II OZ 58/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Po 433/07 o odrzuceniu wniosku A.S. i oddaleniu wniosku D. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i usunięcia jej braków formalnych w sprawie ze skargi A.S. i D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 r. odrzucił wniosek A. S. i oddalił wniosek D. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i usunięcia jej braków formalnych. W uzasadnieniu wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący podali, że dniem ustania przyczyn uchybienia terminu był dzień otrzymania przez nich postanowienia z dnia 11 października 2007 r. o odrzuceniu skargi. Wcześniej skarżący w ogóle nie mieli świadomości wyznaczenia przez Sąd jakiegokolwiek terminu do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych, gdyż przesyłka z wezwaniem z dnia 10 września 2007 r. w ogóle do nich nie dotarła. Postanowienie o odrzuceniu skargi A. S. otrzymała w dniu 22 października 2007 r., zaś D. S. w dniu 30 października 2007 r. Wspólny wniosek skarżących o przywrócenie terminu wpłynął zaś 2 listopada 2007 r. Sąd uznał zatem, że wniosek A. S. podlega odrzuceniu, jako wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.). Rozpoznając natomiast wniesiony w terminie wniosek D. S. Sąd wskazał, że twierdzenie skarżącego, jakoby doręczyciel nie pozostawił w skrzynce oddawczej awizo dla przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 10 września 2007 r. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy i nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Przeciwnie, z adnotacji doręczyciela na kopercie zawierającej wezwanie wynika, że w dniu 12 września 2007 r. nie zastał on D. S. w mieszkaniu, w związku z czym pozostawił w skrzynce oddawczej zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej nr [...] w P.. Kolejna adnotacja wskazuje, że w dniu 20 września 2007 r. przesyłka została ponownie awizowana. Sąd I instancji podkreślił także, że podnoszony przez skarżących fakt przebywania na wyjeździe zagranicznym w dniach [...] – [...] r. nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy można bowiem mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Planując dwutygodniowy wyjazd zagraniczny skarżący miał natomiast możliwość ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. Ponadto, jak wynika z adnotacji na przesyłce, pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 12 września 2007 r., a zatem przed wyjazdem skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył D. S., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 73, art. 86 i art. 87 ustawy P.p.s.a. W uzasadnieniu podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie nie został dochowany warunek domniemania doręczenia pisma, a mianowicie przesyłka zawierająca wezwanie z dnia 10 września 2007 r. nie została prawidłowo awizowana. Na potwierdzenie tego faktu skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. i D. S.. Sąd I instancji nie uwzględnił jednak tego wniosku, co zdaniem pełnomocnika skarżących uniemożliwiło prawidłowe zbadanie, czy doręczenie zastępcze było prawidłowe, a tym samym, czy niedotrzymanie terminu przez skarżących zostało przez nich zawinione. Skarżący podniósł także, że jego nieruchomość podlega pod placówkę pocztową o numerze [...], zaś na druku awizo znalazła się błędna informacja o umieszczeniu przesyłki w placówce nr [...]. Zatem nawet gdyby przyjąć, że awizo zostało złożone, było ono nieprawidłowe. Autor zażalenia zakwestionował także pogląd Sądu I instancji, jakoby wyjazd zagraniczny nie mógł stanowić usprawiedliwienia uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 73 ustawy P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05, wymagane jest dwukrotne awizowanie przesyłki. W przypadku niespełnienia wymienionych w powołanym przepisie przesłanek do zastosowania domniemania doręczenia przesyłki, domniemanie to jest nieprawidłowe i nie można uznać przesyłki za doręczoną. W takim przypadku w ogóle nie może być mowy o uchybieniu terminu, bowiem termin ten w ogóle nie rozpoczął biegu. Argumenty dotyczące nieprawidłowości w awizowaniu przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 10 września 2007 r. do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych skargi, a w konsekwencji kwestionowanie prawidłowości zastosowania art. 73 ustawy P.p.s.a., są bezprzedmiotowe w postępowaniu o przywrócenie uchybionego terminu. Bezcelowe jest zatem badanie przez Sąd w tym postępowaniu, czy przesyłka została istotnie awizowana oraz czy awizo było prawidłowe. Argumenty te mogły natomiast zostać podniesione w skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 11 października 2007 r. o odrzuceniu skargi, bowiem jego prawidłowość uzależniona jest od prawidłowości zastosowania art. 73 ustawy P.p.s.a. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż wyjazd zagraniczny stanowi okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu, należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych brak winy w uchybieniu terminu oceniany jest w kategoriach najwyższej staranności, wymaganej od strony należycie dbającej o własne interesy. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie miała możliwości zapobieżenia uchybieniu, nawet przy użyciu największego w danej sytuacji wysiłku. W przedmiotowej sprawie skarżący miał możliwość ustanowienia pełnomocnika do doręczeń lub zabezpieczenia ciągłości korespondencji z sądem w inny sposób. Wyjazd zagraniczny nie był bowiem dla skarżącego zdarzeniem nieprzewidzianym, które bez jego winy uniemożliwiło odbieranie korespondencji. Należy więc uznać, że rezygnując z podjęcia jakichkolwiek czynności i zakładając, że ewentualne przesyłki odbierze po powrocie, D. S. podjął ryzyko z tym związane. Nie dochował zatem należytej staranności w celu uniknięcia negatywnych skutków związanych z nieobecnością w miejscu zamieszkania. Nie można więc mówić o braku jego winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał wniosek o przywrócenie terminu za nieuzasadniony w świetle przesłanek określonych w art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a. Prawidłowe było także odrzucenie wniosku A. S., jako złożonego z uchybieniem terminu, czego żalący się nie kwestionuje. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.