I SA/Ol 308/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Jacek Kłos, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 17 października 2007r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr "[...]" z dnia "[...]" w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję należności wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" o Nr "[...]" oraz o Nr "[...]" na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]","[...]","[...]", obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r., odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad i grudzień 2002 r. oraz podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. i czerwiec 2003 r. Pismem z 22 lutego 2007 r. strona wniosła do organu egzekucyjnego I instancji zarzuty na prowadzone postępowanie. W uzasadnieniu podała, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w sytuacji nieistnienia egzekwowanego obowiązku, ponieważ decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie zostały jej skutecznie doręczone. Wskazała również, że organ wszczął postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnień. W związku z powyższym wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz połączenie spraw objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi do wspólnego rozpoznania. Postanowieniem z dnia "[...]" o Nr "[...]", wydanym na podstawie art. 17 i art. 18 w związku z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego wyraził jako wierzyciel stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów, wskazując, iż są one bezzasadne w części dotyczącej doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz upomnień. Decyzje te zostały bowiem doręczone pełnomocnikowi – J.C. w dniu 16.10.2006r. Natomiast w kwestii niedoręczenia upomnień organ stwierdził, że w przypadku, gdy zobowiązanie powstaje z mocy prawa, a podstawą egzekucji jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, stosownie do § 13 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.), wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie wymaga upomnienia. Stanowisko to zostało podtrzymane w rozstrzygnięciu drugoinstancyjnym w związku z wniesionym przez Z.S. zażaleniem, w którym strona zwróciła uwagę, iż pełnomocnictwo do jej reprezentowania zostało udzielone J.C. dopiero w dniu 25.01.2007 r. Doręczenie decyzji wymiarowych na adres tej osoby w dniu 16.10.2006 r. należało więc zdaniem strony uznać za nieskuteczne. Uzasadniając wydane w tej sprawie postanowienie z dnia "[...]" o Nr "[...]" organ II instancji podniósł, że wierzyciel rozpatrzył zarzuty na podstawie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do argumentacji zażalenia dotyczącej braku skutecznego doręczenia stronie decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym nie dokonuje się formalnej i merytorycznej oceny decyzji wymiarowych. Ewentualne zastrzeżenia w tym zakresie mogły być podnoszone w postępowaniu odwoławczym. Od decyzji wymiarowych nie wniesiono jednak środków zaskarżenia, w związku z czym, jak też wobec braku wpłaty powstałej zaległości podatkowej, wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego, wystawił tytuły wykonawcze i przekazał je do realizacji organowi egzekucyjnemu. Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że doręczenie upomnienia nie było konieczne wobec zapisów § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W złożonej skardze strona, wnosząc o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji, zwróciła uwagę, że przedmiotem sporu jest moment ustanowienia pełnomocnika oraz podjęcia przez niego skutecznych działań w jej imieniu. Jej zdaniem bezsporne jest, że do ustanowienia pełnomocnika doszło dopiero w dniu 25.01.2007 r., o czym został poinformowany pismem z dnia 02.02.2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej. Doręczenia decyzji w dniu 16.10.2006 r. do rąk J.C. nie można zatem uznać za skuteczne. Wskazując na treść art. 137 § 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym to pełnomocnik dołącza do akt pełnomocnictwo, podkreślono, że organ kontroli skarbowej nie mógł uznać za dowód ustanowienia pełnomocnictwa przedstawionego przez skarżącego pisma stanowiącego jego oświadczenie woli w kwestii ustanowienia pełnomocnika. Przyjęcie pełnomocnictwa jest bowiem wyrazem woli pełnomocnika, a strona nie może mu narzucić obowiązku jej reprezentowania. W niniejszej sprawie pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 25.01.2007 r. i dopiero po tym dniu przesłane przez pełnomocnika właściwemu organowi podatkowemu. Powoduje to, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w sytuacji nieistnienia obowiązku. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznawanie skarg na rozstrzygnięcia organów administracji nie ma charakteru orzekania merytorycznego. Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne. Badając zgodność z prawem wymienionego wyżej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Sąd stwierdził, iż organy obu instancji zasadnie uznały zarzuty zobowiązanego na prowadzoną egzekucję, za bezzasadne. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ostatnie zdanie powołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności bądź wadliwości decyzji będącej podstawą egzekucji. Nie może tym samym wkraczać w kompetencje innego organu, który rozstrzygał sprawę merytorycznie. Prowadziłoby to bowiem w istocie do dublowania działalności poszczególnych organów (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2000r.o sygn. III SA 2744/99 LEX nr 47236). Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny w związku z wniesionymi przez dłużnika zarzutami dotyczącymi niedopuszczalności egzekucji, wobec bezskuteczności doręczenia decyzji wymiarowych i nieistnienia obowiązku podatkowego, prawidłowo zwrócił się do Urzędu Kontroli Skarbowej o zajęcie stanowiska w tym zakresie. W konsekwencji zaś gdy organ, który wydał kwestionowane orzeczenia wymiarowe uznał zarzuty za bezzasadne (pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" o nr "[...]"), organ egzekucyjny słusznie podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, argumentując je w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Z treści zarzutów dłużnika wynika natomiast, iż w kwestii nieistnienia obowiązku podatkowego podnosi on argumenty natury merytorycznej, które mogłyby stanowić przedmiot analizy jedynie na etapie postępowania podatkowego, a nie w prowadzonym na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego, postępowaniu egzekucyjnym. W sytuacji więc gdy stanowisko organu, który rozstrzygał w sprawie podatkowej nie budzi wątpliwości, oddalenie tych zarzutów przez organ egzekucyjny było w pełni uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skargi należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż w myśl art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest wprawdzie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednak zawsze związany jest granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63). Z akt sprawy wynika, iż przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie odnosi się do zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Jak wskazano wyżej, rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego oparte na stanowisku wierzyciela co do nieistnienia obowiązku, nie budzi zastrzeżeń. Sąd administracyjny nie mógł zaś w związku ze skargą Z.S., oceniać skuteczności doręczenia skarżącemu i tym samym legalności prawomocnych rozstrzygnięć organu kontroli skarbowej w przedmiocie zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku od towarów i usług. Reasumując stwierdzić należało, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy organ II instancji prawidłowo uzasadnił w postanowieniu swoje stanowisko odnośnie wniesionych przez skarżącego zarzutów i nie naruszył przepisów prawa. Dlatego też, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.