IV SA/Po 392/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-17
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik podlegający ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek, a nie z mocy ustawy, może zostać pozbawiony prawa do zasiłku celowego z tytułu klęski suszy, jeśli jego gospodarstwo poniosło straty przekraczające 30%?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 2006 r., który uzależnia przyznanie pomocy od podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania tego przepisu i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem możliwości przyznania pomocy na podstawie ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
B. B., rolniczka, wniosła o przyznanie zasiłku celowego w związku ze szkodami spowodowanymi suszą w 2006 roku. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że wnioskodawczyni ani nikt z jej rodziny nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, co było warunkiem przyznania pomocy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów. Po utrzymaniu w mocy decyzji odmownej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, B. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak
sygn. IV SA/Po 392/07 U Z A S A D N I E N I E
Wnioskiem z dnia 27 września 2006 r., B. B. zwróciła się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej Kierownik Ośrodka) o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku w kwocie 500 zł i 392 zł. W uzasadnieniu wniosku B. B. podała, że jest rolnikiem / co najmniej jedna osoba w rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegającym temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, szkody w uprawach rolnych i w użytkach rolnych w jego gospodarstwie rolnym w wyniku zaistniałej suszy przekroczyły 30% i zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę, a w jego gospodarstwie utrzymywane jest bydło/owce/kozy zarejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych/konie zarejestrowane w rejestrze koniowatych (k. 5 akt administracyjnych). We wniosku nie dokonano skreśleń niepotrzebnych sformułowań, zawartych w druku wniosku.
Decyzją z dnia [...]. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 14, art. 24, art. 106, art. 109, art. 110 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 64/04/593 ze zm.- dalej ups), § 2-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. 155/06/1109- dalej rozporządzenie) odmówił przyznania B. B. wnioskowanego zasiłku.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że Wnioskodawczyni posiada własne gospodarstwo rolne o powierzchni 4,73 ha fiz.= 4,26 ha przel. Szkody spowodowane suszą w uprawach rolnych w owym gospodarstwie rolnym wyniosły średnio powyżej 30 %. B. B. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek od 1 stycznia 2006 r. do nadal w ograniczonym zakresie wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik; nikt z członków rodziny nie podlega ubezpieczeniu rolników z mocy ustawy. Po uzupełnieniu dokumentów o protokół ustalenia średniej wysokości szkód w gospodarstwie rolnym i kolejnego zaświadczenia KRUS, oświadczenia złożonego w Ośrodku, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, odmówiono owej pomocy. Z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że żadna z osób w tej rodzinie nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, która podlegałaby temu ubezpieczeniu z mocy ustawy (k. 18- 20 akt administracyjnych).
B. B. zaskarżyła ową decyzję do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię; obrazę prawa procesowego (art. 107, 7 kpa), błąd w ustaleniach faktycznych, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji w niniejszej sprawie. Odwołująca wniosła o zmianę decyzji i przyznania zasiłku bądź o "chylenie decyzji do ponownego rozpoznania". Odwołująca zarzuciła decyzji z dnia [...]. naruszenie art. 107 kpa- całość wywodów dotyczących uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji odmownej ogranicza się do sformułowania "Z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że żadna z osób w tej rodzinie nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, które podlegałaby temu ubezpieczeniu z mocy ustawy". Na powinność należytego uzasadnienia decyzji wskazywało Samorządowe Kolegium w decyzji kasacyjnej [z dnia [...].]. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r., w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Przez szereg lat Odwołująca się opłacała składki KRUS; jedynie od 1 stycznia 2006 r. w związku z przyznaniem renty chorobowej w niepełnym wymiarze; na czas określony opłaca składki ubezpieczenia społecznego w niższym wymiarze- z uwagi na przyznaną czasowo rentę. B. B. poniosła straty w związku z suszą w 2006 r., gdy opłacała w powyższym zakresie składki na ubezpieczenie. Wnioskodawczyni spełnia warunki zarówno w zakresie szkód i bycia ubezpieczonym w 2006 r.- w jakim zakresie może wpływać zaświadczenie KRUS z 2007 r. na szkody powstałe w 2006 r., skoro stosowne zaświadczenie przedłożyła wraz z odwołaniem. Interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa), szczególny charakter pomocy skierowanej do rolników, ratio legis wprowadzonej pomocy, przemawia za przyznaniem Jej zasiłku w tej wyjątkowej sytuacji faktycznej. Owa wyjątkowość przemawia za wykładnią przepisów na korzyść uprawnionego rolnika poprzez stosowanie wykładni systemowej i celowościowej (k. 2- 3 akt odwoławczych).
Decyzją z dnia [...]. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...].) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania. Z postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji wynika, że Wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 4,26 ha przeliczeniowych. Na podstawie urzędowego zaświadczenia KRUS Kierownik Ośrodka ustalił, że Wnioskodawczyni ani żadna z osób w rodzinie rolniczej Wnioskodawczyni nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (j.t. Dz.U. 7/98/25 ze zm.- dalej usr lub ustawa). W świetle ustawy, w sprawie brak jednej z koniecznych przesłanek do wydania decyzji administracyjnej, ustalającej Wnioskodawczyni prawo do jednorazowego zasiłku celowego z tytułu klęski suszy- pomoc w tym zakresie przysługuje tylko wtedy, gdy Wnioskodawczyni lub osoba w rodzinie Wnioskodawczyni podlega jako rolnik obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy. Owe uwarunkowania prawne wykluczają Wnioskodawczynię z zakresu osób uprawnionych do przyznania pomocy, bo expressis verbis uzależniają prawo do jednorazowego zasiłku celowego, m.in. od obligatoryjnego i faktycznego podlegania wnioskodawcy lub jednej z osób jego rodzinie rolniczej, obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Podleganie temu ubezpieczeniu na wniosek, w ograniczonym zakresie, niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, nie uprawnia do przyznania pomocy z tytułu strat poniesionych w wyniku suszy (k. 7-10 akt odwoławczych).
W skardze B. B. zarzuciła decyzji z dnia [...] r.: rażącą obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię; błąd w ustaleniach faktycznych, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji. Skarżąca domagała się zmiany decyzji i przyznania Jej zasiłku, gdyż jest "prawnym rolnikiem z mocy ustawy podlegającym obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników". Skarżąca uważa, że mimo, że ma przyznaną jedynie na okres roku rentę chorobową w niepełnym wymiarze (tzw. część składkową), winna otrzymywać pomoc. Decyzja odmowna jest dlań krzywdząca. Wnioskodawczyni przez szereg lat bez przerwy opłacała składki KRUS; jedynie od 1 stycznia 2006 r. w związku z przyznaniem renty chorobowej w niepełnym wymiarze; na czas określony opłaca składki ubezpieczenia społecznego w niższym wymiarze z uwagi na przyznaną czasowo rentę. Skarżąca podniosła argumenty, uprzednio wskazane w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana przez organ odwoławczy była wadliwa z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy.
1. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy dwu aktów prawnych: ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. 155/06/1109). Mimo przytoczenia przez organy obu instancji przepisów zawartych w obu tych aktach prawnych, rozpatrzenie sprawy nastąpiło wyłącznie w oparciu o przepisy rozporządzenia. Organy nie rozważyły możliwości przyznania Wnioskodawczyni zasiłku celowego w oparciu o art. 40 ust. 2 ups, choć Skarżąca poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej, jaką była susza w 2006 r. (średnio w uprawach rolnych 51 %- k. 13 akt administracyjnych). W sytuacji, w której- zdaniem organów- Wnioskodawczyni ani żadna z osób w tej rodzinie nie spełniali kryterium przewidzianego w § 2 pkt 1 rozporządzenia, uprawniającego do przyznania świadczeń z funduszy przyznanych na ten cel w związku z realizacją rządowego programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, obowiązkiem organu I instancji było- w przypadku nie stwierdzenia przesłanek do przyznania świadczenia w oparciu o rozporządzenie z 2006 r.- rozpatrzenie Jej wniosku w oparciu o art. 40 ust. 2 ups (po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego- art. 106 ust. 4 ups), tym bardziej, że w odwołaniu podniosła, że poniosła niepowetowane straty spowodowane suszą (odpowiednio- wyrok NSA z 19.11. 1998 r.- II SA/Gd 2070/97- ONSA 3/99/105).
Pominięcie tych obowiązków skutkowało naruszeniem art. 7, 8 i 11 kpa, i spowodowało uchylenie obu decyzji.
2. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M. Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM 1972 s. 26 i n.; "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. 47; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 230). Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona z szeregu przepisów prawnych- w tym częstokroć ( jak w rozpatrywanej sprawie) także z aktów prawnych o różnej randze. W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r.- sygn. P 6/02, Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Zdaniem Sądu koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne ( L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz" Toruń 2002 r. s. 77).
3. Rozporządzenie z 2006 r. wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 24 ust. 2 ups. Zgodnie z tym przepisem Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia (art. 24 ust. 1 ups). Powyższa delegacja upoważniała więc Radę Ministrów do przyjęcia rządowego programu pomocy społecznej i następnie do wydania rozporządzenia, określającego szczegółowe warunki realizacji tego programu. Jednocześnie podjęcie tych działań miało na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Tak więc tą drogą ochroną mogły zostać objęte osoby, rodziny, grupy społeczne. Rozporządzenie Rady Ministrów z 2006 r. określało szczegółowe warunki realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Tym samym na mocy delegacji zawartej w art. 24 ust. 2 ups Rada Ministrów mogła określić wyłącznie zasady i warunki techniczne realizacji przedmiotowego programu, nie mogła zaś- i nie określiła- ograniczeń dowodowych i zasad postępowania, zawartych w kpa. Owa delegacja nie uprawniała też do dalszego różnicowania rolników i ich rodzin, wychodząc przy tym poza kryteria ustanowione w ustawie o pomocy społecznej.
4. Tymczasem stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeśli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Tym samym normodawca podustawowy dokonał w tym akcie dalszego różnicowania zasad przyznawania pomocy, dzieląc rolników (jako grupę społeczną i zawodową) oraz rodziny prowadzące gospodarstwa rolne, na rolników podlegających obowiązkowemu ustawowemu ubezpieczeniu społecznemu oraz na niepodlegających takiemu obowiązkowi (a więc tworząc podgrupy w ramach jednej grupy społecznej i zawodowej) lub dzieląc rodziny rolnicze na takie, w których choć jeden ich członek podlega przedmiotowemu ubezpieczeniu oraz w których takiej osoby nie ma (a więc przyjmując wskazane kryterium z pominięciem obiektywnego czynnika, jakim jest utrzymywanie się takich rodzin z pracy na roli).
Skoro bowiem kryterium to wymaga, by tylko jeden z członków rodziny podlegał takiemu ubezpieczeniu, to w domniemaniu normodawcy pozostali jej członkowie mogą podlegać np. ubezpieczeniu pracowniczemu, a wówczas pomoc jest także przyznawana. W konsekwencji w oparciu o wskazany przepis rozstrzygające sprawę organy administracji publicznej uznały, że Skarżąca nie zostanie objęta pomocą społeczną z tego tytułu, bowiem nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy.
Argumentacji tej Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela.
5. Z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, wynikają dla sądów uprawnienia do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie (uzasadnienie wyroku 7 Sędziów NSA z 16.1.2006 r.- I OPS 4/05- ONSAiWSA 2/06/39; wyrok SN z dnia 9 czerwca 2005 r.- sygn. V KK 41/05- OSNKW 9/05/83). Tym samym Sąd, rozpatrujący konkretną sprawę administracyjną, może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, którym norma ustawowa została naruszona.
Takim przepisem w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę jest § 2 pkt 1 rozporządzenia z 2006 r. w zakresie, w jakim uzależnia uzyskanie pomocy od spełniania warunku podlegania ustawowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z przyczyn wyżej opisanych Sąd uznał, że w tym zakresie owo rozporządzenie wydane zostało z przekroczeniem delegacji ustawowej. Stąd we wskazanym zakresie Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę powołanego przez organy obu instancji przepisu nie zastosował, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na rozpatrzenie sprawy z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa). Z tychże względów Sąd nie zawiesił postępowania w niniejszej sprawie do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku rozstrzygającego o pytaniu: czy § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. 155/06/1109) w zakresie, w jakim wyłącza zastosowanie przepisów rozporządzenia wobec rolników podlegających ubezpieczeniu społecznemu na wniosek a nie z mocy ustawy, jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, zadanym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2007 r.- II SA/Łd 1090/06.
6. Celem i istotą wszystkiego rodzaju ubezpieczeń społecznych jest zagwarantowanie utrzymania w razie starości czy utraty zdolności do zapewnienia sobie warunków egzystencji w związku ze stanem zdrowia, zatem nie ma potrzeby obejmować dodatkowym ubezpieczeniem tych okresów, w których cel zabezpieczenia jest osiągnięty (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 24.06.1998 r. sygn.III AUa 497/98- OSA 1/99/3; W. Muszalski "Prawo socjalne" PWN 1996 s. 94-95;105,120-124). Celem objęcia ubezpieczeniem społecznym z mocy ustawy jest powszechność ochrony ubezpieczeniowej od oznaczonych ryzyk (w tym utraty zdolności do pracy z uwagi na wiek bądź niepełnosprawność; odpowiednio- na tle innej ustawy- K. Antonów, M. Bartnicki "Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych. Komentarz" Zakamycze 2004 s. 88 t.2, s. 212 t.1) i obniżenie składek- w ramach solidarności społecznej. Tym samym okoliczność, że Skarżąca pobiera rentę chorobową nie oznacza, że ona albo jedna osoba w tej rodzinie nie jest rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 usr, lecz tylko że nie podlega ona temu ubezpieczeniu z mocy ustawy (art. 7 ust. 1 in fine, art. 16 ust. 1 i ust. 3 in fine usr), bowiem cel ubezpieczenia społecznego, jaki wynika z tych przepisów, został już osiągnięty – B. B. pobiera rentę chorobową, co oznacza, że zabezpieczenie to ma zapewnione. Zaszło bowiem zdarzenie ubezpieczeniowe, z którym ustawa wiąże prawo do świadczenia przewidzianego ustawą. Skoro zbędnym jest podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników z mocy ustawy, na skutek ustalenia prawa do renty (7 ust. 1 in fine, art. 16 ust. 1 i 3 in fine usr), to Skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków braku podlegania takiemu obowiązkowi i korzystania z systemu ubezpieczenia społecznego, na rzecz którego opłacała składki w pełnym zakresie przez ponad 20 lat (k. 16 akt administracyjnych).
B. B. jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,730 ha fizycznych= 4,2615 ha przeliczeniowych; posiada jedną sztukę bydła rasy HO, urodzoną 1 listopada 2000 r. W okresie od 21 marca 1984 do 31 grudnia 2005 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy; od 1 grudnia 2006 r. przyznano Jej rentę i od tego dnia podlega ubezpieczeniu na wniosek ograniczony z tytułu wypadku. Mąż Wnioskodawczyni R. B. podlegał ubezpieczeniu z mocy ustawy od 7 października 1993 do 31 grudnia 1997 r.- od 1 stycznia 1998 r. nie podlega ubezpieczeniu rolników, z powodu zatrudnienia poza gospodarstwem rolnym (k. 1- 4, 16 akt administracyjnych). Sąd dał wiarę odpisom: decyzji z dnia [...]. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2006; zaświadczenia KRUS Oddziału Regionalnego z dnia: [...], [...] nr [...], protokołu z oszacowania strat spowodowanych klęską suszy z dnia [...]., bowiem nie były one kwestionowane przez strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 252 i art. 253 kpc).
7. Skutki suszy (obejmujące 51 % średnich strat w uprawach rolnych w owym gospodarstwie rolnym) niewątpliwie mają wpływ na poziom życia tej rodziny rolniczej i funkcjonowanie tego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu powyższe okoliczności organ pomocowy winien rozważyć rozpatrując wniosek Skarżącej, bowiem dokonując rozdziału środków finansowych otrzymanych z budżetu Państwa na złagodzenie skutków suszy ma daleko większe możliwości uwzględnienia wniosków złożonych przez osoby, które w świetle przepisów rozporządzenia wykonawczego przedmiotową pomocą nie mogły zostać objęte.
8. Nie rozważenie owych kwestii naraża organ administracji rozpatrujący niniejszą sprawę na zarzut rozpatrzenia sprawy z naruszeniem zasady ogólnej zawartej w art. 7 kpa, tj. rozpatrzenia sprawy z pominięciem interesu strony oraz interesu społecznego, jak również zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 6 ust. 2 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niejednokrotnie podkreślano, iż wynikające z tych przepisów wskazanie postępowania organów administracji działających w sferze "luzów decyzyjnych" nakazywało rozpatrzenie sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (wyrok NSA z 11.06.1981 r. sygn. I SA 820/81). Zbieg interesu indywidualnego, grupowego i publicznego uzasadniał w konkretnej sprawie udzielenie ulgi w spłaceniu należności podatkowych. Zasada równego traktowania osób znajdujących się w takiej samej sytuacji w sposób porównywalny wyrażona została także w tezie wyroku z dnia 10.09.2002 r. sygn. IV SA 1141/02, że interes ogólny nie jest jedynym, który należy uwzględniać i nie ma on charakteru nadrzędnego nad innymi dobrami, a obowiązkiem organu jest wyważenie wszystkich uwarunkowań. Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd zauważa, iż w przypadku Skarżącej pozbawienie Jej dostępu do środków finansowych zapewnionych w celu złagodzenia rolnikom skutków suszy w oparciu o kryterium przyjęte przez Radę Ministrów może doprowadzić do upadku Jej gospodarstwa, co nie leży ani w interesie Zainteresowanej, ani w interesie publicznym.
9. Nie stanowiło naruszenia prawa oparcie ustaleń na zaświadczeniu KRUS z dnia [...].- w szczególności nie było ono sprzeczne z zaświadczeniem KRUS z dnia [...] r., dołączonym przez B. B. do wniosku. Przeciwnie- zaświadczenie z dnia [...]. było pełniejsze i w większym zakresie odzwierciedlało okresy, w których Wnioskodawczyni i Jej mąż opłacali składki KRUS w pełnym zakresie ryzyk (k. 3, 16 akt administracyjnych). Bez znaczenia są daty wystawienia zaświadczeń, skoro dotyczą okresu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Istota rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczy kwestii materialnoprawnych, nie zaś dowodowych (jak zdaje się to w tej części skargi postrzegać Wnioskodawczyni; k.4-5 akt sądowych).
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/ 02/1270 z późn. zm.), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. Przepisu art. 152 powołanej ustawy nie zastosowano wobec negatywnego charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku przyzna Skarżącej wnioskowaną pomoc.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło