I OZ 772/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. NSA Anna Łukaszewska-Macioch po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 78/07 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 78/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na odmówił skarżącemu J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący J. S. w dniu 26 marca 2007 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podał we wniosku, iż pomimo ukończenia 70 lat nie posiada emerytury, a w złożonym oświadczeniu wskazał, iż nie posiada żadnego dochodu i majątku poza mieszkaniem "czynszowym" o pow. ok.(...) m2, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, pobierającą emeryturę w kwocie (...) zł brutto oraz dwojgiem pełnoletnich dzieci. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie dochodu uzyskiwanego przez małżonkę skarżącego, podanie miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania oraz w miarę możliwości udokumentowania tych kosztów, udokumentowanie nieosiągania przez skarżącego jakiegokolwiek dochodu przez przedłożenie zaświadczenia o niepobieraniu emerytury i renty, udokumentowanie faktu, że pełnoletnie dzieci skarżącego nie uzyskują dochodu. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał jedynie zaświadczenie o stopniu niepełnosprawności, w pozostałym zakresie nie wykonując reszty zarządzenia Sądu. Postanowieniem z dnia 31 maja 2007 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W dniu 15 czerwca 2007 r. skarżący złożył zaświadczenie, iż nie figuruje w kartotece emerytalno-rentowej Oddział ZUS w Z. Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę wskazał, że z przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika obowiązek wykazania przez stronę, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wyjaśnieniu sytuacji majątkowej i rodzinnej strony służy przewidziana w art. 255. p.p.s.a. możliwość żądania przez sąd od wnioskodawcy złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wobec konieczności wyjaśnienia okoliczności przedstawionych przez skarżącego we wniosku, skarżący został zobowiązany zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 kwietnia 2007 r. do wyjaśnienia sytuacji dochodowej dorosłych dzieci oraz do przedstawienia dokumentu określającego wysokość emerytury żony. Skarżący nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. W związku z tym Sąd uznał, iż J. S. nie wykazał okoliczności określonych w art. 246 p.p.s.a. i postanowieniem z dnia 2 lipca 2007 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. J. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący domaga się wyjaśnienia podstawy prawnej rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy na posiedzeniu niejawnym. Polemizując z treścią zaskarżonego postanowienia skarżący stwierdził, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki pełnego zwolnienia od opłat sądowych. Wskazał, iż nie pobiera emerytury, ani żadnego innego świadczenia, a dorabiać nie może ze względu na swój stan zdrowia. Ponadto podał, iż jego dzieci nadal studiują, a miesięczne wydatki związane z opłatami za czynsz, środki czystości, telefon, benzynę wynoszą około (...) zł. Wskazał również na inne wydatki związane z utrzymaniem oraz zakupem leków. Podniósł, iż wpis od skargi uiszczony przez jego żonę był i jest bardzo dokuczliwy dla niego i jego rodziny. Domaga się wyjaśnienia ze wskazaniem podstawy prawnej, dlaczego skarga J. S. jest traktowana odrębnie od skargi J. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż w tym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/GL 78/07 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższy przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Należy zauważyć, że przepis art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie skarżący J. S. wzywany do - przedłożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, celem wyjaśnienia sytuacji majątkowej i rodzinnej strony - złożył jedynie zaświadczenie o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczenie, iż nie figuruje w kartotece emerytalno-rentowej Oddział ZUS w Z., nie ustosunkowując się do pozostałej treści wezwania Sądu pierwszej instancji o uzupełnienie danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Działanie Sądu pierwszej instancji oparte na podstawie art. 255 p.p.s.a. zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem rozpatrzenia wniosku skarżącego. Jest poza sporem, że J. S. nie wykazał okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast treść oświadczeń złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonym sprzeciwie nie daje wystarczających podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w postanowieniu.