IV SA/Wa 862/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-11
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Łukasz Krzycki, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi krajowej może zostać wydana, gdy inwestycja jest częścią większego planowanego przedsięwzięcia, a jej realizacja może negatywnie oddziaływać na obszary chronione?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska nie narusza prawa. Organy administracji prawidłowo oceniły, że przebudowa odcinka drogi krajowej stanowi odrębne przedsięwzięcie, a kwestie szerszego planowania strategicznego nie są przedmiotem postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd uznał, że ochrona zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwo publiczne, związane z zabezpieczeniem ujęcia wody pitnej, uzasadniają realizację przedsięwzięcia, nawet jeśli dotyka ono obszarów chronionych, a opinia Komisji Europejskiej nie była wymagana, gdyż obszar Natura 2000 nie był formalnie wyznaczony w dacie wydania decyzji.Stan faktyczny
Skarżący (organizacje ekologiczne) wnieśli skargi na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Wojewody P. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na przebudowę odcinka drogi krajowej. Zarzucili naruszenie przepisów prawa ochrony środowiska i przyrody, dyrektyw unijnych dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz ochrony siedlisk, a także błędne zakwalifikowanie przedsięwzięcia jako odrębnego od planowanej drogi ekspresowej. Podnosili, że ocena oddziaływania na środowisko była niewystarczająca, nie uwzględniono wariantu poza obszarem Natura 2000, a także nie zapewniono odpowiednich działań minimalizujących i kompensujących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skarg O. z siedzibą w G, W. z siedzibą w W i Z. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargi -
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) listopada 2006 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia (...) września 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi krajowej nr (...) na odcinku B. – S. –K. od km 648 +117,00 do km 654+548,00 wraz z przebudową i budową niezbędnej infrastruktury technicznej. Przedmiotowe przedsięwzięcie obejmuje przebudowę odcinka o długości ok. 6,5 km istniejącej drogi krajowej nr (...), korektę jej przebiegu i zmianę parametrów technicznych oraz budowę węzła drogowego tzw. węzła S.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została na wniosek inwestora - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Postępowanie w sprawie prowadzone jest z uwzględnieniem procedury oceny oddziaływania na środowisko, z udziałem społeczeństwa i organizacji ekologicznych, dopuszczonych do uczestniczenia na prawach strony. Z materiału dowodowego wynika, że udział społeczeństwa w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko został zapewniony przez organ prowadzący przedmiotowe postępowanie zgodnie z wymaganiami ustawy Prawo ochrony środowiska. Teren pod inwestycję o powierzchni ok. 4 ha stanowią grunty rolne gminy W., istniejąca droga, zwarta zabudowa zagrodowa miejscowości J., dolina rzeki S. oraz obszary leśne, w tym również objęte prawną ochroną. Trasa przedsięwzięcia przebiega częściowo przez obszar specjalnej ochrony ptaków "Puszcza (...)", projektowany specjalny obszar siedlisk "Ostoja (...)" i Park Krajobrazowy Puszczy (...).
Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja określała także warunki korzystania z terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, ponadto decyzja określała wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, także wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczonych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii oraz nakładała na inwestora szereg obowiązków w szczególności polegających na utworzeniu nowych
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
stanowisk lęgowych ptaków, prowadzeniu monitoringu wpływu inwestycji na środowisko.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Minister Środowiska nie znalazł podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. W uzasadnieniu podano, iż decyzja Wojewody P. z dnia (...) września 2006 r. została wydana po przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym raportu o oddziaływaniu na środowisko opracowanego zgodnie z art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, po uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień Ministra Środowiska i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W decyzji w sposób szczegółowy określono środowiskowe warunki realizacji tej inwestycji zarówno na etapie budowy jak i eksploatacji. Nałożono również na inwestora szereg obowiązków mających na celu zminimalizowanie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonanie kompensacji przyrodniczej i monitoringu przyrodniczego. Ponadto nałożono obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie m.in. oceny stopnia realizacji i skuteczności zastosowania działań minimalizujących i kompensujących negatywne oddziaływanie drogi na wrażliwe środowisko, w celu ich ewentualnej weryfikacji. Zdaniem organu naczelnego decyzja organu I instancji całkowicie wypełnia dyspozycję art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska. W odpowiedzi na zarzuty z odwołania dotyczących niezgodności wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z przepisem art. 46 ust. 1a pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, organ II instancji podniósł, iż przedsięwzięcie będzie realizowane w ciągu istniejącej od lat drogi krajowej nr (...) o ustalonym przebiegu w granicach województwa. Planowane działania mają służyć poprawie wyposażenia fragmentu istniejącej drogi w elementy infrastruktury ochrony środowiska, co ma szczególnie istotne znaczenie w związku z przebiegiem drogi na tym odcinku przez tereny ochrony bezpośredniej i pośredniej ujęcia wody dla aglomeracji b. Zatem w ocenie organu planowane działania nie naruszają przepisów obowiązujących w tym zakresie.
