I OZ 773/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-15
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) przysługuje stronie w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna z przyczyn procesowych, w szczególności z powodu braku właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, co obejmuje również sytuacje, gdy skarga jest niedopuszczalna z przyczyn procesowych, takich jak brak właściwości sądu administracyjnego. Pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej wyjaśniające powody wstrzymania wykonania uchwały samorządu terytorialnego nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądów administracyjnych, co czyni skargę na takie pismo niedopuszczalną.Stan faktyczny
L. B. złożył skargę na pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. wyjaśniające powody wstrzymania wykonania uchwały Rady Miasta K. dotyczącej lokalnego programu pomocy społecznej. Jednocześnie L. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. L. B. złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. NSA Anna Łukaszewska-Macioch po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 747/07 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. B. na pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeciwdziałania bezdomności postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 747/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 160 i art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek L. B. o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem procesowym z dnia 8 czerwca 2007 r. L. B. złożył skargę na pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] nr [...], będące wyjaśnieniem przedmiotu działania tego organu administracji oraz powodu wstrzymania wykonania uchwały Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] w sprawie realizacji przez Miasto K. "Lokalnego programu pomocy społecznej przeznaczonej dla mieszkańców K., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej jaką jest utrzymanie mieszkania" przez tę samą Radę Miasta (uchwała [...] z dnia [...]).
W odpowiedzi na skargę z dnia 12 lipca 2007 r. organ administracji uznał, że przedmiotem skargi L. B. jest bliżej nieokreślona decyzja i wnioskował o jej odrzucenie.
W dniu 8 czerwca 2007 r. L. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podniósł, iż zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.
Wskazano, iż stosownie do treści art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podano, iż w rozpoznawanym przypadku o oczywistej bezzasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może zostać on uwzględniony. Wskazano, iż chodzi o taką sytuację, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania. Wskazano, iż skarga L. B. dotyczy pisma Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...], będącego
wyjaśnieniem przedmiotu działania tego organu administracji, które nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. B. wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazał, iż jego skarga dotyczy odmowy Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej uchylenia uchwały Rady Miasta K. z dnia [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz bezczynność organów w tych przypadkach. Podać należy przy tym, iż zgodnie z doktryną prawa administracyjnego za "inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" uznaje się takie formy działania administracji, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przy czym wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Jak wynika z powyższego, jednym z kryteriów wyznaczającym zakres kontroli sądów administracyjnych jest wydanie zaskarżonego aktu lub czynności w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Przedmiotem niniejszej skargi jest pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] nr [...], będące wyjaśnieniem przedmiotu działania tego organu administracji oraz powodu wstrzymania wykonania uchwały Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] w sprawie realizacji przez Miasto K. "Lokalnego programu pomocy społecznej
przeznaczonej dla mieszkańców K., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej jaką jest utrzymanie mieszkania" przez tą samą Radę Miasta (uchwała [...] z dnia [...]).
Wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 11 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Nr 55, poz. 577) właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Pisma organu informujące o braku podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie stanowi rozstrzygnięcia nadzorczego, nie jest też decyzją administracyjną.
Przedmiotowe pismo nie jest ani decyzją ani aktem, ani też czynnością z zakresu administracji publicznej stwierdzającą obowiązek i wobec tego nie podlega ono kognicji sądów administracyjnych. Stąd też wniesienie skargi w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne.
Stosownie natomiast do zawartej w art. 247 p.p.s.a. regulacji, w razie zaistnienia oczywistej bezzasadności skargi, stronie nie przysługuje prawo pomocy.
Skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi zatem w przypadku, gdy nie może być ona uwzględniona w świetle jasnych i bezwzględnie wiążących przepisów prawa administracyjnego i w dodatku niepodlegających różnej wykładni (por. wyr. NSA z 7 stycznia 2003 r., I S.A. 745/02 (niepubl.). Prawo pomocy nie przysługuje stronie również w razie oczywistej bezzasadności jej skargi z przyczyn procesowych, tzn. gdy jest ona niedopuszczalna, np. dlatego że upłynął termin do jej wniesienia, albo skarga nie podlega właściwości sądów administracyjnych.
Skoro zatem skarga w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalna, to w rozumieniu art. 247 p.p.s.a, prawo pomocy skarżącemu nie przysługuje.
Należy wskazać, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Należy jedynie zwrócić uwagę, iż powoływany przez Sąd pierwszej instancji art. 64 § 3 p.p.s.a. odnosi się do wniosków wszczynających postępowanie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wszczyna postępowanie wpadkowe, przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło