I FZ 615/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L., M. L. i Z. L. – wspólników Spółki cywilnej D. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 573/07, oddalające wniosek J. L., M. L. i Z. L. – wspólników Spółki cywilnej D. w D. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 13 czerwca 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2002 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 573/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku J. L., M. L. i Z. L. – wspólników Spółki cywilnej D. w D. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 13 czerwca 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2002 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej u.p.p.s.a. Nadto podniósł, że nie jest przekonywujące twierdzenie skarżących, że wykonanie zaskarżonej decyzji (i innych) może nastąpić tylko przez sprzedaż kutra. Bowiem w aktualnym stanie sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że wierzyciel – wbrew zasadzie stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego – wystąpi o wykonanie zaskarżonej decyzji (i innych) poprzez sprzedaż kutra. Sąd wskazał, że D. prowadzi bieżącą działalność gospodarczą w zakresie połowu i sprzedaży ryb morskich, zatem niewątpliwie musi osiągać bieżące przychody, które mogą być przedmiotem zajęcia bez konieczności sprzedaży kutra. Również zajęcia kutra i oddanie go pod dozór spółki nie pozbawi jej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. Autor zażalenia wskazał, że Sąd nie wziął pod uwagę stanowiska Dyrektora Izby Celnej, który poinformował stronę, że w przypadku nie zapłacenia zobowiązań określonych w zaskarżonych decyzjach organ przystąpi do sprzedaży kutra w trybie egzekucyjnym, a nie do jego zajęcia jak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny. Strona dodała, że wbrew stanowiska Sądu, nie jest w stanie spłacać określonych zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego z bieżących przychodów z działalności gospodarczej. Z uwagi na zakaz połowu dorsza do końca tego roku, spółka tylko w ograniczonym zakresie prowadzi połowy innych ryb. Tym samym, w ocenie strony, do czasu odwieszenia zakazu połowu dorsza, o zysku nie ma mowy. Według autora zażalenia wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż sprzedaż kutra spowoduje utratę przydziału kwot połowowych. Ponadto, gdyby skargi okazały się uzasadnione nie będą mieli możliwości powrotu do działalności w zakresie połowu ryb morskich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi sąd, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w wymienionym przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie prawa, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. np.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r. FZ 474/04 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. FZ 267/04). W przedmiotowej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu Instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostało uzasadnione z punktu widzenia wyżej wskazanych przesłanek. Wykonanie decyzji będącej przedmiotem niniejszej sprawy może wyrządzić znaczną szkodę bądź spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący uprawdopodobnili bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do likwidacji firmy a tym samym pozbawiłoby środków utrzymania nie tylko ich, ale również pozostających na ich utrzymaniu rodzin. Za słuszne należy uznać, że ewentualna sprzedaż głównego przedmiotu działalności gospodarczej jakim jest kuter rybacki może doprowadzić do nieodwracalnych skutków. Zaś za stanowiskiem, że egzekucja mogłaby by nastąpić poprzez sprzedaż kutra przemawia – jak podnosił również autor zażalenia - pismo Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 16 listopada 2007 r., w którym organ ten stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie zastosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne oraz biorąc pod uwagę fakt, że J. L., M. L. i Z. L. – wspólników Spółki cywilnej D. w D. nie posiada żadnego innego majątku oprócz kutra rybackiego jednym skutecznym środkiem egzekucyjnym, który można zastosować w przedmiotowej sprawie jest wszczęcie egzekucji z nieruchomości oraz sprzedaż kutra. Wobec powyższych faktów, Naczelny Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu, tj. art. 197 § 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.