Odnosząc się do argumentu o naruszeniu przepisu art. 35a w zw. z art. 34 ustawy Prawo ochrony przyrody organ odwoławczy stwierdził, iż w raporcie w sposób wystarczający uzasadniono potrzebę realizacji przedsięwzięcia, pomimo jego lokalizacji w obszarach chronionych, na mocy ustawy o ochronie przyrody. Za pilną potrzebą przebudowy analizowanego odcinka drogi krajowej przemawia bardzo zły stan jej parametrów technicznych i brak odpowiednich zabezpieczeń środowiska, co
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
jest szczególnie niebezpieczne wobec jej przebiegu przez obszar Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr (...) "Pradolina rzeki S.", w tym w szczególności przez tereny ochrony bezpośredniej i pośredniej ujęcia wody dla połowy mieszkańców B. Realizacja przedsięwzięcia posiada znamiona przedsięwzięcia nadrzędnego interesu publicznego.
Charakter i zakres przeprowadzonych analiz uwzględnia także walory przyrodnicze rejonu inwestycji. Mając na uwadze, że przedsięwzięcie zlokalizowane jest w obszarze Natura 2000, wyznaczonym na podstawie tzw. "dyrektywy ptasiej", szczególnie wnikliwym analizom poddano awifaunę i wpływ na jej stan i funkcjonowanie w związku z realizacją i funkcjonowaniem projektowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z dokumentacją planowana inwestycja przebiega przez obszar specjalnej ochrony ptaków "Puszcza (...)" (kod (...)) wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz.U. z 2004 Nr 229 poz. 2313), przez projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk "Ostoja (...)" oraz przez Park Krajobrazowy Puszczy (...). Z analizy materiału dowodowego zdaniem organu centralnego wynika, że w toku procedury oceny oddziaływania na środowisko zaproponowano działania minimalizujące negatywne oddziaływania na środowisko spowodowane realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia oraz działania kompensujące.
Odnosząc się do zarzutu, iż ocena oddziaływania na obszar "Ostoja (...)" została przeprowadzona z naruszeniem art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody organ wyjaśnił, że procedury określone w tym przepisie odnoszą się do obszarów Natura 2000, wyznaczonych w trybie art. 27 i art. 28 tej ustawy. Natomiast obszar "Ostoja (...)" nie został jeszcze wyznaczony jako obszar Natura 2000, w związku z tym, zdaniem Ministra, art. 34 cyt. ustawy nie miał w tym przypadku zastosowania.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli O. (...), W. (...), P. (...). W identycznie brzmiących skargach wniesiono o: 1 .stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości:
a) w oparciu o art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 11
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 129 poz. 902 ze zm.) ze względu na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem następujących przepisów dotyczących ochrony środowiska:
art. 46 ust. 1a pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 2 ust. 1 i art. 4 ust.
1 i 3 dyrektywy 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre
publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko (Dz.Urz. WE L 73 z dnia 14
marca 1997 r.) oraz art. 6 ust. 3 w zw. z art. 7 dyrektywy 92/43EWG z 21 maja
1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz.
WE L 206 z 22 lipca 1992 r.)
art. 35a w zw. z art. 34 ust 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 6 ust 3 i 4 w
zw. z art. 7 dyrektywy 92/43/EWG,
* art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy
85/337/EWG
* art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska,
b) w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami
administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa (ze względu na rażące naruszenie
prawa) oraz odpowiednio - z tych względów - poprzedzającej ją decyzji organu I
instancji,
2.ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1
lit. a, b, c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu
na:
- naruszenie prawa materialnego (wskazanych przepisów prawa ochrony
środowiska), które miało wpływ na wynik sprawy,
* naruszenie prawa o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 3, 4 oraz pkt 6 kpa dające
podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
* inne naruszenia przepisów postępowania - art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 97 § 1 pkt 4 kpa,
art. 108 § 1 kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiednio skarżący wnieśli z tych samych względów o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skarg podniesiono, iż decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa, a w niniejszej sprawie przedmiotowe przedsięwzięcie nie stanowi całości zamierzonej inwestycji, a jedynie część planowanej drogi ekspresowej S – (...).
W ocenie skarżących za jedno przedsięwzięcie należało uznać wszystkie planowane odcinki przebudowy drogi w granicach województwa, jeżeli ich łączna długość przekroczy 10 km.
Zaskarżone decyzje naruszają art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 3 dyrektywy 85/337/EWG ponieważ wydanie kwestionowanych decyzji nastąpiło bez przeprowadzenia odpowiedniej oceny skutków przedsięwzięcia w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43EWG i art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/337/EWG a także ze względu na to, ze ocena nie odniosła się do skutków skumulowanych.
Odcinek drogi krajowej nr (...) B. – S. – K. jest częścią planowanej drogi ekspresowej S-(...) i według aktualnych decyzji częścią planowanego I P. (...). Znaczenie tego faktu dla przedmiotowej sprawy organy obu instancji usiłowały minimalizować lub wręcz wykluczały jakikolwiek związek między przedsięwzięciami. Ponadto organ I instancji nie rozważył konieczności zawieszenia z urzędu postępowania do czasu wykonania oceny oddziaływania na środowisko całego przedsięwzięcia, która to ocena powinna być zakwalifikowana jako zagadnienie wstępne. Zaskarżone decyzje naruszają art. 35a w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 6 ust. 3 i 4 w zw. z art. 7 dyrektywy 92/43/EWG także dlatego, że zarówno Wojewoda P. jak i Minister Środowiska nie wykazali w swoich rozstrzygnięciach zaistnienia obligatoryjnych przesłanek dopuszczających wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia, które może mieć negatywny wpływ na siedliska przyrodnicze dla których został wyznaczony obszar Natura 2000. Zdaniem skarżących Minister Środowiska nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia organu decyzji I instancji, iż za zgodą na realizację przedsięwzięcia przemawiają względy ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego, stwierdzając, iż realizację przedsięwzięcia uzasadniają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, co powoduje, że rozstrzygnięcia obu instancji nie są ze sobą koherentne. Ponadto w sprawie nie przeanalizowano wariantu, który w piśmiennictwie i orzecznictwie ETS uznawany jest jako mający znaczenie priorytetowe - to jest wariant realizacji przedsięwzięcia poza obszarem Natura 2000. Zdaniem skarżących organy nie zapewniły także wykonania kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000, ani nie zapewniły w dostatecznym stopniu wykonania działań minimalistycznych.
Ponadto skarżący przypomnieli, że podnosili szereg zarzutów odnoszących się do raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ich wielość i istotność ich zdaniem powoduje, że Raport należy ocenić jako sporządzony z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza także art. 124 kpa ponieważ nie zawiera oznaczenia stron, do których powinna być skierowana. Ponadto w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, a materiał dowodowy został zebrany w zakresie, który nie wyczerpuje zagadnień istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia. Także organy administracji w trakcie postępowania w obu instancjach naruszyły zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W ocenie Sądu, poczynione przez organ I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Nie doszło również do naruszenia praw skarżących jako strony toczącego się postępowania.
Podstawą materialnoprawną decyzji Wojewody P., ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowej inwestycji -utrzymanej następnie w mocy przez Ministra Środowiska, stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902).
Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia.
Decyzja organu pierwszej instancji z dnia (...) września 2006 r. zawiera wszystkie elementy określone w art. 56 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, jak również nałożono w niej na inwestora obowiązek wykonania kompensacji przyrodniczej i prowadzenia monitoringu wpływu inwestycji na środowisko w zakresie:
* jakości wód rzeki S.,
* jakości ścieków opadowych odprowadzanych do wód powierzchniowych, tj. rzeki
S. i rzeki C.,
* jakości wód gruntowych,
* gleby w rejonie ujęcia wody w J.,
* hałasu,
* weryfikacji skuteczności zastosowanych ekranów akustycznych,
* siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt wymienionych w Dyrektywie
Siedliskowej, a także na obszarach utworzonych w wyniku kompensacji
przyrodniczej,
* ptaków na obszarze objętym inwestycją oraz w strefie jej oddziaływania i obszarze
objętym kompensacją.
Zobowiązano ponadto inwestora do wykonania analizy porealizacyjnej. Również dołączony do niej Raport w sprawie oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, w tym stosowną analizę, obliczenia i wnioski.
Stosownie do art. 56 ust. 3 ustawy charakterystyka przedmiotowego przedsięwzięcia stanowi załączniki nr 1 do decyzji organu pierwszej instancji.
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
Jak wynika z Raportu o oddziaływaniu na środowisko sporządzonego przez zespół w 2005 r. w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej trasy przedmiotowego odcinka drogi przepływa rzeka S. wraz z dopływem - rzeką C. Wody te nie posiadają obecnie żadnych zabezpieczeń przed niekorzystnymi wpływami pochodzącymi z drogi podlegającej przebudowie.
Droga nr (...) przecina rzekę S., która jest bardzo ważna z gospodarczego punktu widzenia, ponieważ z jej zasobów wodnych czerpią wodę (bezpośrednio lub pośrednio) dwa ujęcia zapewniające wodę aglomeracji b. Jedno ujęcie znajduje się w J. - ujęcie czwartorzędowych wód podziemnych dla miasta B. w zasobach 42240 m 3 ma dobę, z którego pokrywane jest obecnie około 45 % potrzeb wodnych.
W okolicy tego ujęcia stwierdzono bezpośrednią więź hydrauliczną wód gruntowych i poziemnych. Drugie ujęcie zlokalizowane jest w W., zasilane wodami powierzchniowymi
0 zasobach 76920 m 3 na dobę z jaru piętrzącego znajdującego się w odległości
ok. 400 m od mostu w ciągu drogi krajowej nr (...).
Pomimo, że do rzeki S. nie są odprowadzane bezpośrednio ścieki z zakładów przemysłowych i innych obiektów z terenu miejscowości W.
i J., to wody jej są niezadowalającej jakości (IV klasa w 5 - cio stopniowej
skali) ze względu na takie wskaźniki jak tlen rozpuszczony, azotany i fosfor ogólny.
Zanieczyszczenia te wskazują od 2003 r. tendencję rosnącą, gdyż obecnie
odwodnienie drogi realizowane jest powierzchniowo, do rowów przydrożnych,
a bezpośrednio odprowadzaniem do cieków wodnych i rzeki S.. Brak jest
urządzeń oczyszczających ścieki odpadowe, zabezpieczeń ujęcia wody przed
skażeniem ściekami opadowymi. Stan taki zagraża zdrowiu, a nawet życiu
mieszkańców aglomeracji b.
Przedsięwzięcie jest lokalizowane na południowym skraju Obszaru Specjalnej Ochrony Natura 2000 - Puszcza (...) o powierzchni 132372, 2 ha i zajmuje 0,0003 jego powierzchni, z tym że granice Parku Krajobrazowego Puszczy (...) i Obszaru Natura 2000 niemal pokrywają się, co uzasadniało sporządzenie w raporcie charakterystyki flory i fauny łącznie dla tego obszaru. Istniejąca jezdnia drogi nr (...), jak i planowana nowa jezdnia drogi przechodzą na odcinku około 400 m przez tereny Parku Krajobrazowego Puszczy (...).
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
W operacie ochrony flory sporządzonej dla Parku pod redakcją profesora A. C. nie stwierdzono na obszarze planowanej inwestycji roślin chronionych. Najbardziej wartościowe fragmenty przyrodnicze Puszczy (...), w których występują gatunki chronione jak : widłaki, kopytnik, kruszyna, warzynek wilczełyko zostały objęte ochroną częściową ścisłą (rezerwaty). W celu określenia wpływu inwestycji na ornifaunę dokonano w okresie maj - sierpień 2005 r. inwentaryzacji ornitologicznej obszaru planowanej inwestycji i jej otoczenia. Na terenie OSOP Natura 2000 Puszcza (...) stwierdzono gniazdowanie 9 gatunków, które zostały uwzględnione w Aneksie I Dyrektywy 79A09 tzw. Dyrektywy Ptasiej. Są to trzmielojad, orlik krzykliwy, jarząbek, lelek, dzięcioł czarny, gąsiorek jarzębatka, lerka, derkacz.
Raport zawiera także analizę wariantów. Wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia doprowadziłby do zwielokrotnienia wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza ze względu na zmniejszenie płynności ruchu. Istniejące natężenie ruchu na analizowanym odcinku transportów z B. do przejść granicznych w B. i O. odbywa się tą drogą.
Zdaniem autorów Raportu niepodjęcie przebudowy drogi nr (...) na wnioskowanym odcinku spowoduje dalszą dewastację środowiska, zagrożenie ujęcia wody pitnej dla mieszkańców B., wzrost zagrożenia środowiska gruntowo - wodnego. W raporcie stwierdzono, iż wysoka uciążliwość i stworzony stopień zagrożeń bezpieczeństwa publicznego, środowiska naturalnego oraz zdrowia mieszkańców J., W. i B. przy wariancie niepodejmowania przedsięwzięcia dyskwalifikują ten wariant jako rozwiązanie ostateczne.
Stwierdzić należy, iż nietrafne jest stanowisko skarżących, jakoby w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska.. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od reguły, kiedy jest możliwe stwierdzenie nieważności orzeczeń (art. 156 § 1 pkt. 1-6 k.p.a.), co stanowi wyjątek od zasady niewzruszalności ostatecznych rozstrzygnięć, nie może być interpretowany rozszerzające Kwestionowane orzeczenie nie zostało także wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.)
Nietrafny jest także zarzut, iż organy nie wykazały nadrzędności interesu publicznego, który uzasadniałby dopuszczenie realizacji przedsięwzięcia na terenie objętym szczególną ochroną poprzez utworzenie obszaru 2000.
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
W ocenie Sądu, zabezpieczenie przez zanieczyszczeniami ujęcia wody w J., z którego zaopatrywani są mieszkańcy aglomeracji miejskiej jaką jest B., uzasadnia przyjęcie istnienia nadrzędnego interesu publicznego, rozumianego jako ochrona zdrowia i życia ludzi, jak też zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, o których mowa w art. 34 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody.
Orzekając w sprawie nie naruszono także art. 46 ust. 1 a ustawy Prawo ochrony środowiska, z którego wynika obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla całego przedsięwzięcia realizowanego na obszarze województwa. W analizowanym przypadku, jak wynika z wniosku inwestora, aktualnie realizowanym całym przedsięwzięciem jest przebudowa na określonym odcinku drogi krajowej nr (...). Bez znaczenia jest, iż planowana jest generalna przebudowa tej drogi, na różnych jej odcinkach. Kwestie te nie mają wpływu na środowisko konkretnego przedsięwzięcia. Będą one bowiem realizowane na każdym etapie realizacji odrębnych przedsięwzięć dotyczących tej drogi. Natomiast kwestie racjonalnego kształtowania całego systemu dróg pod kątem uwarunkowań ekologicznych mają być, w świetle regulacji normatywnych, rozważane generalnie w ramach prowadzenia wskazanych wyżej "strategicznych" ocen oddziaływania na środowisko, co nie wiąże się, jak wskazano wyżej, z niniejszym postępowaniem.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, organy orzekające w sposób dostateczny wykazały, iż za zgodą na realizuję realizację przedmiotowego przedsięwzięcia przemawiają względy ochrony zdrowia i życia ludzi, jak również konieczność zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, a zatem podjęte rozstrzygnięcia znajdują oparcie w przepisie art. 34 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Zarzut skarżących braku uzyskania opinii Komisji Europejskiej z uwagi na objęcie terenem inwestycji obszaru planowanego do wyznaczenia specjalnego obszaru ochrony siedlisk "Ostoja (...)" jest nieuprawniony. Zauważyć należy, iż stosownie do dyspozycji art. 34 ust.2 ustawy o ochronie przyrody opinia Komisji Europejskiej nie jest wymagana, jeżeli planowane przedsięwzięcie usprawiedliwiona jest okolicznościami: ochrony zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwem publicznym. Powyższe znajduje oparcie w art.6 ust.4 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej natury ( Dz. U. WE L 206 z dnia 22 lipca 1992r.).
Sygn. akt IV SA/Wa 862/07
Podkreślenia wymaga , iż Sąd Administracyjny dokonuje kontroli legalności aktu administracyjnego ( np. decyzji) według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania kontrolowanego aktu ( decyzji). W niniejszej sprawie Sąd badał stan faktyczny i prawny na dzień (...) listopada 2006r. - wydania zaskarżonej decyzji. Z pisma procesowego Ministra środowiska z dnia (...) września 2007r, wynika, iż do Komisji Europejskiej lista obszarów Natura 2000, obejmująca również obszar "Ostoja (...)" została przesłana w trybie art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w dniu 20 sierpnia 2007r, a to oznacza, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji na terenie objętym inwestycją nie było ustanowionego obszaru ochrony siedlisk.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło