II SA/Kr 531/06

WyrokWSA w Krakowie2007-10-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki, WSA Krystyna Daniel, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uznać odwołanie za wniesione w terminie, mimo że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o fikcji doręczenia, powołując się na "szczególny charakter sprawy"?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może dowolnie interpretować przepisów o doręczeniach, w tym przepisów o fikcji doręczenia (art. 44 k.p.a.), powołując się na "szczególny charakter sprawy". Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organom "luzu decyzyjnego". Naruszenie tych przepisów przez organ odwoławczy, polegające na błędnym ustaleniu daty doręczenia decyzji pierwszej instancji, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
G.G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznającą zasiłek celowy na zakup posiłku dla dziecka. SKO rozpoznało odwołanie G.G. mimo potencjalnych wątpliwości co do jego terminowości, przyjmując fikcję doręczenia decyzji organu I instancji, ale jednocześnie uznając, że doręczenie nastąpiło w dniu osobistego odbioru decyzji przez stronę. Skarżący domagał się przyznania pomocy od wcześniejszej daty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztu zakupu posiłku dla dziecka uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. działającego z upoważnienia Wójta Gminy Z. z dnia [....] przyznano G.G. pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego przeznaczonego na pokrycie kosztów zakupu posiłku dla dziecka P.G. w Specjalnym Ośrodku Szkolno Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. na okres od dnia 18 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po rozpatrzeniu odwołania G.G. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [.....] utrzymało ją w mocy. Rozstrzygnięcie Kolegium zapadło na podstawie art. 2 ust. l, art. 7, art. 8, art. 17 ust. l pkt 3, art. 39 i art. 102 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 póz. 593 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.10.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w 2005 r. Rządowego Programu "Posiłek dla Potrzebujących" (Dz. U. Nr 236 póz. 2363 ze zm.) oraz art. 138 § l pkt l k.p.a. Kolegium oceniło zaskarżoną decyzję jako prawidłową. W pierwszej kolejności wskazało, iż postanowiło rozpoznać odwołanie G.G. i uznać iż zostało ono wniesione w terminie z uwagi na przyjęcie jako daty doręczenia decyzji organu I instancji dnia ...... listopada 2005 r., czyli dnia, w którym strona osobiście w siedzibie organu odebrała przedmiotową decyzję. Zwrócono uwagę, że organ I instancji słusznie wskazał w piśmie przewodnim kierowanym do Kolegium, że z uwagi na niepodjęcie przez stronę listu poleconego zawierającego decyzję mimo dwukrotnego jej awizowania przez Pocztę Polską należało przyjąć fikcję doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a. Jednakże z uwagi na szczególny charakter sprawy (sprawa socjalna) Kolegium postanowiło rozpoznać odwołanie strony. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, dlaczego uznało zaskarżoną decyzję za prawidłową. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.G. domagając się przyznania mu pomocy od dnia l września 2005 r. W odpowiedz! na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło ojej oddalenie i w całości podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone naruszenie prawa dotyczy kwestii terminowości odwołania złożonego w niniejszej sprawie przez G.G. . Zdaniem Kolegium należało przyjąć, że doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 44 k.p.a. po dwukrotnym bezskutecznym awizowaniu przesyłki zawierającej decyzję, jednakże ze względu na "szczególny charakter sprawy (sprawa socjalna)" organ odwoławczy przyjął, że doręczenie nastąpiło w dniu osobistego odbioru decyzji w siedzibie organu przez stronę tj. 29 listopada 2005 r., co oznacza, że odwołanie złożono w terminie. Przepisy art. 39 i nst. k.p.a., regulujące kwestie doręczeń w postępowaniu administracyjnym, nie mają charakteru uznaniowego. Są to przepisy bezwzględnie obowiązujące, które nie pozostawiaj ą organom administracji żadnego "luzu decyzyjnego". Wbrew twierdzeniom Kolegium charakter sprawy nie ma żadnego wpływu na ustalenie daty doręczenia decyzji stronie. Jeżeli stwierdzono, że w sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 44 k.p.a., datą doręczenia stronie przesyłki jest czternasty dzień od daty pierwszego jej awizowania (art. 44 § 4 k.p.a.). Późniejsze doręczenie pisma adresatowi nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w myśl wyżej cytowanego przepisu k.p.a., w szczególności nie otwiera ponownie terminu do wniesienia środka odwoławczego (wyrok NSA z 12 października 1999 r. sygn. V SA 1880/98, LEX nr 49422). Jeżeli natomiast organ odwoławczy ustala, że decyzję I instancji doręczono w dniu 29 listopada 2005 r., powinien wyjaśnić dlaczego przyjął, że doręczenie na podstawie art. 44 k.p.a. nie nastąpiło. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienie takie zawarto ("szczególny charakter sprawy"), jednakże narusza ono prawo, ponieważ opiera się na uznaniowej interpretacji przepisu, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący. W ten sposób organ II instancji naruszył art. 44 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy tj. nie ustalenie daty doręczenia stronie decyzji I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium powinno jednoznacznie ustalić datę doręczenia G.G. decyzji organu I instancji z dnia [....] Ustalenie to jest kluczowe dla oceny, czy odwołanie od tej decyzji zostało wniesione w terminie, a więc czy w ogóle może być ono rozpoznane. Ze względu na opisane wyżej naruszenie przepisów postępowania zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło