I GSK 515/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-19
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Magdalena Bosakirska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zastosować stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% w sytuacji, gdy świadectwo pochodzenia towaru zostało uznane za sfałszowane, a strona nie przedstawiła innych dowodów pozwalających na ustalenie kraju pochodzenia towaru?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w sytuacji, gdy świadectwo pochodzenia towaru zostało dwukrotnie uznane za sfałszowane przez władze kraju pochodzenia, a strona nie przedstawiła innych dowodów pozwalających na ustalenie kraju pochodzenia, organ celny prawidłowo zastosował stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%. Brak prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru uniemożliwia zastosowanie stawki konwencyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i naliczeniu odsetek wyrównawczych z powodu zastosowania nieprawidłowej stawki celnej. Importowany towar (odzież) został dopuszczony do obrotu na podstawie zadeklarowanej stawki celnej 18% i dołączonego świadectwa pochodzenia z Chin. Władze chińskie nie potwierdziły autentyczności świadectwa, co skutkowało zastosowaniem stawki celnej 120%. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi importera i jego przedstawicieli. Skargę kasacyjną wniósł importer, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska (spr.) del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. – F. H. "A." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Po 547/07 w sprawie ze skarg B. J., S. J. i T. K. – F. H. "A." na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]; [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 547/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargi B. J., S. J. oraz T. K. (prowadzącego działalność gospodarczą jako F. H. A.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzją tą organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych umarzając postępowanie w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
I
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dokonane w procedurze uproszczonej poprzez wpis do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu pod pozycją nr 155 i 156 z dnia [...] listopada 2002 r. oraz zgłoszenie celne uzupełniające według dokumentu SAD z dnia [...] listopada 2002 r. o nr [...]. Powiadomił importera T. K. prowadzącego działalność gospodarczą jako F. H. "A." oraz jego przedstawicieli pośrednich B. J., S. J. działających jako S. M. "E." s.c. o retrospektywnym zarejestrowaniu uzupełniającej kwoty długu celnego oraz naliczył odsetki wyrównawcze.
Odwołania wnieśli T. K. oraz B. J. i S. J.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], [...] Dyrektor Izby Celnej w P. uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że importowany towar (odzież) dopuszczono do obrotu w oparciu o zawnioskowaną konwencyjną stawkę celną 18%, a do zgłoszenia dołączono świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] września 2002 r. stwierdzające, iż towar pochodzi z Chin. Autentyczności tego świadectwa nie potwierdziły chińskie władze celne, a ponieważ nie można było także ustalić kraju pochodzenia towaru, zastosowano stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%, t.j. stawkę 120%, zamiast zadeklarowanej przez stronę stawki 18%. W sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwoliłyby na przypisanie winy importerowi T. K. i przedstawicielom pośrednim B. J. i S. J., zatem organ uznał, że spełnione zostały warunki pozwalające na niepobieranie odsetek wyrównawczych z mocy § 5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. nr 155 z 2003r. poz. 1515).
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wnieśli T. K. oraz B. J. i S. J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r. oddalił skargi po uprzednim połączeniu spraw z obu skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy celne zgodnie z prawem zgromadziły wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Organy celne prawidłowo zastosowały przepisy prawa określające pochodzenie towaru w ramach handlu niepreferencyjnego. Reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów znajdują zastosowanie w każdym przypadku stosowania taryfy celnej, poza określonymi wyjątkami. W zgłoszeniu celnym zawnioskowano o zastosowanie konwencyjnej stawki celnej. W tych okolicznościach organy celne prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 16 do art. 19 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.jedn. Dz.U. nr 75 z 2001 r. z późn. zmianami) oraz na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.).
Możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym jest uzależniona od rodzaju przedstawionego przez zgłaszającego dowodu pochodzenia towaru oraz jego formalnej i materialnej poprawności. Takim dowodem jest prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia towaru, uprawniające do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Dokument ten może podlegać czynnościom kontrolnym, polegającym na sprawdzeniu jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych.
Pismo pochodzące od organu obcego państwa sporządzone w związku ze zwróceniem się przez polski organ celny w trybie § 20 a) ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 199 7r. nie ma mocy wiążącej w tym sensie, iż wyniki sprawdzenia danego świadectwa pochodzenia mogą być przedmiotem odrębnej oceny i dodatkowej weryfikacji przez polskie organy celne. Sąd wskazał, że pismo organu obcego państwa uzyskane w powyższym trybie nie może korzystać ze szczególnej mocy dowodowej dokumentu wynikającej z art. 270 § 1 Kodeksu celnego, czy też art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. nr 8 z 2005r. poz.60 z późn. zmianami), jednak może być wykorzystane w postępowaniu celnym jako dowód, bowiem za pośrednictwem art. 262 Kodeksu celnego i na podstawie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, należy dopuszczać w toku postępowania dowodowego jako dowody wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy celnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Z tego względu pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informację o nieautentyczności świadectwa pochodzenia towaru mogło stanowić dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że w toku postępowania organ pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. zwrócił się ponownie do Chińskiej Rady Promocji Międzynarodowego Handlu X. o weryfikację świadectwa pochodzenia towaru, którego dotyczyło weryfikowane zgłoszenie celne. W odpowiedzi organ uzyskał ponowną odpowiedź, że dokument potwierdzający pochodzenie towaru jest sfałszowany.
W ocenie Sądu omawiany dokument był dowodem wystarczającym do stwierdzenia, iż strona skarżąca nie udowodniła, iż importowany towar zasługuje na skorzystanie z preferencji celnych w postaci odpowiednich stawek celnych.
Ponieważ strona nie udokumentowała ostatecznie pochodzenia towaru za pomocą prawidłowego i autentycznego świadectwa jego pochodzenia, nie było podstaw do zastosowania stawki celnej zadeklarowanej przez stronę. Ponieważ w sprawie nie występował żaden inny dowód pozwalający określić kraj pochodzenia towaru, organ celny prawidłowo zastosował podwyższoną stawkę celną.
Zdaniem Sądu weryfikacja załączonego do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia odbyła się bez naruszenia norm dotyczących dopuszczalnego terminu dokonywania kontroli tego dokumentu. Zarzucane przez stronę przekroczenie rocznego terminu dla składania wniosków o dokonanie kontroli, który ustanowiony był załącznikiem D-3 do Międzynarodowej Konwencji sporządzonej w Kioto w dniu 18 maja 1973 r., nie mogło spowodować skutku w postaci niedopuszczalności wykorzystania zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu celnym z tego względu, że taka sankcja nie wynika, ani z treści przepisów powołanej Konwencji, ani przepisów innych aktów prawnych.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. K.
Zaskarżył wyrok w całości; wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., w związku z art. 150 p.p.s.a. oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organy celne nie dopuściły się przy wydawaniu decyzji naruszenia przepisów postępowania, co skutkowało oddaleniem skargi w związku z przyjęciem przez Sąd, że organy celne prawidłowo wydały skarżoną decyzję, po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, polegające na tym, iż Sąd nie dokonał oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, gdyż w przeciwnym wypadku stwierdziłby, iż istniały inne dowody i możliwe do wykonania czynności procesowe, które dowodziły istnienia faktu na potwierdzenie kraju pochodzenia towaru,
2. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, w szczególności naruszenie art. 13 § 3 w związku z art. 19 § 2 oraz art. 222 § 4 Kodeksu celnego, bowiem Sąd uznał, że zastosowanie preferencyjnych stawek celnych może wynikać wyłącznie ze świadectwa pochodzenia towarów, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Sąd bezpodstawnie uznał, że brak jest innych dowodów i innych możliwości ustalenia kraju pochodzenia towaru i zastosowania stawki celnej autonomicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że brak jest podstaw faktycznych do stosowania preferencyjnej stawki celnej, pomijając całkowitym milczeniem kwestię zastosowania przez organ celny stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Ustalenie pochodzenia towaru, przy braku świadectwa pochodzenia, ma wpływ na ustalenie, czy zastosować stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, ustalenie kraju pochodzenia towarów mogło być dokonane w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, na podstawie pobranych próbek towaru, czy w oparciu o dowód z przesłuchania świadków (osób mających kontakt z próbkami i uczestniczących przy rewizji towarów) celem ustalenia, czy towar miał cechy świadczące o jego pochodzeniu. Zdaniem kasatora, brak lub nieautentyczność świadectwa pochodzenia nie wyłącza ustalenia, że towar pochodzi z określonego kraju lub regionu ze skutkami określonymi w części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej. Pominięcie tych kwestii w zaskarżonym wyroku jest naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.
Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, w przypadkach wymienionych w § 2. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga kasacyjna zwrócona jest przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, zatem kasator powinien wskazać, które przepisy prawa procesowego i materialnego naruszył ten sąd wydając zaskarżony wyrok. Niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji istotnych naruszeń prawa procesowego, których dopuścił się organ administracji, stanowi naruszenie art.145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. w powiązaniu z naruszonymi przez organ przepisami procesowymi. Naruszenie prawa materialnego musi opierać się na wskazaniu tych przepisów prawa materialnego, które w ocenie kasatora naruszył Sąd wydając zaskarżony wyrok w powiązaniu z art.145 § 1 p.1 lit.a p.p.s.a.
Przystępując do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać należy, że choć zostały one określone jako dotyczące naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego, to w istocie dotyczą tylko naruszenia prawa procesowego poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i związany z tym brak ustalenia kraju pochodzenia towarów.
Nie jest trafne sformułowanie zarzutu 2. dotyczącego naruszenia prawa materialnego z powołaniem się na art.141 § 4 p.p.s.a., w powiązaniu z art.13 § 3 w zw. z art. 19 § 2 i 222 § 4 Kodeksu celnego. Art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego i dotyczy warunków, jakie powinno spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Nie chodzi przy tym o ocenę kontrolowanego aktu przedstawioną w uzasadnieniu, a jedynie o konieczne elementy uzasadnienia. Naruszenie powołanego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną prowadzącą do uchylenia zaskarżonego wyroku jedynie wtedy, kiedy uzasadnienie zawiera takie braki, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Natomiast sama wadliwość koncepcji prawnej przedstawionej w uzasadnieniu wyroku nie stanowi naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a., tylko naruszenie tych przepisów prawa, których błąd dotyczy. W sprawie niniejszej wymieniony przez kasatora w zarzucie 2. art. 19 § 2 Kodeksu celnego stanowi także przepis procesowy dotyczący prowadzenia postępowania dowodowego, co do pochodzenia towarów. Zatem zarzut ten dotyczy naruszenia przepisów postępowania i zostanie rozważony niżej wraz z pozostałymi zarzutami procesowymi.
Ponieważ nie został w żaden sposób doprecyzowany ani wyjaśniony zarzut naruszenia art.13 § 3 Kodeksu celnego (bez wskazania jednostki redakcyjnej tego przepisu) ani też zarzut naruszenia art.222 § 4 Kodeksu celnego, a Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie jest powołany do uzupełniania ani interpretacji zarzutów, zarzut 2. w tej części należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Odnosząc się do zarzutów procesowych, zawartych w p.1 i w części p.2 skargi kasacyjnej uznać należy, że nie są one usprawiedliwione.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego po zwolnieniu towaru możliwe jest sprawdzenie danych zawartych w zgłoszeniu celnym, w tym w drodze kontroli dokumentów dotyczących operacji przywozu. Stwierdzenie niezgodności umożliwia wydanie na podstawie art. 65 § 4 i art. 83 § 3 Kodeksu celnego decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na poczynienie prawidłowych ustaleń i wydanie decyzji zgodnej prawem.
W ramach omawianego zarzutu procesowego kasator zakwestionował zaakceptowane przez Sąd ustalenia faktyczne, a zwłaszcza stwierdzenie, że nie dało się ustalić kraju pochodzenia towaru sprowadzonego z zagranicy. Kasator podnosi, że ustalenie to zostało dokonane z naruszeniem art.122 oraz art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej, bowiem Sąd bezpodstawnie uznał, że wobec wadliwości świadectwa pochodzenia towaru, brak jest innych możliwości ustalenia tego pochodzenia i bezzasadnie zaakceptował zastosowanie stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%.
Oceniając powyższy zarzut wskazać należy, że zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania. Jednak, gdy chodzi o ustalenie pochodzenia towarów, zastosowanie mają przede wszystkim przepisy szczególne zawarte w dziale II Kodeksu celnego i wydane na ich podstawie przepisy wykonawcze. Zgodnie z art.19 § 1 Kodeksu celnego ustalenie pochodzenia towarów dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów. W wypadku wątpliwości, zgodnie z art.19 § 2 Kodeksu celnego organ celny może zażądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Przepisy § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. precyzowały sposób dokumentowania pochodzenia towarów, które objęte były kontrolowanym zgłoszeniem celnym i były wymienione w wykazie stanowiącym zał. nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z powołanymi przepisami w celu zastosowania stawki konwencyjnej pochodzenie towaru musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia towaru.
W sprawie kluczowe znaczenie miało zbadanie rzetelności świadectwa pochodzenia towaru. Wobec dwukrotnego stwierdzenia przez władze chińskie, że świadectwo pochodzenia towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym było sfałszowane, organ celny trafnie ustalił, że pochodzenie towarów nie zostało wykazane świadectwem pochodzenia, co uniemożliwiało zastosowanie stawki konwencyjnej.
W tej sytuacji na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej można było dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi z jakiego kraju pochodzi towar będący przedmiotem kontrolowanego zgłoszenia. W sprawie niniejszej, wymagany rozporządzeniem z dnia 15 października 1997 r. dowód w postaci świadectwa pochodzenia towarów okazał się fałszywy, a strona żadnych możliwych do przeprowadzenia dowodów dokumentujących pochodzenie towarów nie wskazała. Z protokołu przeprowadzenia rewizji celnej nie wynika kraj pochodzenia towarów, a w aktach sprawy nie ma zdjęć towarów, które mogłyby wskazywać kraj pochodzenia. Zważywszy powyższe zarzut błędnej akceptacji niekompletnego postępowania dowodowego prowadzonego z naruszeniem art. art.122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej i poczynienia wadliwych ustaleń z naruszeniem art.191 Ordynacji podatkowej jest nieusprawiedliwiony, bowiem w opisanej sytuacji prawidłowy jest wniosek organu, że nie da się ustalić kraju pochodzenia towarów.
Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. i niewyjaśnienia zastosowania autonomicznej stawki celnej podwyższonej o 100%. Sąd wyjaśnił, że możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym jest uzależniona od rodzaju dowodu pochodzenia towaru oraz jego materialnej i formalnej poprawności i wskazał, że tylko prawidłowe świadectwo pochodzenia towarów uprawnia do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Wobec braku prawidłowego świadectwa pochodzenia towarów oraz braku innych dowodów wskazujących na kraj pochodzenia towarów możliwe było tylko zastosowanie podwyższonej stawki celnej. Stwierdzenia te są trafne, a tak uzasadnione orzeczenie mimo braku szczegółowego wywodu prawnego poddaje się kontroli, zatem zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że z treści art. 15 § 1 pkt 3 i § 2 Kodeksu celnego wynika, iż pochodzenie towarów, ustalane na zasadach określonych w art. 16 - 19 Kodeksu celnego, stanowi przesłankę (kryterium) stosowania Taryfy celnej (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. Dz.U. nr 146 z 2001 r. poz.1639), a więc różnicowania stawek innych niż preferencyjne i obniżone. W art. 16 - 19 Kodeksu celnego wskazane zostały zasady ustalania pochodzenia towaru, a w rozporządzeniu wykonawczym (rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.) wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 19 § 3 Kodeksu celnego - sposób dokumentowania pochodzenia towarów.
Jak wynika z części pierwszej A Taryfy celnej na podstawie kryterium pochodzenia towaru wyodrębniono stawki konwencyjne (ust. 2), stawki autonomiczne (ust. 3) oraz stawki stosowane wobec towarów, których pochodzenie nie jest znane (ust. 7). Zgodnie z tym ostatnim uregulowaniem dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru stosuje się stawkę autonomiczną podwyższoną o 100%. Zatem wobec nieudokumentowania pochodzenia towarów trafne było zastosowanie stawki autonomicznej podwyższonej o 100%.
Kryterium udokumentowania pochodzenia towaru pozwala na wprowadzenie stawki stosowanej wobec towarów, których pochodzenia nie udokumentowano w wymagany sposób, lecz możliwe jest ustalenie ich pochodzenia (ust. 10) i takich, w stosunku do których pochodzenia nie udokumentowano i nie jest możliwe ustalenie pochodzenia (ust. 11 w zw. z ust. 7). W tym drugim przypadku sytuacja jest co do istoty zbieżna z przewidzianą w ust. 7, w którym wyodrębniono stawkę wyłącznie w oparciu o kryterium pochodzenia towaru (pochodzenie towaru nie jest znane).
Ponieważ w sprawie niniejszej nie było możliwe ustalenie kraju pochodzenia towarów, a strona nie wskazała dowodu, który by takie ustalenie umożliwił, musiała zostać zastosowana stawka autonomiczna podwyższona o 100%. Sąd pierwszej instancji trafnie wyjaśnił przyczyny zastosowania tej stawki, zatem omawiany zarzut kasacyjny jest nieusprawiedliwiony.
Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło