IV SA/Wa 808/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną przez Stowarzyszenie "Z." z siedzibą w W. decyzją z dnia [,,,] lutego 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "Z." od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2006r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej pod nazwą "M." usytuowanej na działce ewidencyjnej [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] W. - orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wskazanego przedsięwzięcia wystąpiła spółka P. z siedzibą w W.. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 46 ust. 4a i ust. 4 b , art. 46a ust. 1, ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i ust.2 art. 56 ust. 1 i ust. 2 pk 1 - 3, art. 378 ust. 2 pk 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2001 r. Nr 62 poz. 627 ze zm. ). Orzekające w sprawie organy ustaliły, iż ponadnormatywne pola elektromagnetyczne emitowane przez projektowane anteny sektorowe i radiolinii mogą wystąpić wyłącznie w przestrzeni niedostępnej dla ludzi. W skierowanej do Sądu skardze z dnia 29 marca 2007r. Stowarzyszenie "Z." z siedzibą w W. wskazało przede wszystkim na naruszenie przez organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Stowarzyszenie wskazało, iż pomimo załączenia do akt opinii i dokumentów stanowiących istotny dowód w sprawie nie zostały one rozpoznane przez organy, które swoje rozstrzygnięcie oparły wyłącznie na sporządzonym w sprawie raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 20 grudnia 2007r. pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia podniósł dodatkowo, iż raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzony został niedokładnie. Zgodnie z treścią raportu konstrukcja nośna ma znajdować się na dwupiętrowym budynku, zaś z części rysunkowej wynika, że planowana stacja bazowa telefonii komórkowej umiejscowiona będzie na parkingu. Ponadto strona zwróciła uwagę na fakt sporządzenia w czerwcu 2006r. nowego raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, podnosząc jednocześnie, iż organ nie wyznaczył dodatkowego terminu na zapoznanie się z jego treścią, a zatem zainteresowane strony pozbawione zostały możliwości składania wniosków i uwag. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ w toku postępowania administracyjnego naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przede wszystkim za zasadne Sąd uznał zarzuty skarżącego Stowarzyszenia dotyczące naruszenia przez organy przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2001 r. Nr 62 poz. 627 ze zm.) gwarantujące społeczeństwu udział w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 10 powołanej ustawy, każdy ma prawo - w przypadkach określonych w ustawie - do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska lub przyjęcia projektu polityki, strategii, planu lub programu rozwoju i restrukturyzacji oraz projektu studium i planu zagospodarowania przestrzennego. Zasada ta skonkretyzowana została m.in. w art. 31-33 ustawy. W art. 31 ustawy został w sposób generalny zagwarantowany udział społeczeństwa w sprawach, w których przepisy prawa materialnego to przewidują. Aby uprawnienie to miało rzeczywisty charakter, niezbędne było sprecyzowanie sposobu, w jaki to prawo ma być realizowane. Dlatego też w art. 32 ustawy wprowadzono instrumenty prawne mające z jednej strony zagwarantować społeczeństwu możliwość udziału w postępowaniu w indywidualnej sprawie administracyjnej, z drugiej natomiast mające zagwarantować zakończenie postępowania w rozsądnym terminie. I tak zgodnie z treścią art. 32 ust.1 przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko. Zagwarantowanie społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu z zakresu ochrony środowiska, a w szczególności składane na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy uwagi i wnioski służą wielokierunkowemu rozpatrzeniu sprawy z zakresu ochrony środowiska, przeprowadzonej z udziałem społeczeństwa, a także mają zagwarantować, że żaden jej aspekt nie zostanie pominięty. W tym celu w art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy na organy administracji został nałożony obowiązek rozpatrzenia zgłoszonych uwag i wniosków. Uwzględniając fakt, że uwagi i wnioski są zgłaszane w ramach postępowania, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, to najlepszym sposobem przedstawienia, jakie uwagi i wnioski zostały uwzględnione oraz dlaczego pozostałych nie wzięto pod uwagę, jest uzasadnienie decyzji kończącej postępowanie. Ocena ta powinna mieć charakter wszechstronny, indywidualny, co nie wyklucza jednak uporządkowania zgłoszonych uwag i wniosków w pewne grupy tematyczne ( Krzysztof Gruszecki Prawo ochrony środowiska .Komentarz LEX Warszawa 2007, str. 110 i n.) Jednocześnie w ocenie Sądu realizacja prawa do składania uwag i wniosków możliwa jest tylko w przypadku udostępnienia do publicznej wiadomości całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych w czerwcu 2006r. w przedmiotowej sprawie sporządzony został nowy raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, jednakże termin na składanie wniosków i uwag przez społeczeństwo w ramach toczącego się postępowania upłynął w kwietniu 2007r. co oznacza, iż uniemożliwiono zainteresowanym osobom wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym naruszono powyższe przepisy gwarantujące społeczeństwu udział w toczącym się postępowaniu. Ponadto z akt administracyjnych wynika, iż jako stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uznano wyłącznie W. Spółdzielnię Mieszkaniową (...) właściciela budynku usytuowanego na działce nr [...] , na której planowana jest przedmiotowa inwestycja. Zgodnie jednak z załączoną do raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko mapą pola elektromagnetyczne emitowane przez projektowane anteny swoim zasięgiem obejmować będą nie tylko działkę nr [...] , ale również inne sąsiednie działki, których właściciele i użytkownicy wieczyści powinni mieć zagwarantowane prawo czynnego udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej pod nazwą "M." usytuowanej na działce ewidencyjnej [...] w obrębie [...] [...] przy ul. [...] w [...] W.. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika jednak czy właścicielem pozostałych działek i budynków jest również W.Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) czy też inne podmioty, które pozbawiono czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Na obecnym etapie postępowania nie można zatem stwierdzić czy w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji pominięto uprawnione strony naruszając zasadę zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 KPA). Jednocześnie nie można uznać, iż organ zapewnił udział wszystkim stronom postępowania umieszczając informację o toczącym się postępowaniu na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu W. na okres 21 dni. Prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 145 §1 ust.1 pkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a), zgodnie z którym sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a. tj. dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Podkreślić przy tym należy, że dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 ust.1 pkt b nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2000r., II RN 200/01 OSNP 2003, nr 24, poz.582). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji). Zdaniem Sądu wyjaśnienia wymaga również kwestia lokalizacji planowanej inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Jak wynika z treści decyzji oraz z treści raportu planowana stacja ma być zlokalizowana na dachu dwukondygnacyjnego budynku przy ul. [...] na działce nr[...] , której właścicielem jest W. Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) Natomiast z rysunków załączonych do raportu (rysunek nr 3 i 4) wynika, iż planowana stacja bazowa telefonii komórkowej umiejscowiona będzie poza działką nr [...]. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Jednocześnie ponieważ sprawa ponownie będzie przedmiotem rozpoznania przez organy administracji publicznej - zdaniem Sądu przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się do zarzutów podniesionych w skardze. Albowiem w toku postępowania strony będą mogły ponownie przedstawić swoje stanowisko, żądając uzupełnienia materiału dowodowego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. W oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.