I OZ 974/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 107/07 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 107/07 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie Postanowieniem z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 107/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) odrzucił wniosek W. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 4 lipca 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 107/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...], nr [...]. Uzasadnienie tego wyroku na skutek wniosku złożonego przez skarżącego zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 lipca 2007 r. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2007 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 27 września 2007 r. pełnomocnik skarżącego - adwokat A. P. wniosła osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, składając jednocześnie skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącego, gdyż pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w R. z dnia 5 września 2007 r. o wyznaczeniu jej jako adwokata w sprawie zostało jej doręczone w dniu 17 września 2007 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). W ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie został zachowany 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej w dniu 17 września 2007 r. otrzymał przesłane przez Sąd pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w R. z dnia 5 września 2007 r. o jego wyznaczeniu, zaś w dniu 19 września 2007 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu - w takiej sytuacji - nawet licząc 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od daty udzielenia pełnomocnictwa, to termin do złożenia wniosku upływał w dniu 26 września 2007 r. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną został złożony przez pełnomocnika skarżącego w dniu 27 września 2007 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. P., reprezentowany przez adwokata A. P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż w dniu 19 września 2007 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, który dopiero w dniu 20 września 2007 r. miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Złożenie przez pełnomocnika skarżącego skargi kasacyjnej w dniu 27 września 2007 r., a wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia świadczy o tym, że nie doszło do uchybienia terminu. Podniesiono, iż zastosowana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 87 § 1 p.p.s.a. prowadzi do ograniczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z 30 do 7 dni dla adwokata ustanowionego z urzędu. W odpowiedzi na zażalenie [...] Komendant Wojewódzki Policji w R., reprezentowany przez radcę prawnego H. C. wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawidłowo ustalił, że termin 7 - dniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. Jeżeli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, Sąd ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 222). W rozpoznawanej sprawie ustanowiony przez Sąd adwokat dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem W. P. przez Okręgową Radę Adwokacką w R. w dniu 17 września 2007 r., a więc już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 31 lipca 2007 r. Pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie zostało udzielone przez skarżącego w dniu 19 września 2007 r., zaś do akt sprawy złożone zostało w dniu 20 września 2007 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 27 września 2007 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Sąd pierwszej instancji uznał, że gdyby nawet przyjąć, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu udzielenia przez W. P. pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie (19 września 2007 r.), to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w rozpoznawanej sprawie upłynął w dniu 26 września 2007 r. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., (I CZ 62/00, OSNC 2001/1/7), w świetle którego przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji. W niniejszej sprawie za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a., należało uznać dzień, w którym adwokat ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Możliwość taką pełnomocnik miał zaś dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy. Czynności te adwokat miał obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki, ale przy uwzględnieniu jego normalnego obciążenia pracą zawodową. Wobec tego, że w typowej sytuacji procesowej ustawa przewiduje dla tych czynności termin miesięczny skrócenie tego okresu stronie, dla której ustanowiono pełnomocnika z urzędu, byłoby ograniczeniem jej uprawnień. Dlatego w takim wypadku za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. nie można uznać dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem dla skarżącego przez Okręgową Radę Adwokacką w R., czy też dnia, w którym skarżący udzielił adwokatowi pełnomocnictwa, tylko dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia tego środka odwoławczego, ale nie późniejszy jednak niż miesiąc licząc od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem strony. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie adwokat A. P. podjęła czynności niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu. Także bez nieuzasadnionej zwłoki adwokat z urzędu złożyła pełnomocnictwo i zapoznała się z aktami sprawy. W takiej sytuacji należy uznać, że skoro wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z tą skargą ustanowiony z urzędu adwokat złożył w dniu 27 września 2007 r., a więc bez nieuzasadnionej zwłoki, to nie zachodzą przesłanki do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.