I SA/Kr 139/06
WyrokWSA w Krakowie2007-10-12
Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, Asesor WSA Maja Chodacka, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykaże, że złożył rezygnację z funkcji członka zarządu, mimo że nie został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma znaczenie dowodowe, a oświadczenie o rezygnacji złożone po fakcie powstania zaległości podatkowych, wbrew treści aktu notarialnego, w którym strony występowały jako członkowie zarządu, nie jest wystarczające do zwolnienia z odpowiedzialności. "Pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć szerzej niż tylko faktyczne wykonywanie czynności, obejmując również piastowanie stanowiska i posiadanie mandatu do reprezentowania spółki.Stan faktyczny
Spółka "H.-P" Sp. z o.o. nie zapłaciła zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2001 r. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. L. jako członka zarządu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W. L. wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że zrezygnował z funkcji członka zarządu przed powstaniem zaległości, mimo że nie został wykreślony z KRS. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 139/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Asesor WSA Maja Chodacka, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r., sprawy ze skargi W. L., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2001r, - s k a r g ę o d d a l a -
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "H.-P" w K. złożyła w Urzędzie Skarbowym deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy od kwoty wypłat - PIT-4 za grudzień 2001r. w których wykazała kwotę należnych zaliczek w wysokości 28.056,80 zł. Powyższe kwota zaliczek nie została przez spółkę uregulowana. Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określił wysokość zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych ze stosunku pracy.
Egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] okazała się bezskuteczna z uwagi na fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę pod zgłoszonym adresem oraz likwidację rachunku bankowego Spółki w [...] Bank S.A. /pismo Komornika Sądowego z dnia [...].10.2003r./.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. L. za zaległości firmy "H-P" Sp. z o.o. z siedzibą w K. ul. D. [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych w okresie grudnia 2001r. wynagrodzeń w kwocie 27.216,77 zł. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
W dniu 24.02.2005r. Strona za pośrednictwem pełnomocnika wniosła odwołanie od w/w decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż dla wyczerpującej i bezspornej oceny faktu pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu jest przeprowadzenie dowodu z osobowych, finansowych i rejestrowych dokumentów Spółki oraz ( lub) zeznań świadków.
Naczelnik Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie orzekł o odpowiedzialności W. L. za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń przez płatnika "H-P" sp. z o.o. za miesiąc grudzień 2001r. w kwocie 27.216,77zł. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Od przedmiotowej decyzji strona za pośrednictwem pełnomocnika złożyła w dniu 24.10.2005r. odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 233 § 2, art. 187 § l, art. 116 § l i § 2, art. 210 § 4 i art. 139 § l Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne orzeczenie odpowiedzialności W. L. za zaległości podatkowe, powstałe w okresach podatkowych, w których nie był członkiem zarządu spółki. Zarzucił również , że nie wyjaśniono stanu faktycznego, a w szczególności nie sięgnięto po istniejące wierzytelności Spółki w celu zaspokojenia z nich zaległych zobowiązań podatkowych.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji .
Organ odwoławczy zakwestionował przede wszystkim oświadczenie W. L. z dnia [...] z którego wynika, iż ze względu na długotrwałą chorobę rezygnuje z funkcji członka zarządu oraz oświadczenie H. S. z dnia [...].12.2004r. z którego wynika, iż w dniu [...].08.2001r. przyjęła w/w oświadczenie. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy - akt notarialny z dnia [...].06.2003r. rep. [...] - wynika niezbicie , iż w dniu spisania w/w aktu notarialnego W. L. był członkiem zarządu Spółki z o.o. "H-P". Dlatego w świetle przedstawionych dowodów oświadczenie Strony nie może mieć charakteru decydującego w sprawie.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż Spółka posiada wierzytelności oraz organ podatkowy w sposób niewystarczający dokonał ustaleń dotyczących posiadania majątku z którego egzekucja jest możliwa Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż cytowany art. 116 daje możliwość orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu w przypadku, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Dlatego organ egzekucyjny przed wydaniem zaskarżonej decyzji poszukiwał majątku i dokonał zajęcia sygnalizowanej przez Stronę wierzytelności w "Z" Oddział w K. ,które okazało się bezskuteczne.
Organ podatkowy nie podzielił również poglądu podniesionego w odwołaniu , iż postępowanie podatkowe prowadzone było w sposób przewlekły i w konsekwencji naraziło Stronę na poważną szkodę finansową spowodowaną obciążeniem Jej odsetkami od zaległości podatkowej. W czasie trwania postępowania podatkowego strona była bowiem zawiadamiana o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie , natomiast w sprawie gromadzono dokumentację niezbędną do wydania orzeczenia, m. in. dokonano zajęcia wierzytelności, próbowano skontaktować się z H. S. w celu przesłuchania w charakterze świadka. Zatem przedstawiony przez pełnomocnika Strony zarzut, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 1 b i § 2 art. 191 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (DZ.U . Nr 137, poz. 926 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczasowe zarzuty. Zdaniem Skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Natomiast W. L. złożył na ręce drugiego członka zarządu - H. S. - oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu spółki H - P Sp. z o.o. Rezygnacja ta była spowodowana długotrwałym leczeniem W. L i jego wielokrotnymi pobytami w szpitalu i na zwolnieniach lekarskich w okresie bezpośrednio poprzedzającym rezygnację.
Oświadczeniem z dnia [...] grudnia 2004 roku H. S. potwierdziła, że w dniu [...] sierpnia 2001 roku przyjęła przedmiotową rezygnację.
Od momentu rezygnacji przez W. L. z funkcji członka zarządu wszystkie sprawy spółki, w tym bieżące prowadzenie jej spraw, należały więc do pozostałego członka zarządu - H. S., której obowiązkiem było złożenie wniosku do rejestru przedsiębiorców o wykreślenie W. L. ze składu zarządu spółki H.-P. Sp. z o.o. Wniosek taki nie został złożony, jednak W. L. nie miał na to żadnego wpływu, gdyż sam, po dacie rezygnacji, nie był już uprawniony do składania jakichkolwiek wniosków w imieniu spółki.
Zdaniem pełnomocnika okoliczność nie wykreślenia W. L. z rejestru przedsiębiorców nie ma żadnego wpływu na fakt wygaśnięcia jego członkostwa. w zarządzie spółki .
Zdaniem Skarżącego, skupienie się wyłącznie na dowodzie z aktu notarialnego oznacza wybiórcze traktowanie materiału dowodowego i uwzględnianie jedynie tych dowodów, które mają służyć poparciu stanowiska organu. Organ nie zdołał wykazać, że oświadczenie W. L. o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest nieprawdziwe czy też nieważne lub nieskuteczne.
Natomiast obecność skarżącego podczas sporządzania aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2003 roku była uwarunkowana jedynie faktem ciągle istniejącego błędnego wpisu W. L. w Krajowym Rejestrze Sądowym. Skoro w dniu [...] czerwca 2003 roku W. L. nadal pozostawał wpisany w KRS jako członek zarządu, a nie mógł tego uchybienia samodzielnie naprawić, gdyż nie był upoważniony do złożenia w imieniu Spółki wniosku o dokonanie odpowiednich zmian w KRS, to oczywistym jest, że musiał uczestniczyć w podpisaniu aktu notarialnego, gdyż było to niezbędne do sporządzenia tego aktu.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił ponadto, iż organy podatkowe niewystarczająco wykazały bezskuteczność egzekucji, gdyż komornik nie podjął próby czy spółka prowadzi działalność pod nowym adresem . Ponadto oparto się na materiale dowodowym o stanie egzekucji sporządzonym 2 lata przed dniem wydania decyzji. W dacie wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność podatkową W. L. ustalenia te były już nieaktualne i organ podatkowy powinien był dokonać własnych ustaleń w przedmiocie majątku spółki.
Podniesiono również zarzut , iż egzekucja zaległości podatkowych spółki H.-P. Sp. z o.o. powinna być w pierwszej kolejności skierowana do wierzytelności przysługujących spółce przeciwko "Zakładowi" [...] z tytułu nadpłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż
wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Główne zarzuty skarg sprowadza się do błędnej interpretacji art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej oraz nieprawidłowego ustalania stanu faktycznego .
Stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli spółka spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiada zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie, gdy dana osoba była członkiem jej zarządu, a egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, to osoba ta może się zwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe (lit. a) albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jej winy (lit. b) albo wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa (lit. c).
Powyższe unormowanie, ustanawiają subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za te zaległości samej spółki.
Dokonując sprawdzenia legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał , iż organy prawidłowo dokonały ustaleń faktycznych ustalając odpowiedzialnym za zobowiązania podatkowe spółki H-P Sp. z o.o. członka zarządu W. L. . Zaskarżona decyzja została skierowana do tego członka zarządu, który pełnił swoje obowiązki w czasie, gdy powstały zobowiązania podatkowe Klubu . Teza ta wynika z całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych zgromadzonych i przeanalizowanych przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie .
Na wstępie należy zauważyć , iż skarżący w okresie powstawania zaległości podatkowych spółki figurował , jako członek zarządu w Krajowym Rejestrze Sądowym . Oczywiście zgodzić się należy z poglądem , iż wpis ten nie ma charakteru konstytutywnego. Wpis do rejestru ma jednak określone znaczenie z punktu widzenia jawności materialnej rejestru. Ponieważ wpisy dotyczące spółki z o.o., która jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o KRS, muszą być ogłaszane, to zasada jawności materialnej wiąże się z ogłoszeniem tych wpisów. Dla uczestników obrotu (osób trzecich) zarówno wpis do rejestru, jak i jego ogłoszenie może mieć określone znaczenie (A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 58-59). W związku z ogłoszeniami pozostaje zasada jawności materialnej KRS. Jest ona związana z domniemaniami prawnymi: domniemaniem powszechnej znajomości danych wpisanych do rejestru i domniemaniem ich prawdziwości oraz zasadą dobrej wiary. Wpis ten jednak duże znaczenie dowodowe tym bardziej, gdy stan faktyczny co do składu zarządu w chwili powstania zaległości podatkowej jest sporny.
W. L. utrzymuje bowiem , iż złożył rezygnację z funkcji członka zarządu spółki H. P. sp. z o.o. w dniu [...] sierpnia 2001 r. na ręce drugiego członka zarządu H. S. Na tą okoliczność przedłożył oświadczenie o rezygnacji oraz oświadczenie H. S. potwierdzającej fakt przyjęcia tej rezygnacji . Organy podatkowe odmówiły natomiast mocy dowodowej wyżej wymienionym oświadczeniom stojąc na stanowisku , iż są one sprzeczne z aktem notarialny z dnia [...] czerwca 2003 r. , z którego zdaniem organów niezbicie wynika , iż w dniu spisania ww. aktu W. L. był członkiem zarządu spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela to stanowisko . Zwrócić bowiem należy uwagę , iż organy podatkowe w trakcie toczącego sie postępowania zgromadziły między innymi wspomniany akt notarialny z [...] czerwca 2003 r., w którym to zarówno H. S. jak i W. L. oświadczyli , iż dokonują zmian w umowie spółki z ograniczona odpowiedzialnością jako członkowie zarządu . Oświadczenia te korelują z wspominanym wcześniej wpisem do KRS jak i umową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością , której nie modyfikowano w kierunku przywrócenia W. L. do funkcji członka zarządu . W świetle tych dokumentów Oświadczenie W. L. z dnia [...].08.2001 r. o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest niewiarygodne tym bardziej , iż zostało ujawnione dopiero na etapie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności W. L. za zobowiązania podatkowe spółki w dniu 28.10. 2004 r. Natomiast zupełnie niewiarygodne i nielogiczne są wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego odnośnie motywów, które skłoniły skarżącego do uczestniczenia w sporządzeniu aktu notarialnego z [...] czerwca 2003 r. Skoro bowiem skarżący z dniem [...] sierpnia 2001r. nie był juz członkiem zarządu i jak podkreśla pełnomocnik nie miał prawa wpływać na sprawy spółki to tym bardziej nie miał żadnego obowiązku ani też prawa lub interesu wprowadzać w błąd funkcjonariusza publicznego (notariusza) celem poświadczania nieprawdy. Przyjmując bowiem taką wersje wydarzeń należałoby sie zastanowić nad odpowiedzialnością karną skarżącego wynikająca z art. 272 Kodeksu karnego .
W świetle tych wyjaśnień również chybione jest stanowisko pełnomocnika skarżącego utrzymującego , iż skarżący nie miał żadnego wpływu na wykreślenie go z rejestru jako członka zarządu spółki H- P Sp. z o.o. , gdyż z chwilą rezygnacji z tej funkcji było to obowiązkiem H. S. Zmiana umowy spółki była bowiem taką okolicznością , którą skarżący mógł wykorzystać do uregulowania swoich spraw zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym . Zachowanie skarżącego w tej materii przeczy jednak temu , iż stan sprawy był taki jak to zostało przedstawione w postępowaniu podatkowym jak w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .
Również poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o oświadczenia H. S. i W. L. zawarte w akcie notarialnym z dnia [...] czerwca 2003 r. a pominięcie ich późniejszych oświadczeń z dnia [...]. 08.2001r. i [...].12.2004 r. nie można uznać jako wybiórcze traktowanie materiału dowodowego, lecz jedynie jako ocenę tegoż materiału z uwzględnieniem zasad prawa podatkowego
Z tych wszystkich względów zaskarżonej decyzji nie można było przypisać cech dowolności. Podjęta bowiem ocena opierając się na całości zebranego materiału dowodowego, wyprowadziła z niego logiczne wnioski oraz wskazywała przepisy, które tę ocenę uzasadniały. Z tego względu mieściła się w granicach określonych w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Po analizie całości zebranego materiału, w tym złożonych przez podatnika oświadczeń, organ podatkowy przedstawił swoje stanowisko odnośnie zakwestionowania stanowiska skarżącego w zaskarżonej decyzji. Sąd uznał uzasadnienie decyzji za logiczne i spójne, spełniające wymogi określone w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz mające podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Oczywiście Sąd dostrzega pewne niedoskonałości uzasadnienia w tej materii jednak nie mają one wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia .
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego , iż brak aktywności podatnika jako członka zarządu jest wystarczająca przesłanka do uwolnienia się od odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej.
Jak słusznie podkreśla skarżący art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej ogranicza odpowiedzialność członków zarządów spółek i innych osób prawnych za ich zaległości podatkowe do okresu pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.
W pierwszej kolejności istota sporu sprowadza się do prawidłowego rozumienia pojęcia "pełnienie obowiązków członka zarządu" . Zdaniem Skarżącego, popartym orzeczeniem WSA w O. , pod tym pojęciem należy rozumieć jedynie rzeczywiste , czynne , faktyczne wykonywanie tych obowiązków przez członka zarządu a nie piastowanie bierne funkcji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela jednak tego stanowiska.
Prawo podatkowe nie definiuje pojęcia "pełnienie obowiązków". Nie istnieją więc prawne wiążące kryteria pozwalające w sposób pozbawiony wątpliwości zdefiniować to pojęcie. W przypadku braku w prawie podatkowym definicji określonego pojęcia, należy w sprawach podatkowych stosować to pojęcie w znaczeniu potocznym . ( wyrok NSA z 26.10.194 r. III SA 252/94 )
Taka metoda wykładni przepisu jest poprawna metodologicznie przy wykorzystaniu wydawnictw leksykalnych nadążających za rozwojem nauki, spełniających postulat współczesności (wyrok NSA z 21.07.1990r. SA.Kr 692/90 )
W potocznym znaczeniu jak już zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. pojęcie to może być wieloznaczne , gdyż można go rozumieć zarówno jako, sprawowanie, wykonywanie określonych czynności bądź funkcji, ale także obejmowanie, bądź piastowanie jakiegoś stanowiska. W Słowniku Języka Polskiego Wydawnictwo Naukowe PWN, (w wersji elektronicznej www.sjp.pwn.pl ) "pełnić" oznacza sprawować funkcję , wypełniać obowiązki , natomiast "pełniący obowiązki" to osoba pełniąca jakieś funkcje czasowo , w czyimś zastępstwie .
Analiza tego pojęcia w znaczeniu potocznym pokazuje , iż rozumienie tego pojęcia nie wyklucza się. Wręcz przeciwnie pełnienie obowiązków w znaczeniu posiadania mandatu, piastowania stanowiska jest pojęciem szerszym , w którym zawiera się również faktyczne rzeczywiste wykonywanie funkcji . Zdaniem Sądu brak jest jednak podstaw do tego aby znaczenie tego pojęcia zawężać tylko i wyłącznie do znaczenia węższego. Aby bowiem skutecznie reprezentować spółkę, dokonywać faktycznych czynności, członek zarządu musi posiadać ku temu stosowne uprawnienia ( mandat ). Jeżeli bowiem w potocznym znaczeniu nadajemy temu pojęciu oba zakresy znaczeniowe węższe i szersze to nie ma podstaw prawnych i logicznych aby na gruncie języka prawnego nadawać tylko i wyłącznie jedno z tych znaczeń .
Zdaniem sądu "pełnić obowiązki" oznacza otrzymać legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu przez określony czas.
Inne rozumienie tego przepisu byłoby pozbawione logiki i sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy . Celem tego uregulowania było bowiem określenie przypadków subsydiarnej odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za nie samej spółki, bądź innej osoby prawnej. Daje ono Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych, a jego celem jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku poniesionego w tym zakresie wskutek pełnienia przez nich funkcji członków zarządu . Wykładnia omawianego przepisu powinna uwzględniać wobec tego przede wszystkim funkcję ochrony praw Skarbu Państwa - podmiotu uprawnionego do uzyskania należności podatkowych.
Zwrócić należy uwagę , iż wykładnia językowa (gramatyczna) jest pierwszym i wstępnym etapem egzegezy tekstu. Jej cechą szczególną jest naturalna, niemożliwa do wyeliminowania chwiejność semantyczna języka prawnego, co powoduje w wypadku, gdy chwiejność ta (rozbieżność między sensem i znakiem, terminem) staje się szczególnie wyraźna - konieczność sięgnięcia do innych metod wykładni. .... wspomniana chwiejność semantyczna ulega intensyfikacji, gdy sam ustawodawca nie zachowuje dyscypliny językowej, gdy używa różnych terminów na oznaczenie tych samych zjawisk, gdy działa niezgodnie z regułami prawidłowej techniki legislacyjnej. ( wyrok SN z 20.06.1995 r. III ARN 22/95)
Wykładnia gramatyczno-słownikowa jest bowiem tylko jednym z przyjmowanych powszechnie w rozumowaniu prawniczym sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy, a w końcu również czasami do niesprawiedliwych i krzywdzących stronę procesu rezultatów. Dlatego też musi być ona uzupełniona wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni: historycznej, systemowej, funkcjonalnej, logicznej, a wreszcie - jeśli nie przede wszystkim - celowościowej, która w odniesieniu do indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych uznana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowywania intencji i celów ustawodawcy.( wyrok sN z 8.01.1993 r. sygn. akt III ARN 84.92 )
Za taką jak wyżej interpretacją art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej przemawia fakt , iż ustawodawca w art. 116 § 4 przesądził zasady odpowiedzialności rozszerzając ją również do byłego członka zarządu , czyli do odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązanie w czasie pełnienia przez niego funkcji w organie osoby prawnej nawet po wygaśnięciu mandatu.
Nie można bowiem z biernej postawy członka zarządu wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Przyjmując bowiem taka wykładnię tego przepisu osoby powołane do kierowania spółką uniknęli by odpowiedzialności za zobowiązania spółki tylko dlatego , że aktywnie nie uczestniczyli w zarządzaniu spółką czyli de facto unikali sprawowania funkcji do której zostali powołani .
Mając powyższe na uwadze Sąd podziela pogląd doktryny , iż art. § 2 art. 116 Ordynacji podatkowej jedynie doprecyzowywuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu , a nie ma na celu ograniczenia zakresu podmiotowego, do tych którzy faktycznie "pełnili funkcje członka zarządu . Natomiast bierna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez zarządcę od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki , ale wręcz przeciwnie uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniającej od odpowiedzialności , o których mowa w art. 116§ 1 Ordynacji podatkowej . ( Bartosz Draniewicz glosa do wyroku WSA z dnia 3.03.2004 r. sygn. akt II SA 2889/02 ).
Za bezzasadny należy także uznać zarzut dotyczący nie wykazania bezskuteczności egzekucji. W sprawie było bowiem przeprowadzone postępowanie egzekucyjne a wobec bezskuteczności egzekucji komornik sądowy postanowieniem z dnia 16.11.2004 r. umorzył to postępowania . Komornik poinformował Urząd Skarbowy , iż postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce H. P. jest całkowicie bezskuteczne wyjaśniając jednocześnie , iż działalność dłużnika została zlikwidowana a z informacji uzyskanych z KRSu nie wynika aby dłużnik zmienił swoją siedzibę . Zlikwidowany został również rachunek bankowy spółki. Fakt ewentualnej zmiany siedziby spółki nie może wpływać na prawidłowość czynności egzekucyjnych jeżeli fakt ten nie został ujawniony w stosownych rejestrach. Zatem bezskuteczność egzekucji została wykazana w sposób wystarczający Jeżeli natomiast ustalenia organu egzekucyjnego okazałyby sie nieprawdziwe i spółka dalej prowadziłaby działalności gospodarczą to w trakcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki na członku zarządu ciąży obowiązek wskazania majątku spółki , z którego możliwa byłaby egzekucja .
Również za nie znajdujący uzasadnia w materiale dowodowym uznać należy zarzut , iż spółka H – P posiadała wierzytelności a organy podatkowe w sposób niewystarczający dokonały ustaleń dotyczących stanu majątkowego spółki. Organ egzekucyjny przed wydaniem decyzji poszukiwał majątku spółki i dokonał zajęcia sygnalizowanej przez stronę wierzytelności w "Z" Oddział w K. Jednak z pisma Zakładu [...] wynika, iż H. – P. nie posiada względem "Z" Oddział w K. żadnej wierzytelności w związku z powyższym nie jest możliwe zajęcie prawa majątkowego .
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , gdyż organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego, w toku postępowania prawidłowo zebrały materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów / art. 191 Ordynacji/ dokonały jego analizy a także wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło