II SA/Po 604/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-04-19
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Aleksandra Łaskarzewska, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, których działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, ale mogą być potencjalnie dotknięte jej oddziaływaniem, posiadają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są nie tylko właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale również właściciele działek dalszych, jeśli wynik postępowania może wpłynąć na ich interes prawny, np. poprzez uciążliwości związane z eksploatacją obiektu lub ograniczenie możliwości zagospodarowania ich nieruchomości. Brak takiego wpływu oznacza brak przymiotu strony, co skutkuje umorzeniem postępowania.Stan faktyczny
Właściciele działek A.K. i G.M. złożyli wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-magazynowego na sąsiedniej działce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżące nie posiadały przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ ich działki nie graniczyły bezpośrednio z terenem inwestycji i nie wykazały wpływu inwestycji na ich interes prawny. WSA oddalił skargi skarżących, podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi A.K., G.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. oddala skargę, 2. przyznać radcy prawnemu A.J. od Skarbu Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kwotę 240,-zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ E.Brychcy /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska
W dniu [...] r. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą dla inwestora L.B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-magazynowego na działce nr [...] przy ul. [...] w O.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu z urzędu sprawy o zbadanie zgodności z prawem opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta, odmówiło stwierdzenia nieważności tejże decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, iż A. K. i G. M., które złożyły wniosek z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na dzień wydawania tej decyzji, tj. [...] r., nie posiadały przymiotu strony w rozumieniu przepisu art.. 28 kpa. L. B. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-magazynowego na działce nr [...] przy ul. [...] w O. Działka ta nie graniczy z terenem działki nr [...] (własność A. K.) ani z działką nr [...] (własność G. M.). Na podstawie ustawy z dnia [...] r. o zagospodarowaniu przestrzennym stroną postępowania przy ustalaniu warunków zabudowy był inwestor oraz właściciele terenu graniczącego z terenem inwestycji. Mając na względzie zarzut dotyczący niezgodności z obowiązującym wówczas planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie w celu zbadania czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z dnia [...] r. nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia miasta O. zatwierdzony uchwałą nr XXXVI/352/94 Rady Miejskiej z dnia 30.03.2994 r. dla terenu wskazanego pod inwestycję w ramach symbolu A21ip ustalał funkcję mieszkaniową i usługową jako uzupełniającą z dopuszczeniem innych funkcji nieuciążliwych. Ustalenie warunków zabudowy na budynek biurowo-magazynowy nie stoi w sprzeczności z postanowieniami ówczesnego planu. Wobec powyższego brak podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. K. i G. M., na podstawie art. 127 § 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w decyzji własnej z dnia [...] r. Dodatkowo organ podniósł, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła działki nr [...], późniejszy podział tej działki na działki nr [...] i [...] nie może przesądzać o uznaniu odwołujących się za stronę postępowania przy ustalaniu omawianych warunków zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi podstawy do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz katastrze nieruchomości. Taką podstawę daje dopiero decyzja zatwierdzająca projekt podziału działek.
Od powyższej decyzji skargi złożyły A. K. i G. M.
Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami II SA/Po 604/05 i II SA/Po 605/05, a następnie połączone do wspólnego rozpoznania rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Po 604/05.
W skargach, które zawarte zostały w jednym piśmie, skarżące domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji SKO. Skarżące zarzucały obrazę prawa procesowego przez niewyjaśnieni wszystkich okoliczności sprawy, błędne i niepełne ustalenie stanu faktycznego, obrazę przepisów art. 28, art. 78 § 1, art. 80 kpa, art. 28, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 5 pkt 9 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skarżące podniosły merytoryczne zarzuty odnośnie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. oraz zakwestionowały pogląd Kolegium, iż nie przysługuje im status strony postępowania. Wskazały na przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i znaczenie ustalenia zasięgu oddziaływania obiektu oraz na przepis art. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, który zabezpiecza prawo do zagospodarowania własnego terenu. A. K. jako właścicielka działki nr [...] chroni własny interes prawny do drogi koniecznej. Natomiast interes prawny G. M. wynika z prawa własności jej działki nr [...], realizacja planowanej inwestycji ogranicza możliwość zagospodarowania wymienionej działki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi obu skarżących okazały się niezasadne.
W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stronami postępowania są podmioty, którym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją.
Definicję strony postępowania administracyjnego zawiera art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W sferze prawa administracyjnego interes prawny określonego podmiotu istnieje, gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy wynik sprawy administracyjnej może wpływać na zakres praw, roszczeń i obowiązków podmiotu, a podmiot ten może domagać się od organu ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by było to zgodne z treścią norm materialnoprawnych. Przepisy szczególne mogą modyfikować zakres pojęcia strony z art. 28 kpa.
W dacie wydawania decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierały unormowań szczególnych w stosunku do art. 28 kpa, stąd pojęcie strony w przedmiotowej sprawie należy rozpatrywać w odniesieniu do tego przepisu.
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stroną mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, w tym działek nie przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, jeżeli z uwagi na usytuowanie planowanego obiektu, związane z jego eksploatacją uciążliwości, zmiana sposobu zagospodarowania terenu i skutki decyzji mogą dotknąć sfery ich interesów. Przymiot strony w takim postępowaniu przynależy się także osobom, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, np. służebności, względem nieruchomości będącej terenem inwestycji.
W mniejszej sprawie decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. ustalała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-magazynowego na działce nr [...] przy ul. [...] w O. Ze swej istoty obszar oddziaływania tego typu obiektu zamyka się zasadniczo w granicach działki stanowiącej teren inwestycji.
Skarżące są właścicielkami działek: A. K. działki nr [...], G. M. działki nr [...].
Działki te nie graniczą bezpośrednio ze stanowiącą teren inwestycji działką nr [...] od działki tej oddzielała je działka nr [...]. Jak wynika z map o skali 1:500 znajdujących się w aktach sprawy odległość granicy działki nr [...], należącej do A. K., od granicy działki nr [...] wynosi ponad 17 m, zaś odległość między granicą działki tej skarżącej a najbliższą ścianą planowanego budynku biurowo-magazynowego wynosi ponad 22 m. Natomiast granica działki nr [...] (własność G. M.) znajduje się w odległości około 13 m od granicy działki nr [...] i w odległości około 20 m od planowanego budynku. Ponadto działka nr [...], która oddziela działki obu skarżących od terenu działki nr [...] była już wówczas zabudowana garażami i budynkiem mieszkalnym.
Działka A. K. (nr [...]) ma powierzchnię 69 m2, była ona i jest zabudowana w znacznej części garażem. Nie ma ona bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, posiada jednak wpisaną do księgi wieczystej tej nieruchomości od [...] r. służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] (odpis KW nr [...] na karcie 29 akt administracyjnych).
Działka G. M. (nr [...]) o powierzchni 99 m2 jest niezabudowana. Nieruchomość ta jest obciążona od [...] r. służebnością przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] i [...], ponadto sama posiada służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] (odpis z KW nr [...] na karcie 30 akt administracyjnych).
Działka nr [...] stanowiąca teren inwestycji nie jest obciążona żadnymi ograniczonymi prawami rzeczowymi na rzecz działek należących do skarżących, przeciwnie każdoczesnemu jej właścicielowi przysługuje służebność przejazdu i przechodu m.in. przez działkę nr [...] (odpis z KW nr [...] – k.7 akt administracyjnych).
Z powyższych okoliczności wynika, iż zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nie wpływa na sposób i możliwości zagospodarowania działek należących do skarżących, ani też w żaden sposób nie narusza przysługujących im praw rzeczowych, zarówno prawa własności, jak i służebności.
Skarżące nie wykazały, aby przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, tym samym by przysługiwał im przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Argumenty skarżących odwołujące się do przepisów ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane są chybione, bowiem postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu regulowane było przez przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a nie powołaną przez nie ustawą Prawo budowlane.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja SKO odpowiada prawu. Organ prawidłowo stwierdził brak przymiotu strony odnośnie obu skarżących, co skutkować musiało zastosowaniem przepisu art. 105 § 1 kpa i umorzeniem postępowania odwoławczego.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało oddalić skargę obu skarżących. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
/-/ E.Brychcy /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło