VII SA/Wa 2438/06

WyrokWSA w Warszawie2007-10-18

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy budynku rekreacyjnego może zostać uznana za prawidłową, jeśli jej przedmiot został określony w sposób nieprecyzyjny, co uniemożliwia jednoznaczne wykonanie nakazu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności, przedmiot nakazu rozbiórki został sformułowany zbyt ogólnie i nieprecyzyjnie, co czyni decyzję trudną do wykonania i może prowadzić do naruszenia prawa materialnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy budynku rekreacyjnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości płynne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego, podnosząc m.in. nieprecyzyjne ustalenie stanu faktycznego i wadliwe określenie przedmiotu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano koszty zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi M. S. i F. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. F. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W.: tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych. IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Z. J. z Kancelarii Adwokackiej przy K. w W.: tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz 2016 z późn. zm.) nakazał E. i F. Ś. rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy budynku rekreacyjnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości płynne zlokalizowanego na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych "U." złożonych z trzech działek geodezyjnych o nr ewid. [...] w miejscowości C. gmina, J. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na przełomie lat 2004 – 2005, inwestorzy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę dokonali znacznej rozbudowy swojego budynku rekreacyjnego, który aktualnie ma wymiary zewnętrzne: 7,44 m x 6,28 m (46,7 m2) oraz wysokości w kalenicy 6,08 m. Ponadto przy budynku zlokalizowano taras zadaszony o wymiarach 2,8 m x 5,05 m (14,14 m2). Budynek oddalony jest od granicy wewnętrznej (płotu) z działką sąsiednią o 1,62 m ścianą posiadającą otwory. Nadto posiada poddasze użytkowe, na które prowadzą wewnętrzne, drewniane schody, a także dwuspadowy dach o konstrukcji drewnianej, kryty blachodachówką. W ocenie organu brak jest możliwości doprowadzenia przedmiotowego budynku rozbudowanego bez pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem, wobec naruszenia § 12 ust 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Również wybudowany zbiornik na nieczystości płynne nie wypełnia wymagań określonych w cytowanym rozporządzeniu, bowiem zgodnie z przepisami winien być oddalony od granicy działki sąsiedniej o minimum 2 m. W tej sytuacji zdaniem organu nie można zastosować uregulowań prawnych przewidzianych w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, a próba doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z prawem i tak wiązałaby się z rozbiórką praktycznie całej rozbudowy. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2006r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i F. Ś. oraz Z. S. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż warunkiem legalizacji przewidzianej w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego jest spełnienie dwóch przesłane: - zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; - nie naruszenie przepisów w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowa rozbudowa narusza w ocenie organu odwoławczego zarówno art. 29 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego jak i przepisy techniczne, a usytuowanie zbiornika na nieczystości płynne narusza § 36 ust 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002r. Nr 75, poz 690 z późn. zm). Nie spełnienie warunków o jakich mowa w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego czyni zasadnym nakazanie w drodze decyzji rozbiórki przedmiotowej rozbudowy i szamba. Zdaniem organu obowiązek opisany w decyzji I instancji został wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jednocześnie w odpowiedzi na zarzut odwołania Z. S., organ wyjaśnił, iż określenie terminu wykonania rozbiórki nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję wnieśli F. Ś. i M. Ś. zarzucając organowi naruszenie art. 7, 12, 75, 77 i 78 kpa oraz art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący podnoszą, iż stan faktyczny sprawy nie został ustalony precyzyjnie, a brak precyzyjnego rozstrzygnięcia czyni niemożliwym stwierdzenie czy przedmiotem rozbiórki ma być cały budynek, czy budynek przez rozbudową. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów sprecyzowanych w odwołaniu i nie wyjaśnił między innymi dlaczego ustalił odległość budynku od granicy działki sąsiedniej, która nie stanowi odrębnej nieruchomości, a nie od granicy terenu działek w ogóle. Skarga podnosi także, iż w zaskarżonej decyzji wadliwie określono zobowiązaną E. Ś. zamiast M. S. – Ś. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania Z. S. w piśmie procesowym z dnia [...] października 2007r. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1259 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Zdaniem organu prowadzącego postępowania administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. Zastosowanie właściwego przepisu jest więc warunkowane prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je decyzje organu i instancji należy zauważyć, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób określony przez art. 7 i 77 kpa. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, w szczególności przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na zastosowanie prawa materialnego, a zatem na prawidłowość rozstrzygnięcia administracyjnego. Przede wszystkim należy zauważyć, iż pomimo przeprowadzonych w dniu [...] marca 2006r. oględzin oraz zgromadzonej dokumentacji fotograficznej w tym także z okresu przed rozbudową, organy nie ustaliły prawidłowo przedmiotu toczącego się postępowania. To poważne uchybienie ostatecznie wpłynęło na treść decyzji "nakazującej rozbiórkę... samowolnie dokonanej rozbudowy...". W ocenie Sądu tak ogólnie i nieprecyzyjnie sformułowany przedmiot nakazu rozbiórki, szczególnie wobec realizacji tej budowy, w połączeniu z wcześniej istniejącym, jak należy sądzić legalnie wzniesionym obiektem, rodzi co najmniej uzasadnione wątpliwości, które konkretnie części budynku rekreacyjnego należy rozebrać realizując nakaz organu. Wątpliwości tych nie wyjaśnił organ II instancji, pomimo sformułowanego w tym przedmiocie zarzutu odwołania, enigmatycznie kwitując tę kwestie stwierdzeniem, iż obowiązek został wyrażony "precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji". Zdaniem Sądu całkowicie należy podzielić ocenę skarżących, iż z tak określonego obowiązku nie wynika jasno co w rzeczywistości ma podlegać rozbiórce, co czyni decyzję trudną do wykonania także w trybie postępowania egzekucyjnego, W przypadku skomplikowanych stanów faktycznych, opis przedmiotu rozbiórki, a w razie konieczności odesłane do załącznika graficznego, powinny być zawarte w rozstrzygnięciu decyzji administracyjnej. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie więc rzetelne i wnikliwe ustalenie stanu faktycznego co znajdzie swoje odzwierciedlenie w osnowie decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, zwłaszcza, iż nie można zakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbiórkę należy nakazać tylko w takim zakresie, w jakim obiekt wybudowano z naruszeniem prawa (vide wyrok WSA w Warszawie, z 5 października 2004r., sygn. Akt IV SA 1195/03). Należy także zauważyć, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest nie tylko merytoryczne ponowne rozstrzygniecie sprawy lecz także wnikliwa analiza podnoszonych w odwołaniu istotnych zarzutów, zwłaszcza jeśli odnoszą się one do wadliwości zastosowania przepisów prawa materialnego. Obowiązkiem organów jest także prawidłowe określenie podmiotów do których kierowany jest obowiązek tak aby możliwe było wobec nich prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku znajduje podstawę w art. 152 zaś w pkt III i IV w art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło