II OZ 695/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-26

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny zasadnie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że podniesione przez wnioskodawcę okoliczności (wzrost alimentów, zmiana stanu cywilnego, zaciągnięcie kredytu) nie stanowiły istotnej zmiany warunków materialnych uzasadniającej zmianę wcześniejszego postanowienia?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sąd administracyjny zasadnie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Podniesione przez wnioskodawcę okoliczności, takie jak wzrost alimentów, zmiana stanu cywilnego czy zaciągnięcie kredytu, nie stanowiły tak istotnej zmiany warunków materialnych, która uzasadniałaby zmianę wcześniejszego, nie zaskarżonego postanowienia referendarza, zwłaszcza gdy podniesiona kwota alimentów pokrywała się z wyższym dochodem wnioskującego, a kwestie stanu cywilnego i kredytu nie były podniesione we wniosku o zmianę postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło jego wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy. M. J. argumentował, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu z powodu wzrostu alimentów na córkę, zmiany stanu cywilnego i posiadania niepracującej żony na utrzymaniu, a także zaciągnięcia kredytu na samochód. Sąd I instancji uznał, że przedstawione okoliczności nie były wystarczające do zmiany wcześniejszego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1022/07 oddalające wniosek M. J. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1022/07 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1022/07, oddalił wniosek M. J. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1022/07 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2007 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. referendarz sądowy odmówił M. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 18 maja 2008 r. M. J. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Rozpatrując ponowny wniosek Sąd wskazał, że w ponownym wniosku nie przedstawiono nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia referendarza. Wnioskujący wskazał, że jego dochody miesięczne są wyższe 1100 zł-1150 zł niż wskazał to w poprzednim wniosku (950 zł), zaznaczył również, że alimenty, które ponosi na córkę zostały podwyższone z 450 zł na 600 zł miesięcznie, oraz, że Urząd Skarbowy zajął skarżącemu samochód. Po przeanalizowaniu tych okoliczności Sąd uznał, że nie mają one wpływu na zmianę okoliczności, o których mowa w art. 165 ppsa, w związku z powyższym ponieważ sytuacja majątkowa M. J. nie uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia referendarza sądowego z [...] 2008 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. J. twierdząc, że Sąd niewłaściwie ustalił stan faktyczny, ponieważ nie wziął pod uwagę, że wzrosła kwota alimentów, którą uiszcza na rzecz córki oraz, że zmienił stan cywilny, a jego żona, mająca dziecko, będące na utrzymaniu wnioskującego, nie osiąga dochodów. Wnioskujący podniósł także, że zaciągnął kredyt na kupno nowego samochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Trafnie zauważył Sąd I instancji, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, a zatem mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W sprawie niniejszej postanowieniem z 4 czerwca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowienie to nie zostało zaskarżone w zakreślonym terminie. Kolejny wniosek M. J. o przyznanie prawa pomocy zasadnie został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 4 czerwca 2008 r. Mając powyższe na uwadze oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu PPF w dniu 21 maja 2009 r. należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przytoczone przez skarżącego w kolejnym wniosku okoliczności nie stanowią tak istotnej zmiany jego warunków materialnych, że zachodziłaby konieczność zmiany postanowienia z 4 czerwca 2008 r., ponieważ podniesiona kwota alimentów pokrywa się bowiem z wyższym dochodem wnioskującego. Podniesione natomiast w zażaleniu kwestie dotyczące zmiany stanu cywilnego czy zaciągniętego kredytu nie były podniesione w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy, a zatem nie mogły być wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji. W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło