IV SA/Wa 1337/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie obowiązku przekazania odpadu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) grudnia 2006 r. Decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. Nr (...)Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U Nr 191, poz. 1956) orzekł o: 1. nałożeniu na odbiorcę odpadu M. z siedzibą w P. obowiązku przekazania odpadu w postaci używanego pojazdu marki (...), o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...), bez usuwania z niego jakichkolwiek elementów, do upoważnionej stacji demontażu, posiadającej wszelkie wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów, 2. zobowiązaniu M. z siedzibą w P. do nadesłania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kopii otrzymanego zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego w/w pojazdu, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 5 marca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując między innymi, iż w dniu 25 września 2006 roku M. z siedzibą w P., złożyła w Urzędzie Celnym w Ł. (w uzasadnieniu omyłkowo podano L.) zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci używanego pojazdu marki (...). Do zgłoszenia celnego dołączono certyfikat uszkodzonego przez huragan Katrina pojazdu oraz oceny techniczne przedmiotowego pojazdu z dnia 18 września 2006 r. sporządzone przez inż. F. S., rzeczoznawcę PZM, która wykazuje, że przedmiotowy pojazd ma bardzo liczne uszkodzenia nadwozia, jednocześnie jest skorodowany i przegniły z powodu długotrwałego znajdowania się pod wodą. W wyniku rewizji celnej i oględzin samochodu potwierdzono stan faktyczny, że w przedmiotowym pojeździe występują bardzo liczne uszkodzenia nadwozia oraz korozja z powodu długotrwałego znajdowania się pod wodą. Zdaniem organu przedmiotowy pojazd wypełnia definicję ustawową odpadu, zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.), zakwalifikowaną w załączniku nr 1 do cytowanej ustawy, gdyż nie posiada ważnego dowodu rejestracyjnego i stopień jego uszkodzenia nie pozwala na jego użytkowanie zgodne z pierwotnym przeznaczeniem bez dokonania operacji odzysku. Przedmiotowy pojazd stanowiący odpad powinien zgodnie z art. 6 ust. 5 i 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz.Urz. WE L 30 z 06.02.1993 r.) zostać zgłoszony właściwym organom, celem uzyskania zezwolenia na przywóz do Polski odpadów do odzysku. W przedmiotowym przypadku doszło do wprowadzenia na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganych pozwoleń właściwych organów w rozumieniu przepisów art. 26 ust.1 cyt. rozporządzenia Rady (EWG), w tym zezwolenia wydanego przez właściwy organ miejsca przeznaczenia, czyli GIOŚ, co wyczerpuje znamiona nielegalnego obrotu odpadami. W wyniku rozpoznania złożonego przez M. z siedzibą w P. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu (...) marca 2007r. decyzję Nr (...) utrzymującą w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa zaskarżoną decyzję z dnia (...) grudnia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżona decyzja oparta jest o bezsprzeczne fakty, które wynikają ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, analiza których wskazuje, iż sporny pojazd ma nieważny dowód rejestracyjny, gdyż z uwagi na jego liczne uszkodzenia w efekcie zdarzenia losowego w postaci powodzi -huraganu Katrina, kompetentne władze Stanu Louisiana w USA uznały, że nie może być używany na drogach i umieściły pieczęć "Odzysk - Uszkodzenia popowodziowe - Pojazd uszkodzony przez huragan Katrina", celem jego unieważnienia. Ponadto w chwili nabycia pojazd ten nie mógł być uznany za produkt/wyrób, gdyż nie spełniał norm technicznych, pozwalających w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r- prawo o ruchu drogowym na uznanie go za pojazd silnikowy. Natomiast spełnia on definicję odpadu określoną w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, bowiem może być on zakwalifikowany do jednej z kategorii ( Q 4, Q 2) określonych w załączniku nr 1 do ustawy, tj. "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej". Za taka kwalifikacją przemawia fakt, że przedmiotowy pojazd to samochód popowodziowy, a powódź jest zdarzeniem losowym. Jednocześnie właściciel pojazdu wyzbył się go na rzecz strony, co jest przesłanką, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach i pozwala na jego zakwalifikowanie do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04 "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy". Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. z siedzibą w P., żądając jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2006 r. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie wskazanego przepisu. Wskazała również na naruszenia przepisów prawa procesowego art. 24 § 1 pkt 5 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez pracownika organu administracji publicznej, który podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, w związku z wydaniem przez niego decyzji administracyjnej w niższej instancji oraz art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła zarzuty oraz szczegółowo opisała przebieg sprawy. Wskazała m.in. iż nie jest prawdą, jakoby władze Stanu Louisiana USA umieściły w dowodzie rejestracyjnym zapis "odzysk - uszkodzenia popowodziowe" bowiem dokument tej treści nie znajduje się w aktach sprawy. Na oryginalnym tytule własności znajduje się zapis "pojazd uszkodzony przez wodę". Zdaniem skarżącej organ pominął opinię biegłego P. K., z ustaleń tej opinii wynika, że przedmiotowy (...) nie stanowi odpadu. Co więcej z obu opinii znajdujących się w aktach sprawy wynika, że "istnieją techniczne i ekonomiczne możliwości wykonania naprawy i przywrócenia walorów techniczno - użytkowych". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do przedstawionych w niej zarzutów podtrzymał stanowisko i argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2006 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U Nr 191, poz. 1956), zgodnie z którym jeżeli odpady zostały wwiezione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek nielegalnego międzynarodowego obrotu odpadami, właściwy organ, w drodze decyzji, jeżeli za nielegalny międzynarodowy obrót odpadami odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle brzmienia art. 5 oraz 16 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami, właściwym organem do wydawania decyzji w przedmiocie przywozu odpadów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Organ ten jako kompetentny do orzekania w niniejsze sprawie przyjął, iż zgłoszony przez skarżącą do odprawy celnej jako towar, używany pojazd (...), z uwagi na stan techniczny jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U Nr 62, poz. 628 ze zm.) i wobec dokonania przez stronę nielegalnego obrotu odpadami (bez wymaganego zgłoszenia), nałożył na stronę skarżącą obowiązek przekazania w/w odpadu do upoważnionej stacji demontażu. Ze stanowiskiem organu nie zgodziła się jednak skarżącą, zarzucając zaskarżonej decyzji szereg uchybień zarówno natury formalnej jak i prawnej, które w ocenie skarżącej doprowadziły do błędnego zakwalifikowania spornego pojazdu jako odpadu. Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim wskazać, iż postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy: 1. ustalenie jaka norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym dla potrzeb rozstrzygnięcia, 2. uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów oraz w ujęcie tego faktu na w języku stosowanej normy; 3. subsumcja faktu , uznanego za udowodniony, pod stosowana normę prawną; wiążące ustalenie konkretyzacji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy (patrz. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972 r., s. 52). Taki zarys postępowania kształtują podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. zasada praworządności wynikająca z art. 6 kpa, oraz zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa, do przestrzegania których organy są zobowiązane. Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż orzekający w sprawie organ uchybił w/w zasadom. W niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem mającym podstawowy wpływ na jej rozstrzygnięcie było ustalenie przez organ, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, czy sporny pojazd rzeczywiście stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Z brzmienia niniejszego przepisu wynika bowiem, iż warunkiem zakwalifikowania danej substancji, przedmiotu jako odpadu jest łączne spełnienie dwóch przesłanek tj.: 1. przydzielenie substancji/przedmiotu do jednej z kategorii określonej w zał. Nr 1 ustawy, 2. wykazanie, iż posiadacz substancji/przedmiotu pozbywa się go, zamierza pozbyć, lub do pozbycia się jest zobowiązany. Orzekający w sprawie organ, przyjął, iż sporny pojazd co do zasady można zakwalifikować do jednej z kategorii określonej w zał. Nr 1 do ustawy tj.: - Q4 - "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej" (powódź huragan Katrina jest zdarzeniem losowym) lub; -Q2- "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym". Analiza akt sprawy, w tym znajdujące się w nich opinie biegłych bez wątpienia potwierdzają, iż sporny pojazd ze względu na uszkodzenia popowodziowe huragan -Katrina, może być zakwalifikowany do jednej z w/w kategorii. W tym zakresie nie można więc zgodzić się ze stroną skarżącą, iż zamiar naprawienia przez nią przedmiotu przesądza o tym, iż nie można go uznać za odpad. Zgodnie bowiem z bogatym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, pojęcie odpadu w żadnym przypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu (sprawa C-359/88, C-442/92). Istotną okolicznością, która nie została jednak uprawdopodobniona przez organ orzekający w niniejszej sprawie jest wykazanie, iż w sprawie spełniona została druga z przesłanek decydujących o uznaniu danego przedmiotu, za odpad, a mianowicie wola wyzbycia się odpadu przez posiadacza. Na gruncie rozpoznawanej sprawy i w oparciu o zebrany materiał dowodowy w ocenie Sądu brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, zgodnie ze stanowiskiem organu, iż właściciel przedmiotowego pojazdu uznając go za odpad wyzbył się go za rzecz strony skarżącej. W ocenie Sądu, o uznaniu danego przedmiotu za odpad w świetle art. 3 ust. 1 ustawy decyduje co do zasady wola posiadacza. A co za tym idzie, sam fakt sprzedaży spornego auta stronie skarżącej nie przesądza jeszcze o fakcie, iż właściciel tego akta dokonał w ten sposób wyzbycia się go jako odpadu. Obowiązkiem organu było zatem uprawdopodobnienie, w sposób nie budzący wątpliwości, iż rzeczywiście taki zamiar przeświecał byłemu właścicielowi lub też, wykazanie, iż okoliczności sprawy pozwalały organowi na przyjęcie, iż wobec doznanych uszkodzeń na skutek powodzi, pojazd ten mógł być powszechnie uznany za odpad (por. orzeczenie z 15 czerwca 2000r. w połączonych sprawach C-418/97 I c-419/97). Zgodzić się zatem należy ze stroną skarżącą, iż wbrew stanowisku organu, o fakcie uznania spornego pojazdu za odpad na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może decydować okoliczność unieważnienia przez byłego właściciela pojazdu, dowodu rejestracyjnego. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że z przetłumaczonego przez tłumacza przysięgłego "Świadectwa Tytułu" widnieje zapis "pojazd uszkodzony przez wodę/Katrina". Wskazanego przez organ w decyzjach stwierdzenia "Odzysk - Uszkodzenia popowodziowe - Pojazd uszkodzony przez huragan Katrina" Sąd nie odnalazł. Organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że z brzmienia zawartego w dowodzie rejestracyjnym w języku angielskim wynika wprost, że pojazd został uszkodzony przez huragan. Jeżeli organ poddaje w wątpliwość tłumaczenie przedstawione przez stronę, winien przedstawić inne tłumaczenie, nie jest zaś sam nieuprawniony (w tym zakresie) dokonywać tłumaczenia. A zatem uznać należy, iż orzekający w sprawie organ wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi dochodzenia do prawdy obiektywnej, nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający w oparciu o jakie dowody, czy też okoliczności znane mu z urzędu przyjął, iż unieważnienia dowodu rejestracyjnego kompetentne władze Stanu Loiusiana USA dokonały wobec uznania, iż sporny pojazd z uwagi na liczne uszkodzenia w efekcie zdarzenia losowego w postaci powodzi, nie może być używany na drogach. W świetle powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż wobec niewykazania, przez orzekający w niniejszej sprawie organ, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, kluczowej dla jej rozstrzygnięcia kwestii, czy należący do skarżącej pojazd w dacie dokonania zgłoszenia celnego spełniał wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie go za odpad w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o odpadach, koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu z dnia (...) lutego 2007r., jako wydanych z naruszeniem art. 6,7, 77 i 107 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w sentencji.