rozumie pożytek lub zysk. Odsetki wyrównawcze są świadczeniem ubocznym w postaci określonej kwoty pieniężnej, stanowiąc zazwyczaj wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału. Są więc opłatą związaną z powstałym długiem celnym i wynikającą z niego kwotą, w związku z udzieleniem swoistego kredytu w zapłacie daniny publicznej.
W ocenie organu celnego w sprawie jest bezsporne, że Skarżąca podała w zgłoszeniach celnych nieprawidłowe dane dotyczące pola 33 i 47. Niedobór cła był zatem korzyścią finansową, którą Skarżąca dysponowała od dnia powstania długu celnego do dnia określenia przez organ celny kwoty długu celnego w prawidłowej wysokości.
Składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Skarżąca podniosła, że nie można przypisać jej zaniedbania lub świadomego działania w określaniu kodu importowanych preparatów, ponieważ dostatecznie udowodniła, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych w zgłoszeniach celnych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania. Skarżąca zadeklarowała kod PCN na podstawie:
- wpisania preparatów dietetycznych do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych Ministra Zdrowia, jako środków farmaceutycznych w rozumieniu ustawy z 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej ( Dz. U. nr 105, poz. 452 ze zm. ) ;
- opinii instytutów naukowych ;
- umieszczenia towarów w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z
9 grudnia 1998 r. a następnie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 23 maja 2001 r. na listach leków wydawanych chorym nieodpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością.
Organ celny odnosząc się do powyższych wyjaśnień wskazał, że działania Skarżącej były warunkiem dopuszczenia preparatów do obrotu. Obowiązek taki wynika z ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne ( Dz. U. nr 53, poz. 533 ze zm. ).
W ocenie organu wpis preparatów do rejestru leków nie przesądza o ich klasyfikacji celnej w rozumieniu art. 13 § 5 Kodeksu celnego, ponieważ do zadań dyrektora urzędu celnego należy dokonywanie wymiaru i poboru należności celnych, po uprzednim ustaleniu klasyfikacji taryfowej i stawki celnej ( art. 283 pkt 1 Kodeksu celnego). Tym samym spełnienie wymogów i uzyskanie na te produkty świadectwa rejestracji i wpisanie ich do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych nie jest równoznaczne z uznaniem ich jako leki, w rozumieniu przepisów celnych, gdyż klasyfikacja celna i rejestracja środków farmaceutycznych opiera się na zupełnie innych, niezależnych od siebie przesłankach.
Organ celny podkreślił nadto, że każdy importer mający wątpliwości, co do taryfikacji, mógł wystąpić na podstawie art. 5 Kodeksu celnego do właściwego organu o wydanie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji towarów.
Organ celny nie dał wiary twierdzeniom Skarżącej, że nie odniosła ona korzyści finansowych. W ocenie organu różnica między zadeklarowaną stawką obniżoną w wysokości 0% a stawka celną konwencyjną w wysokości 25% minimum 0,22 EUR/kg, stanowi kwotę, którą skarżąca mogła wprowadzić do obrotu, co jest zdaniem organu, równoznaczne z uzyskaniem korzyści finansowych.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie:
- art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwaną dalej P.p.s.a., poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez uwzględnienia oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA;
- art. 222 § 4 Kodeksu celnego poprzez niewskazanie, że Skarżąca uzyskała korzyść finansową w wyniku przesunięcia długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu;
- § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U nr 143, poz. 958) , poprzez nie uwzględnienie zebranych dowodów poświadczających, iż podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych w zgłoszeniach celnych przez Skarżącą, spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania;
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
-art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów celnych;
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne;
- art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że świadectwo rejestracji leku jako dokument urzędowy nie poświadcza braku zawinienia Skarżącej podczas klasyfikowania importowanych preparatów jako leki;
- art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie i nie przedstawienie kontrdowodu na okoliczność uznania importowanych towarów za środki wpisane do rejestru środków farmaceutycznych.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podkreśliła, że organ celny naruszył art. 153 P.p.s.a. ponieważ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z 25 listopada 2005 r. Organ celny nie dlaczego uważa, że zapłata mniejszego cła oznacza automatycznie uzyskanie korzyści majątkowej. Skarżąca wskazuje, że przedstawiła dowody, z których wynika, iż nie mogła uzyskać żadnej korzyści finansowej, a wręcz przeciwnie, wysokość stawki celnej spowodowała znaczne straty finansowe. Ponieważ na sporne leki obowiązuje marża urzędowa w wysokości 11% wartości celnej w rozumieniu Kodeksu celnego, powiększonej o należne cło i należny podatek od towarów i usług, to tym samym zadeklarowanie przez Skarżącą niższej stawki celnej, od tej jaką określiły następnie organy celne, spowodowało, iż Skarżąca musiała uzyskać niższy zysk ze sprzedaży tych preparatów. Tym samym Skarżąca nie odniosła korzyści finansowej. Organ celny nie ustosunkował się do przedstawionych przez Skarżącą okoliczności przemawiających za tym, że nie zawiniła ona przy deklarowaniu kodu PCN i stawki celnej, ponieważ dokonywała tego na podstawie dokumentów urzędowych i i specjalistycznych opinii.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z 30 marca 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując w całości argumentację i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając mu rażące naruszenie:
- art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania;
- art. 121, 122,187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 222 § 4 Kodeksu celnego;
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego;
- art. 194 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej;
- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała na argumentację podniesioną we wcześniejszych etapach postępowania oraz w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Podkreślić na wstępie należy, że zgodnie z art.153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę organ celny był zobowiązany do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3I SA/Po 141/03. Również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany zawartą we wskazanym orzeczeniu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych w zakresie nałożenia na Skarżącą obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Wskazany przepis Ordynacji podatkowej nakazuje, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, natomiast uzasadnienie prawne winno obejmować wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie odgrywa bardzo ważną rolę procesową, warunkuje bowiem prawo strony do obrony i odwołania. Strona powinna mieć wyjaśnione w uzasadnieniu w sposób jasny i wyczerpujący, stanowisko organu, tak aby mogła odnieść się do niego w odwołaniu. Pominięcie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza podstawę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do szeregu podniesionych przez Skarżącą zarzutów a do części zarzutów odniósł się bardzo lakonicznie, nie wyjaśniając szerzej motywów swojego stanowiska.
Skarżąca uważa, że rażące naruszenie prawa, będące podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, polega na tym, iż nałożenie na nią obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, nastąpiło bez udowodnienia uzyskania przez Skarżącą korzyści majątkowej w postaci realnego, konkretnego przysporzenia finansowego oraz bez wykazania jej świadomego działania w celu wprowadzenia w błąd organów celnych. W ocenie Skarżącej wykazała ona w przekonywujący i właściwie udokumentowany sposób, że jej działanie spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania, czy świadomego działania, ponieważ posługiwała się ona dokumentami , których wiarygodność nie została podważona przez organ celny.
Dokumenty te - dokumenty urzędowe i opinie specjalistów uzasadniały klasyfikowanie spornych preparatów do kodu PCN 3004 90 99 0.
Organ celny w uzasadnieniu decyzji ograniczył się praktycznie jedynie do przytoczenia przepisów regulujących naliczenie odsetek wyrównawczych, przyjmując automatycznie, że zaplata niższego cła powoduje uzyskanie przez Skarżącą korzyści majątkowej. Stanowisko to nie zostało jednak przez organ szerzej wyjaśnione. Organ nie odniósł się również do twierdzeń Skarżącej, która wskazała, że w wyniku zadeklarowania niższej wartości celnej uzyskała niższy przychód ze sprzedaży spornych preparatów.
Organ celny nie odniósł się również od podnoszonej przez Skarżącą kwestii braku jej zawinienia w zadeklarowaniu właściwego kodu PCN, z uwagi na to ,że opierała się ona na dokumentach urzędowych i specjalistycznych opiniach.
Podkreślić należy, że na tą okoliczność zwrócił uwagę Sad w wyroku z 25 listopada 2005 r., podkreślając, że organ celny nie odniósł się, do mocno akcentowanej przez Skarżącą, kwestii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy ( wpisów do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, czy opinii specjalistycznych jednostek badawczo-naukowych ), które mogły jej zdaniem stanowić podstawę do przyjęcia, iż importowane preparaty są lekami.
Odnosząc się do kwestii należytej staranności Skarżącej, organ celny uznał jedynie, że jej obowiązkiem było zwrócenie się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o wydanie w formie decyzji wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji taryfowej importowanych preparatów.
Sąd podkreślił również, że organ nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego odmówił wiarygodności licznym dokumentom, przedłożonym przez Skarżącą, przez co naruszono, wynikający z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej , nakaz wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego.
Należało również ustosunkować się szczegółowo do wszystkich zarzutów w zakresie dotyczącym odsetek wyrównawczych w celu ustalenia, czy organy celne miały rzeczywiście uzasadnione podstawy do nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, czy też dokonały tego z rażącym naruszeniem prawa. Stanowisko to pozostaje również aktualne na gruncie niniejszej sprawy.
Nadto Sąd w przytoczonym orzeczeniu wskazał, że należałoby rozważyć ponownie, czy strona skarżąca, traktując importowane towary jako leki klasyfikowane do właściwego kodu PCN, mogłaby zostać uznana za podmiot działający w dobrej wierze, który dochował należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych. Spółka przedstawiła bowiem dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w postaci świadectw rejestracji przedmiotowych preparatów. Zgodnie ze wskazanym przepisem dokument urzędowy sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ władzy publicznej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, organ celny nie mógł go dowolnie odrzucić, gdyż nie obalił wynikającego z tego dokumentu domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą. Organy celne nie przeprowadziły bowiem przewidzianego w art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przeciwdowodu, dającego w świetle przepisów prawa celnego, podstawę do nie uznania faktu zaliczenia spornych preparatów do środków farmaceutycznych. Za taki kontrdowód nie możne zostać uznane przytoczenie w uzasadnieniu decyzji Wyjaśnień do Taryfy celnej, co do tego, że nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne itp." są klasyfikowane w Taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004 . Stwierdzenie takie wymagałoby wskazania, w jakich konkretnych przypadkach zarejestrowany środek farmaceutyczny nie może być klasyfikowany do leków w rozumieniu Taryfy celnej, przy jednoczesnym wskazaniu, że taki przypadek zaistniał w danej sprawie. Kontrdowodem nie mogą być również, w ocenie Sądu, własne rozważania organów celnych, co do składu i przeznaczenia preparatów ( mających wskazywać, że jest to środek spożywczy ), gdyż te same okoliczności stanowiły podstawę do zaliczenia ich do leków w świetle przedmiotowych świadectw rejestracji oraz przedłożonych przez Skarżącą opinii specjalistów z dziedziny farmakologii. Opinie te nie zostały podważone skutecznie przez organy celne, które jedynie odmówiły stronie powołania biegłego, uznając bezpodstawnie, że zasadnicza dla sprawy klasyfikacji taryfowej okoliczność została już wystarczająco wyjaśniona innymi dowodami.
Również do tej kwestii organ celny nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji.
Uzasadnienie decyzji nie zawiera również rozważań na temat, czy strona skarżąca traktująca importowane towary jako leki klasyfikowane do kodu PCN 3004 90 99 0 , mogła zostać uznana za podmiot działający w dobrej wierze, który dochował należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych. Do dokonania takiej oceny zobowiązany był organ w oparciu o wskazania Sądu zawarte w wyroku z 25 listopada 2005 r. Również negatywne stanowisko organu w tym względzie winno zostać szczegółowo uzasadnione, czego organ jednak nie uczynił.
Aktualne pozostają również wskazania Sad zawarte w przytoczonym wyroku, że po szczegółowym ustaleniu - przy uwzględnieniu powyższych okoliczności - czy istniały podstawy do przypisania Skarżącej przymiotu firmy działającej w dobrej wierze przy dokonywaniu deklaracji celnych i ewentualnym stwierdzeniu, że Skarżąca klasyfikowała sporny towar z dochowaniem należytej staranności. Organ celny powinien wnikliwie rozważyć, czy nie należałoby w takim wypadku zakwalifikować nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, jako rażącego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych w zakresie odsetek wyrównawczych.
Z tych względów, wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 P.p.s.a. oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł o tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a na podstawie art. 200 P.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania.
/-/ J. Niedzielski /-/ K. Skowrońska- Pastuszko /-/ J. Wierchowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło