I OZ 601/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 366/07 pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odrzucić zażalenie Przewodniczący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 366/07 pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego M. W. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd wskazał, że z uwagi na to, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy przesłano formularz wniosku w celu jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym terminie nie nadesłał do Sądu urzędowego formularza PPF i dlatego Sąd pierwszej instancji pozostawił jego wniosek bez rozpoznania. Sąd wskazał ponadto, że podniesione przez skarżącego okoliczności braku możliwości wypełnienia formularza z powodu uzależnień w świetle art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) nie mają znaczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w imieniu M. W. złożyła "z up. matka" T. W., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. W treści zażalenia podniosła, że skarżący nie wypełnił formularza własnoręcznie i świadomie z powodu [...]. Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2007 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez przedłożenie pełnomocnictwa dla matki T. W. do występowania w sprawie w jego imieniu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 10 września 2007 r. do akt sprawy złożone zostało pełnomocnictwo dla T. W. do reprezentowania skarżącego, podpisane przez T. W. z wyjaśnieniem, że "strona nie może się podpisać z powodu choroby - [...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Odmienna regulacja, o której mowa w końcowej części tego przepisu znajduje się w art. 178 P.p.s.a., stosownie do którego wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a. natomiast do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Na podstawie art. 198 P.p.s.a. na zarządzenie przewodniczącego, przysługuje zażalenie - jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego bądź pełnomocnika, gdyż w myśl art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Przepis art. 35 P.p.s.a. określa, kto może być pełnomocnikiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Osoba uprawniona do reprezentowania strony przed sądem obowiązana jest, zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej. Pełnomocnictwo winno spełniać określone wymogi, przede wszystkim autentyczność tego dokumentu nie może budzić żadnych wątpliwości. Należy zatem stwierdzić, że koniecznym warunkiem pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 4 art. 46 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Powołany przepis ma zastosowanie w stosunku do strony, która nie może się podpisać z powodu nieusuwalnej lub długotrwałej przyczyny (np. kalectwo, choroba uniemożliwiające złożenie własnoręcznego podpisu lub analfabetyzm). Dla swej skuteczności wymaga spełnienia dwóch warunków: upoważnienia osoby podpisującej się w zastępstwie oraz podania przyczyny braku własnoręcznego podpisu wnoszącego pismo. Upoważnienie do złożenia podpisu nie wymaga szczególnej formy, wystarczy, że osoba powoła się na nie. Udowodnienie istnienia stosownego upoważnienia będzie konieczne dopiero w przypadku powstania wątpliwości sądu w tym zakresie. W niniejszej sprawie takie wątpliwości wystąpiły i dlatego zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2007 r. Sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniesionego zażalenia poprzez przedłożenie pełnomocnictwa uprawniającego T. W. do występowania w sprawie w imieniu skarżącego. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący mimo podnoszonej "choroby - [...]" niektóre z pism procesowych był w stanie podpisać osobiście, np. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] (k. 6 akt) oraz sprzeciw wniesiony na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2007 r. (k. 17 akt). Natomiast zażalenie na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2007 r. podpisała "z up. matka" skarżącego. Z treści zażalenia, a następnie z przedłożonego przez T. W. do akt pełnomocnictwa wynika, że skarżący nie może się podpisać z powodu "choroby - [...]". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty dotyczące [...] skarżącego, bez przedstawienia na powyższe żadnych dokumentów nie mogą być traktowane jako usprawiedliwiona przeszkoda w złożeniu własnoręcznego podpisu na wniosku o przyznanie prawa pomocy czy też wniesionym zażaleniu. Załączone do w/w pełnomocnictwa wezwanie skarżącego do stawienia się na badanie lekarskie do Poradni [...] w L. z dnia [...] wystosowane przez Sąd Rejonowy VI Wydział Rodzinny i Nieletnich w L. nie stanowi jednoznacznego dowodu na zaistnienie nieusuwalnej lub długotrwałej przyczyny niemożności osobistego podpisywania się przez skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.